Dzięki nagłośnionym przypadkom znanych osób rak przestał być tematem wstydliwym. Co roku ok. 150 tys. Polek i Polaków dowiaduje się, że ma raka. Statystki publikowane przez Krajowy Rejestr Chorób Nowotworowych wykazują, że młodzi ludzie chorują coraz częściej. W grupie wiekowej 20-44 lata wzrost ten jest szczególnie widoczny wśród kobiet. Epidemiolodzy przewidują, że na raka może zachorować co czwarty z nas.

Prasa obfituje w informacje, że to właśnie ludzi młodych coraz częściej dotykają złośliwe odmiany nowotworów. Ogólnie można przyjąć, że ok. 5 proc. wszystkich przypadków to ludzie młodzi. W Polsce oznacza to ok. 7 tys. nowych przypadków rocznie. Wzrost zachorowań w tej grupie wiekowej wiązać należy z ogólnym zwiększeniem się liczby nowotworów w całej populacji.

Jakie odmiany złośliwych nowotworów leczy się najczęściej u młodych ludzi?

Wśród kobiet jednym z tych częściej diagnozowanych jest rak piersi (powstały samoistnie albo na skutek posiadania tzw. złych genów). Z kolei u mężczyzn (i dotyczy to szczególnie panów przed 30.) “popularny” jest rak jądra. Ostatnio, coraz częściej u młodych mężczyzn diagnozuje się także nowotwory jamy ustnej, gardła i krtani. Atakują one już nie tylko palących papierosy. Chorują coraz częściej mężczyźni zarażeni wirusem brodawczaka ludzkiego HPV (w przypadku kobiet odpowiada on za raka szyjki macicy i można go wykryć poddając się regularnie cytologii). Mężczyźni, być może kierowani poczuciem wstydu, bagatelizują objawy. Przypłacają to często okaleczającym zabiegiem chirurgicznym, rak w tym wypadku rozwija się bardzo szybko.

Polki i Polaków przed 45. rokiem życia coraz częściej atakuje rzadki dotąd szpiczak mnogi (rodzaj nowotworu krwi).

Grupa szczególnego ryzyka

Ryzyko zapadalności na różnego rodzaju nowotwory kości zwiększa się wraz z wiekiem młodego człowieka, a szczególnie na etapie intensywnego wzrostu (14-18 lat), zaś najwięcej pacjentów leczy się na nie w 2. i 3. dekadzie życia. Najczęściej odnotowuje się przypadki zachorowań na mięsaka kościopochodnego (OS, osteogenic, sarcoma).

Duży społeczny wydźwięk zyskują z kolei nagłaśniane historie dzieci cierpiących na białaczkę. To choroba dość często atakuje ludzi poniżej 15. roku życia (40 proc. wszystkich złośliwych nowotworów w tej grupie wiekowej).

Dostęp do leczenia

Ze względu na utrudniony dostęp do innowacyjnych leków i terapii (wg raportu zrealizowanego na zlecenie fundacji Alivia na 30. najszerzej stosowanych leków w UE w Polsce dostępne bez ograniczeń są tylko dwa) młodzi pacjenci szukają pomocy w fundacjach pozarządowych, które zbierają środki na leki i zabiegi ratujące życie, nierefundowane przez NFZ (przykładowo, tylko w zeszłym roku Alivia – Fundacja Onkologiczna Osób Młodych, przekazała podopiecznym blisko 1 mln zł). Niestety, wiele osób między 20. a 40. rokiem życia zgłasza się do lekarza już z zaawansowanym stadium nowotworu.

Wszystkie omawiane przypadki nowotworów nie oszczędzają ludzi młodych. Dlatego wciąż istnieje potrzeba edukacji nowotworowej. Niezmiernie ważne jest ciągłe mówienie o tym problemie, aby wciąż podnosić poziom społecznej akceptacji dla młodych pacjentów onkologicznych. Zamiast wstydu i lęku zaoferujmy im wsparcie i zrozumienie. Bądźmy też czujni na sygnały własnego organizmu – i to niezależnie od wieku.