Ból nowotworowy to powszechnie stosowane określenie bólu towarzyszącego chorym na nowotwór złośliwy. Niecałe 50 proc. chorych doświadcza go jako wczesnego objawu choroby, jednak w miarę postępowania nowotworu liczba ta rośnie nawet do 80 proc. W sytuacji przerzutów do kości ból odczuwa 100 proc. chorych. Ból jest objawem towarzyszącym zmianom zachodzącym w organizmie, które są wynikiem ekspansji nowotworu na tkanki otaczające, a także zaburzeniami funkcji spowodowanymi przez rozrastającą się masę tkanki nowotworowej. W poszukiwaniu etiologii bólu nowotworowego najważniejsze jest sprecyzowanie czy bezpośrednią przyczyną bólu jest sama choroba czy też obecne są jeszcze inne powody tych dolegliwości.

Dostęp do leczenia bólu
Pacjent ma pełne prawo oczekiwać od lekarza i pielęgniarki właściwego uśmierzania bólu ostrego i leczenia bólu przewlekłego. Leczenie bólu nie powinno opierać się jedynie na podawaniu środków przeciwbólowych, ale na rzetelnej ocenie przyczyn tego bólu i wdrożenia takiego sposobu postępowania, który zlikwiduje jego przyczynę, ale przede wszystkim uśmierzy lub znacząco zmniejszy sam ból. Należy pamiętać, że ból może być bardziej odczuwany gdy chory ma zaburzenia snu związane nie tylko z odczuwaniem samego bólu, ale także będącego następstwem depresji, przeżywania swojej choroby, martwienia się o los bliskich, swoją przyszłość. Pomocne, a często konieczna jest równoczesna opieka psychoonkologiczna, przykładowo podanie leków przeciwdepresyjnych, nasennych lub uspokajających. Ograniczenie odczuwania natężenia samego bólu jest niezwykle ważne, gdyż prowadzi do możliwości kontrolowania nasilenia bólu za pomocą leków odpowiednich do jego rzeczywistego natężenia, umożliwiając zastosowanie środków przeciwbólowych zgodnie z tzw. „drabiną analgetyczną”.

Działania Koalicji
W 2014 roku w ramach Koalicji na rzecz Walki z Bólem „Wygrajmy z bólem” stworzyliśmy kampanię pod hasłem „Rak Wolny od Bólu”. Głównym celem było podniesienie świadomości pacjentów onkologicznych na temat ich prawa do leczenia bólu oraz przełamanie stereotypów, dotyczących stosowania opioidów. Inną poruszaną kwestią była niedostateczna wiedza – zarówno wśród lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej, jak i specjalistów – na temat prowadzenia terapii przeciwbólowych z użyciem opioidów. Podjęliśmy także walkę ze stereotypem na temat leczenia paliatywnego, które jest mylone z opieką terminalną. Współcześnie rak jest bowiem chorobą przewlekłą, wymagającą terapii wspomagającej, której częścią obok rehabilitacji, wsparcia psychoonkologicznego jest także leczenie paliatywne. Pomaga ono pacjentowi znieść niepożądane skutki choroby nowotworowej – w tym ból – i zachować dobrą jakość życia. Niestety wielu pacjentów i ich bliskich zbyt późno zgłasza się do lekarza narażając się na niepotrzebny ból, cierpienie i dolegliwości związane z terapią onkologiczna. Badania wykazały, że ból przewlekły upośledza układ immunologiczny oraz funkcje obronne organizmu, utrudniając walkę z chorobą podstawową. Walcząc z bólem, walczysz też z nowotworem. Domagaj się od swojego lekarza skutecznej terapii przeciwbólowej.

Czy rak musi boleć?
Koalicja na Rzecz Walki z Bólem i Fundacja Wygrajmy Zdrowie walczy o prawo do życia bez bólu i równy dostęp do skutecznej terapii przeciwbólowej dla każdego pacjenta, niezależnie od rodzaju choroby i stopnia jej zaawansowania. Jeśli chorujesz? Cierpisz? Domagaj się od lekarzy specjalistycznej terapii przeciwbólowej. „Nie ból się. Bądź wolny od bólu.” Ulga w bólu powinna być zasadą przyjętą we wszystkich ośrodkach medycznych w całym kraju, a pomiar bólu w prostej skali NRS obowiązkiem codziennej praktyki lekarza każdej specjalizacji. Nieleczony ból ma negatywny wpływ na życie pacjentów, zarówno w aspekcie fizycznym, społecznym i psychicznym. Terapia przeciwbólowa umożliwia godne życie w chorobie i daje lepsze rokowania w trakcie leczenia choroby podstawowej. Kampania pokazuje drogę do terapii przeciwbólowej, którą każdy może podjąć, domagając się leczenia bólu, w tym szczególnie bólu przewlekłego.  

Poradnik pacjenta, porady, listę poradni znajdziesz na www.niebolsie.pl