Reumatyzm może zaatakować każdy staw – najmniejszy i największy, może przenieść się także na tzw. tkanki miękkie, czyli przylegające do stawów mięśnie i więzadła oraz być sprawcą niedomagania, np. serca. Oto 3 oblicza chorób, którymi zajmują się reumatolodzy.

Choroba zwyrodnieniowa

Jest to następstwo ścierania się chrząstki pokrywającej kości tworzące stawy. Jeśli nie szanujemy stawów, chrząstka ma nierówną powierzchnię. Może nawet dojść do jej całkowitego zaniku i wtedy kość ociera się o kość. Nadmierne przeciążenie stawów (np. dźwiganie siatek) przyśpiesza proces. Objawem choroby jest tępy ból, który nasila się przy staniu i chodzeniu. Rano natomiast, z powodu tzw. porannej sztywności stawów, chorzy potrzebują pół godziny na rozruszanie się.

Leczenie zwyrodnień musi być dobrane indywidualnie, dla każdego pacjenta. Leki mają spełnić dwa zadania – zmniejszyć lub zlikwidować ból i powstrzymać zmiany zwyrodnieniowe. Ważną częścią terapii jest gimnastyka oraz rehabilitacja.

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS)

Dotyczy układu kostnego, trwa przez całe życie i stopniowo obejmuje cały organizm. RZS może mieć wiele postaci i u każdego rozwija się w innym tempie. Zwykle najpierw atakuje drobne stawy dłoni i stóp. Rzadziej barki, łokcie, biodra czy kolana, a jeszcze rzadziej stawy skroniowo-żuchwowe. RZS ujawnia się, gdy dochodzi do stanu zapalnego błony maziowej. Zaczyna ona wytwarzać zbyt dużo płynu, który nie mieści się w torebce stawowej. Coraz większy nacisk na torebkę objawia się bólem i zmniejszeniem ruchomości stawu. Komórki błony maziowej mnożą się i tworzą tzw. łuszczkę. Ta jak nowotwór, wolno pokrywa chrząstki oraz kości stawu i niszczy je. Powoduje to usztywnienie stawu.

Przyczyny gośćca nie są poznane, ale mówi się o nieprawidłowej pracy układu immunologicznego, dziedziczeniu i wpływie hormonów, bo choroba częściej występuje u kobiet przed i po menopauzie oraz w ciąży.

Leczenie dobiera się na miarę, bo nie ma dwóch takich samych przypadków choroby. Obowiązuje jednak zasada – leczenie musi być kompleksowe. Należy brać leki i systematycznie rehabilitować się. Leki mają łagodzić ból, likwidować stan zapalny, by spowolnić rozwój choroby.

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK)

Pierwszą oznaką choroby jest ból i poranna sztywność w dolnej części pleców. Gdy choroba postępuje, obejmuje coraz wyższe partie kręgosłupa aż do szyi. Kręgi zaczynają się zrastać, a więzadła twardnieją. ZZSK atakuje głównie młodych mężczyzn pomiędzy 20. a 40. rokiem życia. Skłonność do jej rozwoju choroby dziedziczymy. Podstawą leczenia jest znoszenie bólu i powstrzymywanie postępu choroby. Bardzo pomocna jest fizykoterapia, bo pozwala zachować elastyczność kręgosłupa tak długo, jak tylko się da. Wielkie nadzieje pokłada się ostatnio w terapii biologicznej.