Głęboka stymulacja mózgu (ang. Deep Brain Stimulation, DBS) jest nowoczesną metodą leczenia neuromodulacyjnego ośrodkowego układu nerwowego, mającą zastosowanie w leczeniu objawowym szeregu chorób neurologicznych. Implantowane 
w różne miejsca w mózgu elektrody w sposób kontrolowany, odwracalny modyfikują aktywność neuronów określonej struktury mózgu. W efekcie dochodzi do zmniejszenia nasilenia objawów neurologicznych danej choroby.  Możliwość modulacji stymulacji głębokiej mózgu pozwala na dostosowanie parametrów stymulacji do aktualnego stanu klinicznego pacjenta. 

Zastosowanie

Wielką zaletą tej metody leczniczej jest jej niewielka inwazyjność oraz możliwość zaprzestania dalszej stymulacji w dowolnym momencie. Głęboka stymulacja mózgu znalazła zastosowanie w leczeniu szeregu chorób neurologicznych układu ruchowego, m.in. w chorobie Parkinsona, drżeniu samoistnym oraz dystonii uogólnionej. Największa liczba doświadczeń pochodzi z leczenia choroby Parkinsona tą metodą. DBS jest stosowany u osób 
z zaawansowaną postacią choroby, u których pojawiają się również powikłania leczenia farmakologicznego. Stymulacja głęboka mózgu zmniejsza nasilenie objawów sztywności, spowolnienia ruchowego oraz drżenia spoczynkowego. Możliwość zmian parametrów stymulacji w późniejszym okresie pozwala na optymalizację leczenia pacjenta w zależności od jego stanu klinicznego. DBS znalazł również zastosowanie w leczeniu szeregu innych chorób układu ruchowego: dystonii, drżeniu samoistnym i objawowym, chorobie Gilles de la Tourette’a oraz w niektórych zwyrodnieniowych chorobach neurologicznych wieku dziecięcego (PKAN).

Skuteczność

We wszystkich tych schorzeniach głęboka stymulacja mózgu znacząco zmniejsza nasilenie objawów neurologicznych. W ostatnich latach ukazał się szereg prac wskazujących na skuteczność metody głębokiej stymulacji mózgu w leczeniu zaburzeń psychiatrycznych, takich jak depresja oraz zaburzenia obsesyjno-kompulsywne. Ciekawym 
i obiecującym kierunkiem zastosowania metody DBS jest leczenie objawowe niektórych postaci padaczki. W 2010 roku ukazały się wyniki przeprowadzonego w Stanach Zjednoczonych badania SANTE dotyczącego leczenia padaczki lekoopornej (takiej, w której leczenie farmakologiczne co najmniej 3 lekami okazało się nieskuteczne) przy pomocy stymulacji przedniej części wzgórza.  Wyniki te wskazują na skuteczność zastosowania tej metody i redukcję ilości napadów 
o ok. 40 proc. Stosowanie tej metody nie wiązało się z istotnym ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych stymulacji. 

DBS w Poslce

W Polsce wiodącym ośrodkiem wszczepiającym systemy DBS jest Klinika Neurochirurgii Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie. W roku 2010 wykonano ponad 80 zabiegów wszczepienia systemów DBS, głównie w chorobie Parkinsona, ale również w dystoniach oraz drżeniu samoistnym i objawowym. 

 

prof. Dr hab. n. med. Danuta RyglewIcz
Dyrektor Instytutu Psychiatrii i Neurologii
Kierownik I Kliniki Neurologii IPiN