ciąż jeszcze myślimy o zakażeniu HIV jak o problemie, który dotyka „jakiegoś” marginesu społecznego – to nieprawda, że do zakażenia dochodzi tylko u osób używających narkotyków, zwłaszcza dożylnie, osób świadczących usługi seksualne lub osób mających wielu partnerów seksualnych. W dzisiejszych czasach HIV może dotyczyć każdego, kto choć raz współżył bez prezerwatywy. Bez wcześniejszego badania nie możemy mieć pewności, że nasz partner nie był wówczas zakażony HIV lub nie miał innego zakażenia przenoszonego drogą płciową.

Mówiąc o AIDS i HIV musimy rozróżnić, że AIDS jest chorobą wywołaną zakażeniem wirusem HIV. Jest to zespół nabytego niedoboru odporności, który nierozpoznany i nieleczony, prowadzi do śmierci. Pacjent, u którego doszło do rozwoju AIDS może umrzeć wskutek zakażenia wirusowego, bakteryjnego lub grzybiczego, które dla człowieka z prawidłowo funkcjonującym układem odpornościowym byłoby niegroźne. Samo zakażenie wirusem HIV wykryte wcześnie, poddane odpowiedniej terapii lekami antyretrowirusowymi, pozwala pacjentowi na prowadzenie normalnego, komfortowego życia. Trzeba jednak pamiętać, że wykrycie zakażenia wirusem HIV możliwe jest tylko po wykonaniu testu (badanie krwi) – a Polacy niestety nie chcą się testować.

Mówiąc o AIDS i HIV musimy również wspomnieć, że zapomniane już dawno w Polsce choroby, takie jak kiła czy rzeżączka, rozprzestrzeniają się w zaskakująco szybkim tempie. Polacy nie wiedzą, w jaki sposób może dochodzić do zakażenia, nie wiedzą, jak się objawiają, a często wstydzą się pójść do lekarza, w momencie kiedy dzieje się coś niepokojącego. Szybkie rozpoznanie i wdrożenie leczenia (w większości przypadków polegającego na jednorazowym podaniu antybiotyku) u osoby z dolegliwościami i wszystkich partnerów seksualnych, gwarantuje szybki powrót do pełnego zdrowia.

Kto powinien badać się w kierunku HIV?

W dzisiejszych czasach powinniśmy zapomnieć już o tak zwanych grupach ryzyka – mówimy raczej o populacjach, w których HIV rozprzestrzenia się szybciej, a przyczyną tego zjawiska są najczęściej bariery społeczne i urzędowe. Najlepiej byłoby, gdyby każdy z nas poszedł do punktu konsultacyjno-diagnostycznego (lista punktów, gdzie można anonimowo i nieodpłatnie wykonać takie badanie dostępna jest na stronie aids.gov.pl) lub laboratorium i wykonał test na obecność wirusa HIV. Szczególnie powinny to rozważyć osoby, które choć raz w życiu miały kontakt seksualny bez prezerwatywy, używały narkotyków lub miały kontakt z cudzą krwią.

Problemem i wyzwaniem medycznym są również późne rozpoznania HIV, co dotyczy zwłaszcza osób zakażonych w wyniku kontaktów heteroseksualnych. Osoby heteroseksualne zazwyczaj nie kojarzą swoich kontaktów seksualnych jako potencjalnie obarczonych ryzykiem zakażenia HIV, a prezerwatywa kojarzy się jedynie z antykoncepcją. Często trafiają do lekarza dopiero, gdy pojawiają się u nich pierwsze objawy zachorowania na AIDS. A zakażenie HIV można rozpoznać już po kilku tygodniach od wniknięcia wirusa do organizmu, kiedy jest właśnie najlepszy czas na rozpoczęcie skutecznej i bezpiecznej terapii gwarantującej zdrowie do późnej starości.

Co to jest chemsex?

Chemsex to zjawisko, które w ostatnich latach zyskuje na popularności, nie tylko wśród osób młodych, ale również w wieku 30-50 lat. W przypadku problemu z akceptacją swojej seksualności, wykluczenia społecznego czy samotności, tylko substancje psychoaktywne, takie jak mefedron, metamfetamina, czy po prostu alkohol, wydają się dawać nadzieję na realizację niezbędnej dla każdego człowieka potrzeby bliskości fizycznej i czułości. Będąc pod ich wpływem dochodzi jednak często do niebezpiecznych zachowań, na które osoby te nie zdecydowałyby się na trzeźwo. Najczęściej są to właśnie kontakty seksualne bez prezerwatywy czy kontakty z wieloma partnerami.

Czy dziś możemy doprowadzić do zakończenia epidemii HIV?

Obecnie posiadamy wszystkie narzędzia, które pozwalają zakończyć epidemię HIV poprzez zapobieganie nowym zakażeniom. Dysponujemy testami, które pozwalają bardzo wcześnie od ekspozycji wykryć zakażenie HIV. Osoby regularnie narażone na zakażenie HIV powinny wykonywać takie badanie co 3 miesiące. Osobom, które są już zakażone, proponujemy skuteczną terapię farmakologiczną, która nie tylko chroni je przed rozwojem AIDS, ale według najnowszych badań, chroni również osoby bliskie przed zakażeniem nawet w przypadku seksu bez prezerwatywy.

Dodatkowo, osobom, które mogą być narażone na zakażenie HIV w wyniku kontaktów seksualnych, poza zachęcaniem do używania prezerwatyw i regularnego testowania, możemy zaproponować PrEP, czyli profilaktykę przedekspozycyjną HIV. Polega ona na przyjmowaniu 1 tabletki dziennie, która o ponad 96 proc. zmniejsza ryzyko zakażenia HIV. Więcej szczegółów na stronie: prep.edu.pl.

W Polsce lekarze podstawowej opieki zdrowotnej zbyt mało wiedzą o profilaktyce HIV i innych zakażeń przenoszonych drogą płciową. Brakuje nam specjalistów, którzy zajmowaliby się leczeniem tych schorzeń – wenerologów. Choć jest to specjalność przypisana do dermatologii, lekarze często unikają pacjentów z chorobami przenoszonymi drogą płciową, bo albo nie pamiętają już jak ich diagnozować i leczyć, albo system opieki medycznej to utrudnia lub wręcz uniemożliwia.

Musimy dążyć do tego, aby testowanie w kierunku zakażenia HIV było popularne, szczególnie wśród osób, które są lub były narażone na zakażenie. Musimy także edukować lekarzy rodzinnych, dermatologów, wenerologów i nakłaniać ich do prowadzenia rozmów ze swoimi pacjentami na temat życia seksualnego i problemów z nim związanych. W Polsce musi także pojawić się możliwość nieodpłatnej dla pacjenta diagnostyki i terapii zakażeń przenoszonych drogą płciową w poradniach chorób zakaźnych i poradniach HIV. Są to poradnie, w których lekarze są gotowi i przeszkoleni do podejmowania tematyki zdrowia seksualnego, gdzie pacjenci z uwagi na specyfikę zakażeń i tak się już teraz pojawiają, i gdzie można będzie wdrożyć pełną profilaktykę nie tylko HIV, ale wszystkich zakażeń przenoszonych drogą płciową.