W przypadku sportów zimowych najczęściej dochodzi do urazów stawów kolanowych. Do skręcenia kolana może dojść nie tylko z powodu niedostatecznych umiejętności, ale także wtedy, gdy zawiedzie sprzęt lub zastałe mięśnie i ścięgna nie będą dostatecznie rozciągnięte – stąd potrzeba wcześniejszego treningu. Podobnych obrażeń możemy doznać także w czasie jazdy na rowerze, czy gry w piłkę nożną. Intensywne zabawy sportowe na nierównej powierzchni, np. na trawie często prowadzą do urazów stawów skokowych, a upadki stawów barkowych.

Kolana cierpią najczęściej

Najczęściej dochodzi do urazu skrętnego, czyli sytuacji, kiedy końce stawu (kość piszczelowa i udowa) przesuną się względem siebie i ustawią w niefizjologicznej pozycji. Wówczas uszkodzeniu ulega łąkotka stawowa, więzadło krzyżowe oraz chrząstka stawowa. Łąkotka zwykle pęka, co 
objawia się bólem, który nasila się przy prostowaniu i zginaniu kolana. W czasie wypadku urazowi najczęściej ulegają więzadła krzyżowe przednie i tylne oraz poboczne. Taki uraz wymaga operacji. Przy uszko-
dzeniu chrząstki stawowej jedną 
z metod leczenia jest wykonanie maleńkich otworków (mikrozłamania) w kości pozbawionej chrząstki. 
Z otworków wylewa się krew i tworzy bliznę, która z czasem zmienia się w chrząstkę włóknistą, ona – do pewnego stopnia – zastępuje naturalną chrząstkę. 

Nieodłączna część leczenia

Współczesna medycyna dysponuje wieloma technikami operacyjnymi, które pozwalają odtworzyć zniszczone stawy i kości. Ale żadna, nawet 
najnowocześniejsza operacja nie zastąpi rehabilitacji, która jest integralnym elementem procesu terapeutycznego. Sama operacja nie wystarczy, aby przywrócić pełną sprawność uszkodzonemu stawowi, czy więzadłu. Odtworzone chirurgicznie tkanki muszą być odpowiednio wyćwiczone, 
aby podjąć na nowo właściwe sobie funkcje. Dlatego też lekarze coraz rzadziej stosują gipsy – unieruchomioną w gipsie kończyną nie można wykonywać ćwiczeń, a większość specjalistów uważa, że właściwie prowadzona i możliwie wcześnie rozpoczęta rehabilitacja o 50 proc. zwiększa szanse na skuteczność całego leczenia. Nawet dobrze przeprowadzona operacja pójdzie na marne, jeżeli po zabiegu pacjent nie będzie ćwiczył. Tylko połączenie nowoczesnej chirurgii ortopedycznej z odpowiednią rehabilitacją daje szanse na powrót do aktywności fizycznej i uprawiania sportu. Urazy sportowe coraz częściej przypominają urazy, do których dochodzi w wypadkach komunikacyjnych. Często oprócz uszkodzenia kończyny dochodzi także do urazów wielonarządowych. Jeżeli nie ćwiczysz regularnie, zaczynaj trening stopniowo. Za jednorazowy, nieprzemyślany wysiłek fizyczny, który nadweręży mięśnie i stawy, zapłacisz nie tylko bólem, ale także wysiękami w stawach.

Jeżeli doznamy urazu, zawsze powinniśmy skonsultować się z lekarzem. Niegroźna z pozoru kontuzja może przybrać przewlekłą formę, której skutki będziemy odczuwali przez wiele miesięcy. Bez leczenia i rehabilitacji możemy zafundować sobie nawet trwałą niesprawność. W przypadku wystąpienia urazu należy skonsultować się ze specjalistą w dziedzinie medycyny sportowej – pamiętajmy, że gips założony przez ortopedę ma za zadanie jedynie uniemożliwić pogłębienie się urazu – właściwe leczenie można rozpocząć dopiero po zdjęciu gipsu.

Centrum Medycyny Sportowej w Warszawie