Według danych Ministerstwa Zdrowia liczba chorych psychicznie stale wzrasta. Coraz więcej osób potrzebuje nie tylko opieki ambulatoryjnej, ale także pobytu w szpitalu. Problem dotyczy wszystkich grup wiekowych, chociaż niepokój budzi fakt, że opieki i pomocy psychiatryczno-psychologicznej wymaga około 10 proc. dzieci. Niestety, dostępność do specjalistycznej opieki i terapii jest wciąż niedostateczna. Brakuje poradni zdrowia psychicznego, łóżek w szpitalach i oddziałach opiekuńczo-leczniczych, miejsc w hostelach oraz zespołów, które zajmują się leczeniem chorych w miejscu ich zamieszkania.

Ministerstwo czeka

Tę niekorzystną sytuację 
miał zmienić, przyjęty przez 
obie izby parlamentu, Program Ochrony Zdrowia Psychicznego. 
Ale wdrożenie jego założeń nie jest
możliwe bez rozporządzenia wy
konawczego wydanego przez re-
sort zdrowia. Chorzy i ich lekarze czekają już prawie dwa lata, a rozporządzenia wciąż nie ma. Głównym celem programu jest zapewnienie osobom z zaburzeniami psychicznymi wielostronnej, dostępnej opieki zdrowotnej oraz innych form pomocy, które umożliwią im życie w środowisku rodzinnym i spo
łecznym. W ramach programu prowadzone będą także działania zapobiegające stygmatyzacji chorych psychicznie, poprzez zwalczanie stereotypów. Program ma być finansowany z budżetu państwa, ze środków własnych samorządów – które w dużej mierze będą odpowiedzialne za jego realizację – oraz ze
środków UE. Jego koszt szacowany jest na ok. 20 mln zł rocznie.

Największe wyzwania

Polska psychiatria jest dramatycznie niedofinansowana. Nakłady na opiekę psychiatryczną to zaledwie 3,2 proc. wszystkich nakładów na ochronę zdrowia, a według standardów światowych powinno to być przynajmniej 5 proc. A bez pieniędzy nie można myśleć o nowoczesnej psychiatrii. Wyzwaniem jest też zmiana sposobu postrzegania osób chorych psychicznie. Dziś są powszechne tendencje do marginalizowania tej grupy chorych, a czasem wręcz izolowania ich ze środowiska. Jest wiele dowodów na dyskryminowanie tej grupy chorych – zaburzenia psychiczne są przeciwwskazaniem, np. do leczenia sanatoryjnego.

Na co chorujemy

Na liście chorób psychicznych, które dominują w statysty
kach medycznych znajdują się: szeroko rozumiane zaburzenia afektywne (depresje, zaburzenia lęk
we), zaburzenia, które są pochodną uzależnień, choroby somatyczne, których następstwem są powikła-
nia psychiczne. Kolejne miejsce zajmuje schizofrenia, która jest wielkim wyzwaniem dla psychiatrów.