zy terapia nowotworowa na zawsze przekreśla możliwość posiadania dzieci?

Podczas leczenia przeciwnowotworowego zarówno chemioterapia jak i radioterapia mogą uszkodzić nieodwracalnie funkcję jajników i jader. Oczywiście nie dotyczy to wszystkich pacjentów, czasami zahamowanie jest okresowe, ale u wielu pacjentów zmiany są trwale. Dlatego przed rozpoczęciem leczenia u młodych osób należy podjąć próby zachowania ich płodności w przyszłości, kiedy choroba nowotworowa zostanie wyleczona. Zachowanie płodności u pacjentów onkologicznych to zupełnie nowe wyzwanie współczesnej medycyny i nowy dział medycyny onkofertility.

 Gdzie szukać informacji na temat nowoczesnych metod, które pozwolą zachować płodność?

W ośrodkach zajmujących się leczeniem niepłodności metodami rozrodu wspomaganego medycznie, lub w klinikach w których możliwe jest pobranie tkanki jajnikowej i jej zamrożenie i to należy zrobić  przed rozpoczęciem leczenia. Należy zdawać sobie sprawę, ze ustalenie sposobów postępowania wymaga współdziałania  wielu specjalistów, a w naszym kraju jesteśmy dopiero na etapie dyskusji o onkofertility i nie ma refundacji procedur. Onkolodzy, chcą jak najszybciej rozpocząć leczenie a nie odraczać  do czasu zakończenia procedur zachowania płodności. W USA, Kanadzie większość  lekarzy onkologów informuje pacjentów rokujących na wyzdrowienie o możliwościach zachowania płodności.  Ważne aby zrozumieć, że pacjent ma  perspektywę wielu lat życia i trzeba zrobić wszystko, aby konsekwencje terapii przeciwnowotworowej w tym i niekorzystnego wpływu na płodność były jak najmniejsze.

Z jakich metod mogą korzystać pacjenci chcący zachować szansę na posiadanie potomstwa po przebytym leczeniu onkologicznym?

U mężczyzn w okresie rozrodczym możliwe jest pobranie nasienia, zamrożenie, a potem wykorzystanie przy leczeniu metodami rozrodu wspomaganego medycznie. U kobiet, można pobrać fragment jajnika i zamrozić a po skutecznym leczeniu wykonać autoprzeszczep. Doświadczenie ze stosowaniem tej metody nie są zbyt duże, ale metoda jest stale rozwijana. Ta metoda, jako jedyna metoda zachowania płodności ma być refundowana w Polsce w ramach Narodowego Programu Prokreacji.

Stymulacja mnogiego jajeczkowania i pobranie komórek jajowych, ich zamrożenie a potem juz po leczeniu zapłodnienie pozaustrojowe i transfer zarodka do jamy macicy jest uznana i często stosowana szczególnie u samotnych kobiet. Najskuteczniejszą metodą, ale możliwą tylko u kobiet będących w związku, jest wykonanie pełnego programu pozaustrojowego zapłodnienia (stymulacja mnogiego jajeczkowania, pobranie komórek jajowych ich zapłodnienie i zamrożenie zarodków) i odroczenie transferu po wyzdrowieniu.  Po uszkodzeniu gonad ciąża możliwa jest tylko przy dawstwie gamet.

Jak często zdarzają się Panu pacjentki i pacjenci, którym udało się mieć dziecko, pomimo przebytej terapii onkologicznej?

Niestety w Polsce nie mamy opracowanego systemowego postępowania u pacjentów w wieku rozrodczym leczonych onkologicznie, czyli takich pacjentów jest jeszcze mało. Ale są tacy pacjenci, którzy zadbali o zachowanie płodności najczęściej sami i mają już dziecko, mimo ze funkcja gonady wygasła po leczeniu. Pocieszające, ze świadomość problemu onkofertilty jest coraz większa i wymusi zmiany postępowania.