akie są kategorie bólów nowotworowych? 

Przyjmujemy w tej chwili, że nie ma bólu typowo nowotworowego - jest ból chorego u chorego na nowotwór. Dolegliwości bólowe  mogą mieć wiele różnych przyczyn. To może być ból tzw. somatyczny, czyli wynikający ze zmian  w powłokach  ciała, ból trzewny – z naciekania organów wewnętrznych i ból neuropatyczny, wynikający z uszkodzenia układu nerwowego. U Większości pacjentów występuje ból mieszany, mający zarówno komponent somatyczny, trzewny, jak i neuropatyczny.

W jaki sposób możemy określić natężenie bólu?

Ból jest wrażeniem subiektywnym, dlatego każde jego nasilenie oceniamy za pomocą skal subiektywnych, pytając pacjenta. Najczęściej wykorzystywaną skalą jest skala numeryczna. Jest to jedenastostopniowa skala, gdzie 0 oznacza „bez bólu”, a 10 to „ból maksymalny”.  U osób, które nie są w stanie ocenić bólu w skali numerycznej, wykorzystujemy inne skale, jak np : słowna, obrazkowa lub behawioralna (oceniająca zachowanie pacjenta).

Dlaczego leczenie przeciwbólowe jest tak ważne?

Leczenie bólu u chorego na nowotwór ma kluczowe znaczenie przede wszystkim dla poprawy walki z samą chorobą nowotworową. Ból nie jest tylko objawem, Który należy zwalczyć, bo takie są zasady leczenia bólu i niesienia ulgi w cierpieniu. Zmniejszenie bólu poprawia dobrostan organizmu, zmniejsza stres  i daje większe siły do walki z samą chorobą nowotworową.

W jaki sposób bóle nowotworowe powinny być leczone? 

U chorych na nowotwór ból powinien być leczony wielokierunkowo. Wykorzystujemy wiele różnych metod w zależności od indywidualnych potrzeb pacjenta. Podstawą jest leczenie farmakologiczne, czyli stosowanie leków, zarówno przeciwbólowych (nieopioidowych, opioidowych), ale również adiuwantowych, które albo nasilają działanie klasycznych leków przeciwbólowych, albo też wpływają na konkretne elementy bólu np. na ból neuropatyczny. Jeżeli są takie wskazania to stosujemy metody interwencyjne, inwazyjne, począwszy  od zwykłych blokad obwodowych, ostrzyknięcia  punktów tkliwych, dostawowego podania leku, aż do zabiegów neurodestrukcyjnych, polegających na zniszczeniu określonych struktur układu, czy implantacji cewników podających leki do kręgosłupa. Metody interwencyjne, konieczne są u niewielkiego odsetka pacjentów z nowotworem - do ok. 2 /3 proc. U chorego na nowotwór oprócz leczenia farmakologicznego, interwencyjnego, istotne jest wsparcie psychologiczne, można także  zastosować metody fizjoterapii – masaż czy ćwiczenia.

Medycyna alternatywna

Co do zastosowania metod komplementarnych i alternatywnych nie mamy ściśle określonych badań, które mówiłyby czy przyspieszają czy spowalniają one przebieg choroby nowotworowej. Stąd też opieramy się jedynie na badaniach obserwacyjnych. Ale na ich podstawie wykazano, że akupunktura zmniejsza nudności i wymioty po chemioterapii. Pacjenci często stosują metody medycyny niekonwencjonalnej (ponad 50 proc.), dlatego powinniśmy umieć powiedzieć pacjentowi, które z tych metod mogą być przydatne, a które nie.

W jakim stadium i komu przepisane są leki stosowane w leczeniu bólu

Na całym świecie przyjęty jest standard tzw. drabina analgetyczna WHO, która ma na celu przede wszystkim usystematyzowanie farmakoterapii bólu, czyli jakie leki powinny być stosowane i na jakim etapie nasilenia bólu. Niemniej jednak w tej chwili uważamy, że lepszym postępowaniem jest indywidualizacja terapii czyli dobieranie leków przeciwbólowych w zależności od mechanizmu powstawania bólu, źródła dolegliwości bólowych, rodzajów bólu, stopnia nasilenia bólu i potrzeb pacjenta.