Stwardnienie zanikowe boczne (SLA) to choroba, której istotą jest uszkodzenie motoneuronu czyli części układu nerwowego odpowiedzialnej za działanie mięśni kończyn, tułowia, mięsni twarzy, klatki piersiowej, jak również aparatu mowy i procesu połykania, najogólniej mówiąc za ruch, natomiast czucie pozostaje w normie.

Trudna diagnoza

Choroba ta dotyka częściej mężczyzn
niż kobiet, w średnim wieku i starszych (58-63 lata). Rozpoczyna się dys-
kretną niesprawnością np. ręki, bez 
żadnego bólu, z czasem pojawia się
zanik mięśni, niesprawność pogłębia się i u pacjenta pojawia się niedowład kończyn górnych i/lub dolnych. Niestety rozpoznanie tej choroby nie jest łatwe, nie ma jednego biomarkera czy objawu, który jednoznacznie przemawia za rozpoznaniem SLA. Rozpoznanie stawiane jest na podstawie 
kryteriów- klinicznych, laboratoryjnych, obrazu specjalistycznych badań np. MRI (Magnetyczny Rezonans 
Jądrowy) i badania Elektromiograficznego EMG. Lekarz musi zebrać „pakiet” informacji, które zwiększają prawdopodobieństwo, że to jest SLA. Ważne, aby przeprowadzić bardzo dokładną diagnostykę różnicową czyli wykluczyć inne potencjalne przyczyny, które mogą odpowiadać za objawy u pacjenta. Dodatkowo diagnoza powinna być weryfikowana w czasie ponieważ jednym z kryteriów świadczących o SLA jest właśnie fakt, że choroba postępuje.

Dlatego tak ważne jest, aby powtarzać badania co trzy-sześć miesięcy 
– tłumaczy dr n. med. Urszula Chyrchel z Katedry i Kliniki Neurologii Uniwersytetu Medycznego w Lublinie pod kierownictwem Prof. dr hab. 
n. med. Zbigniewa Stelmasiaka. I dodaje – 8 proc. pacjentów z rozpoznaniem SLA cierpi na inną chorobę, a po
łowę z tych chorób można leczyć. Choć nie ma preparatu, który mógłby wyleczyć SLA, to wczesne rozpoznanie choroby i wprowadzenie odpowiedniego leczenia odwleka proces największej niesprawności. Dotychczas ograniczeniem dla leczenia 
farmakologicznego był wysoki koszt leku ponoszony przez chorego, na szczęście od stycznia 2012 Narodowy Fundusz Zdrowia zmienił zasady refundacji leku stosowanego w leczeniu 
SLA. Obecnie każdy chory 
z tym rozpoznaniem może otrzymać lek ponosząc jedynie opłatę ryczałtową (3,20 zł).

Obserwacja objawów

Kiedy zatem pacjent powinien zostać skierowany do neurologa? Głównymi objawami tej choroby są zanik mięśni i niedowład wynikające z uszkodzenia neuronu ruchowego. Co ważne układ czuciowy pozostaje nietknięty.

Potem dochodzą kolejne objawy. Może dojść do wyszczuplenia kończyn, zaburzeń oddychania i fonacji (głos staje się chrapliwy, a mowa niezrozumiała). Objawy stward
nienia zanikowego bocznego rozwijają się dynamicznie. Choć tempo jest zróżnicowane i zależy od konkretnego przypadku, to wg statystyk 
do śmierci chorego może dojść nawet w ciągu pięciu lat od rozpozna
nia. Dlatego tak ważne jest, aby nie
lekceważyć objawów i szybko skontaktować się ze specjalistą.