Jak długo pacjent przygotowywany jest do przeszczepu? Czy u każdego ta procedura trwa i wygląda tak samo?

Kwalifikacja pacjenta do przeszczepu może trwać nawet kilka miesięcy. Przed wpisaniem chorego na listę musi on wykonać szereg badań. W niektórych przypadkach pacjent wymaga również wyleczenia np. chorych zębów czy istniejących infekcji. Często to jak szybko chory zostanie wpisany na listę oczekujących zależy od niego samego, od tego jaki tryb życia prowadzi, jak współpracuje z lekarzem. Pacjent, który jest zmotywowany i posiada informacje na temat przeszczepienia narządu często może liczyć na szybsze otrzymanie organu.

Kwalifikacją do przeszczepu i wykonaniem badań przed operacją zajmuje się lekarz. A co pacjent może zrobić sam by być lepiej przygotowanym do zabiegu? Czy w jakiś sposób może sam sobie pomóc?

Pacjent przed przeszczepianiem powinien przede wszystkim zadbać o swój stan zdrowia. Zaleca się, aby zaprzestał palenia tytoniu, przeszedł na zdrową dietę. Ważna jest także wiedza i świadomość pacjenta na temat choroby. Przeszczepienie narządu jest pierwszym krokiem do powrotu do zdrowia. Po transplantacji czeka go jeszcze wiele lat leczenia. Powodzenie zabiegu w dużej mierze zależy od samego chorego. Regularne przyjmowanie leków immunosupresyjnych oraz przestrzeganie zaleceń personelu ma ogromny wpływ na dalszy stan zdrowia osoby po przeszczepieniu. Zaniedbanie ze strony pacjenta, odstawienie leków może spowodować odrzucenie przeszczepionego narządu.

Jak długo pacjent po przeszczepie jest hospitalizowany? Czy w szpitalu otrzymuje on wskazówki jak ma żyć z nowym narządem, jakich zasad powinien przestrzegać?

Pacjent przebywa w szpitalu jeszcze kilka tygodni. Podczas tego pobytu personel medyczny stara się edukować go i przekazuje mu informacje o dalszym postępowaniu. Na oddziale, na którym pracuję każdy pacjent po przeszczepieniu otrzymuje od nas książkę oraz inne wskazówki w formie cyklu bezpośrednich rozmów edukacyjnych prowadzonych przez pielęgniarki, dzięki którym może znaleźć rzetelne informacje na temat trybu życia jaki powinien prowadzić po transplantacji. Niestety nasz szpital jest jednym z nielicznych, który posiada możliwość tak rzetelnego edukowania pacjentów. Na wielu oddziałach transplantologicznych w Polsce brakuje materiałów edukacyjnych dla pacjentów oraz personelu, który mógłby dać choremu wskazówki jak żyć z nowym organem.

Gdzie pacjent po przeszczepie może uzyskać pomoc i wsparcie? Do kogo powinien się udać aby otrzymać informacje o zasadach życia z przeszczepionym narządem?

Pacjent musi czerpać informacje ze sprawdzonych źródeł. Takim źródłem może być lekarz lub pielęgniarka, ale także broszura, książka czy portal internetowy. Eksperci z dziedziny transplantologii z pomocą jednej z firm farmaceutycznych działających w obszarze transplantologii, kończą właśnie prace nad kompleksowym projektem edukacyjnym „Biorcy Życia”, który skierowany jest do pacjentów po przeszczepieniu nerki lub wątroby, ich rodzin, a także personelu medycznego. Jednym z filarów programu jest edukacyjny strona internetowa www.biorcyzycia.pl, na której chorzy będą mogli otrzymać rzetelne, sprawdzone informacje na temat przygotowania do przeszczepu, właściwej diety po transplantacji, zasad przyjmowania leków immunosupresyjnych, porady prawne oraz wiele innych. Polecam wszystkim przygotowującym się do przeszczepienia narządu oraz tym, którzy narząd otrzymali, zapoznanie się z materiałami zamieszczonymi na portalu.



Prof. dr hab. med. Magdalena Durlik

Klinika Medycyny Transplantacyjnej, Nefrologii i Chorób Wewnętrznych, Instytut Transplantologii im prof. Tadeusza Orłowskiego


Jak wygląda życie pacjenta po przeszczepieniu? Czy musi on przyjmować jakieś leki, jak często musi wykonywać badania?

Osoba, która otrzymała nowy organ musi być przede wszystkim bardzo zdyscyplinowana. Podstawą udanego i dobrego funkcjonowania przeszczepu jest codzienne przyjmowanie leków immunosupresyjnych. Chory powinien także regularnie zgłaszać się na kontrolne wizyty w poradni transplantacyjnej. Zdrowy tryb życia, prawidłowa dieta mają również ogromny wpływ na powodzenie całego leczenia.

Czym są leki immunosupresyjne i dlaczego pacjent musi je przyjmować po przeszczepie?

Leki immunosupresyjne to preparaty, które zapobiegają odrzuceniu przeszczepionego narządu przez organizm pacjenta. Musimy pamiętać, że przeszczepiony organ, mimo tego że jest dopasowany do chorego zgodnie z grupą krwi, zawsze będzie dla organizmu ciałem obcym. Leki immunosupresyjne hamują reakcję układu immunologicznego chorego i sprawiają, że narząd nie jest odrzucany. Zaprzestanie przyjmowania lub nieregularne przyjmowanie leków immunosupresyjnych w wielu przypadkach zaprzepaszcza dotychczas uzyskane efekty leczenia i jest powodem utraty przeszczepu. Bardzo nam zależy, aby pacjenci po przeszczepie mieli stabilną immunosupresję tymi samymi lekami od momentu zabiegu transplantacji. Niestety ciągłe zmiany na listach refundacyjnych powodują, że lekarze chcąc zapisać choremu najtańszy preparat bardzo często muszą go zmieniać. Taka sytuacja wywołuje niepokój, stres i obawę o zachowanie dobrej czynności przeszczepionego narządu wśród pacjentów a także lekarzy transplantologów.

Jakie błędy, które mogą mieć wpływa na stan zdrowia i samopoczucie, najczęściej popełniają pacjenci po przeszczepie?

Największym i najpoważniejszym błędem chorych po transplantacji jest zaprzestanie przyjmowania lub nieregularne przyjmowanie leków immunosupresyjnych oraz zaniedbanie stanu zdrowia. Chorzy z różnych, często niesprawdzonych źródeł, czerpią błędne informacje i zaprzestają dalszego leczenia. Dlatego dla powodzenia przeszczepu i dalszej terapii lekowej tak ważne jest prawidłowe edukowanie pacjentów. Niestety na oddziałach transplantologicznych wciąż jeszcze brakuje materiałów i publikacji, które moglibyśmy wręczać naszym pacjentom. Lekarze oraz pielęgniarki pracujący na tych oddziałach przez duża liczbę obowiązków nie zawsze mają wystarczającą ilość czasu na przeprowadzenie rozmowy edukacyjnej. Dokładamy jednak wszelkich starań by wskazać chorym takie miejsca, w których mogą uzyskać rzetelne informacje na temat życia z przeszczepionym narządem. Nieoceniona w tym przypadku okazuje się praca organizacji pacjenckich, które wraz z firmami farmaceutycznymi tworzą publikacje dla chorych oraz portali internetowych tworzonych przez specjalistów, na których można znaleźć fachowe i przede wszystkim sprawdzone informacje.