Hipercholesterolemia, obok palenia tytoniu oraz nadciśnienia tętniczego, jest jednym z trzech najważniejszych czynników odpowiedzialnych za rozwój miażdżycy i jej powikłań, takich jak zawał serca, udar mózgu czy choroby aorty.

zym jest cholesterol

Cholesterol jest substancją konieczną do życia. Jest jednym z budulców komórek w naszych organizmach. Jednak w nadmiarze cholesterol jest trucizną. Mechanizm szkodliwego wpływu cholesterolu na organizm w niewielkim uproszczeniu przedstawia się następująco: jeśli cholesterolu jest za dużo odkłada się w ścianach tętnic (w formie miażdżycy) prowadząc do zwężenia, a następnie zamknięcia tętnicy i w następstwie tego do upośledzenia ukrwienia różnych narządów. Jeśli miażdżyca umiejscawia się w tętnicach prowadzących krew do serca efektem nadmiaru cholesterolu może być zawał serca, jeśli w tętnicach prowadzących krew do mózgu efektem może być udar mózgu, a jeśli np. w tętnicach kończyn dolnych może doprowadzić do występowania bólów nóg w czasie chodzenia. Wykazano, że obniżenie jego stężenia hamuje postęp miażdżycy, zmniejsza ryzyko wystąpienia jej powikłań (zawał serca, udar mózgu, zgon) i wydłuża życie.

Cholesterol jest produkowany w wątrobie, ale też znajduje się w wielu produktach żywnościowych. Warto pamiętać, że nieuszkodzona wątroba produkuje cholesterol w ilościach wystarczających do zabezpieczenia potrzeb organizmu, a bardzo często produkuje go za dużo co prowadzi wystąpienia hipercholesterolemii. Często zdarza się, że osoby mające „niekorzystne” geny, prowadzące do nadmiernej produkcji cholesterolu w wątrobie, prowadzą niezdrowy tryb życia, dodatkowo zwiększając stężenie cholesterolu. U niektórych osób wątroba produkuje bardzo dużo cholesterolu prowadząc do bardzo znacznego podwyższenia stężenia cholesterolu we krwi. Taką chorobę nazywamy hipercholesterolemią rodzinną.

Jak zapobiec i leczyć hipercholesterolemię?

Zapobieganie, a także leczenie hipercholesterolemii polega przede wszystkim na regularnej aktywności fizycznej oraz zdrowym odżywaniu się.

Zdrowe odżywianie się to przede wszystkim dieta urozmaicona, niskotłuszczowa, z małą zawartością soli kuchennej, a bogata w warzywa i owoce. Często jednak prozdrowotny tryb życia nie wystarczy. W przypadkach nieznacznie zwiększonego stężenia cholesterolu, jako dodatek do zdrowego odżywiania się, można stosować margarynę wzbogaconą w stanole lub sterole. U osób z chorobą wieńcową, po niedokrwiennym udarze mózgu i u większości osób z cukrzycą dążymy do stężenia cholesterolu LDL (tzw. „złego” cholesterolu) poniżej 1,8 mmol/l (<70 mg/dl), u osób bez chorób spowodowanych przez hipercholesterolemię, ale z innymi tzw. czynnikami ryzyka (np. nadciśnienie tętnicze, palenie tytoniu, otyłość) do wartości <2,5 mmol/l (<100 mg/dl), a u osób bez innych chorób do wartości <3,0 mmol/l (<115 mg/dl).