Na szczęście dla chorych lekarze nie ustają w wysiłkach, by powstrzymać postęp chorób. Jeśli nie pomaga leczenie farmakologiczne, zawsze można się uciec do operacyjnych metod naprawiania stawów.

Choć zmiany zwyrodnieniowe rozwijają się w każdym stawie maziówkowym, najczęściej chorobą dotknięte są stawy stóp, kolan, bioder, oraz kręgosłupa.

Proces niszczenia stawów przez długi czas przebiega bez objawów, niewielkie uszkodzenia chrząstki stawowej nie są naprawiane przez organizm. Wreszcie dochodzi do całkowitego jej zniszczenia i odsłonięcia kości stawu. Stąd już prosta droga do inwalidztwa.

Europejska Liga Przeciwreumatyczna (EULAR) rekomenduje trzy metody leczenia zmian zwyrodnieniowych stawów nie farmakologiczne, farmakologiczne i chirurgiczne. O nie farmakologicznych i farmakologicznych  metodach leczenia chorób reumatycznych i zwyrodnieniowych mówiliśmy w poprzedniej części. Teraz zajrzymy do laboratoriów i na salę operacyjną.

Przeszczepy chrzęstno-stawowe

Coraz więcej zwolenników mają również metody inżynierii tkankowej, które określa się jako metody inicjujące procesy regeneracyjne.

Stwarzają nadzieję na postęp w leczeniu choroby zwyrodnieniowej, zwłaszcza jednej z najczęstszych jej form, gonartrozy, czyli zmian zwyrodnieniowych stawu kolanowego.

Przeszczepienie chrząstki oznacza przeniesienie fragmentu nieuszkodzonej chrząstki  stawowej  stawu kolanowego, pobranej z obszaru nie objętego procesem chorobowym, tam gdzie jest potrzebna w miejsce tkanki zniszczonej, ewentualnie przeszczepienie chrząstki pochodzącej od dawcy (od osoby, która zmarła). Metoda ta stwarza możliwość leczenia choroby zwyrodnieniowej, ale ma w dalszym ciągu charakter eksperymentalny, a jej skuteczność nie została dotychczas potwierdzona.

Zabieg naprawy stawu kolanowego wykonywany jest w dwóch etapach. Polega na pobraniu fragmentu zdrowej chrząstki, z którego poprzez odpowiednie preparowanie izoluje się chondrocyty, poddając je hodowli. W czasie tego samego etapu opracowuje się odpowiednio ubytek chrząstki. W drugim etapie pobiera się łatę okostnej z przedniej powierzchni kości piszczelowej, którą przyszywa się w miejscu ubytku, umieszczając pod nią zawiesinę chondrocytów. Zabiegi powinno się przeprowadzać u osób młodych lub co najwyżej w średnim wieku oraz u osób ze zlokalizowanym uszkodzeniem chrząstki. W dodatku chrząstka w okolicy ubytku powinna być zdrowa.

Istotnym mankamentem zabiegu ograniczającym jego powszechność  jest  wysoki koszt (w USA około 10. tys. USD).

Implanty węglowe

Mniej znanymi metodami inżynierii tkankowej są implanty z włókien węglowych lub kolagenowe implanty łąkotek.