jakim wieku kobiety powinny zacząć sobie badać piersi?

Kobiety, które nie mają do tego specjalnych wskazań, powinny rozpocząć regularne, comiesięczne samobadanie piersi w wieku ok. 35 lat, a jeśli są w grupie ryzyka, to należy ten proces rozpocząć mając 20-25 lat. Po 50 roku, zalecane jest wykonywanie mammografii przesiewowej raz na dwa lata. Niestety, muszę przyznać, że regularne samobadanie piersi, czyli raz w miesiącu, wykonuje bardzo niewiele kobiet, może 2-3 proc.

Co jest przesłanką, aby grupa pacjentek rozpoczynała takie badania wcześniej? Czy istnieje grupa podwyższonego ryzyka w tym przypadku?

W przypadku raka piersi czynniki ryzyka są poznane, ale żaden z nich nie jest tak silny jak związek np. palenia tytoniu z rakiem płuca. Podstawowym czynnikiem ryzyka raka piersi jest w tym przypadku wiek, powyżej 50 roku życia. Wtedy znacznie wzrasta zachorowalność na raka piersi. Do czynników ryzyka należą późne urodzenie pierwszego dziecka, bezdzietność, wczesna pierwsza miesiączka i późna menopauza. Do czynników ryzyka należy także nadwaga, nadmierna konsumpcja alkoholu i stosowanie hormonalnej terapii zastępczej. Poza tym, mamy jeszcze czynniki ryzyka związane z rodzinnym występowaniem raka piersi i raka jajnika i z dziedzicznymi mutacjami. Do grupy o szczególnie wysokim ryzyku zachorowania na raka piersi należą kobiety, które są nosicielkami mutacji genu BRCA1 lub BRCA2.

Czy kobiety z grupy ryzyka powinny badać się częściej niż raz w roku? Jeśli tak, to jak często?

Przede wszystkim kobieta, która jest nosicielką mutacji genu BRCA1 lub BRCA2 lub pochodzi z rodziny, w której występują zachorowania na raka piersi lub jajnika powinna zgłosić się do poradni genetycznej i być pod stałą jej opieką. U tych kobiet rekomendowane jest wcześniejsze rozpoczęcie samobadania piersi i badań przesiewowych. Zalecane jest badanie piersi za pomocą rezonansu magnetycznego.

Czy wynik badań USG i mammografii daje 100 proc. pewność i można czuć się bezpiecznie po otrzymaniu wyników tych badań?

Żadne badanie obrazowe nie daje 100 proc. pewności. Wszystkie urządzenia wykorzystywane w obrazowaniu mają ograniczenia wynikające z zastosowanej technologii i istoty procesów biologicznych. Innego rodzaju problemem jest interpretacja wygenerowanego obrazu dokonywana przez lekarza.

Co powinno nas zaniepokoić po samobadaniu piersi? Jak często najlepiej je wykonywać?

W samobadaniu ważna jest regularność, dlatego trzeba pamiętać, żeby wykonywać je raz w miesiącu. Niepokoić może wszystko to, co się nagle pojawiło, a nie było tego wcześniej. Mogą to być nie tylko guzki, ale również zgrubienia, zmiany na skórze, wciąganie skóry, zmiany na brodawkach, zmiana ich położenia itd. Samobadania piersi nie traktujemy jako diagnostyki. Daje nam ono znać, że coś się dzieje i musimy zgłosić się do lekarza.

Jeśli już zauważymy coś niepokojącego, to jakie badania są zalecane w celu wykluczenia lub potwierdzenia rozpoznania raka piersi?

Pamiętajmy wtedy, że nie każda zmiana musi od razu oznaczać nowotwór. Konieczne jest zgłoszenie się do onkologa. Pierwszym krokiem powinno być badanie przedmiotowe piersi. Najlepszą metodą diagnostyki jest mammografia zwana w tym przypadku diagnostyczną. Zalecane może być wykonanie badania ultrasonograficznego piersi, a niekiedy badania piersi za pomocą rezonansu magnetycznego. Ostatecznym badaniem jest ocena przez histopatologa próbki pobranej z podejrzanej zmiany.

Czy wynik samobadania jest miarodajny i pozwala zachować bezpieczeństwo?

Przede wszystkim, jeśli pojawi się coś niepokojącego w samobadaniu piersi, to to nie jest równoznaczne z diagnozą raka. Samobadanie ma nas jedynie alarmować, że jeśli pojawi się coś niepokojącego powinniśmy jak najszybciej zgłosić się do lekarza i wykonać pełną diagnostykę.

Na rynku pojawiają się innowacyjne produkty, które mają nam pomóc w badaniu piersi, jednym z nich jest Braster. Jak Pan Profesor ocenia jego działanie?

Braster to urządzenie medyczne oparte na bardzo solidnych podstawach naukowych. Od dawna wiedzieliśmy, że rak jest cieplejszy niż jego otoczenie, ponieważ ma szybszy metabolizm i gęstszą sieć naczyń krwionośnych. Przez lata szukano sposobu, jak mierzyć i monitorować tę temperaturę. Braster właśnie działa monitorując to, co dzieje się w naszych piersiach za pomocą termografii. Ważne jest to, że kobieta samodzielnie przeprowadza badanie we własnym mieszkaniu. Uzyskany w jego trakcie obraz termiczny piersi przesyłany jest do specjalistycznego centrum. Tam nowoczesny system automatycznej interpretacji analizuje wynik badania i informuje kobietę, czy wykrył niepokojące zmiany. Urządzenie Braster pozwala zarówno porównać obraz jednej i drugiej piersi, jak i porównać jak zmienia się on w czasie. To ostatnie jest możliwe dzięki przechowywaniu historycznych wyników badań. Warto podkreślić, że to jedyne urządzenie diagnostyczne analizujące badania z różnych okresów.

Czy takie urządzenie może być wykorzystywane jako alternatywa dla samobadania piersi?

Badanie tym urządzeniem to jest rodzaj samobadania. W tym przypadku samobadanie wykonywane jest nie palpacyjnie, ale za pomocą termografii. Tak, jest to urządzenie do badania w domu, które nie diagnozuje, a alarmuje o zmianach. Zalecane jest jego wykorzystanie raz w miesiącu. Aby zachować regularność, Braster przypomina o tym, że zbliża się termin kolejnego badania. W każdym przypadku stwierdzenia nieprawidłowego wyniku konieczne jest zgłoszenie do onkologa.