Transplantacja serca będzie obchodzić za dwa lata pięćdziesiąte urodziny, jako złoty standard w leczeniu nieodwracalnej niewydolności serca, chociaż, od ponad dekady, liczba przeszczepów serca na świecie utrzymuje się na stałym poziomie: około 2300 rocznie. Rosną natomiast: liczba oczekujących i czas oczekiwania na przeszczep.

Równocześnie, osiągnięcia współczesnej kardiologii i kardiochirurgii, sięgające po coraz bardziej innowacyjne techniki, zapewniają szybkie i skuteczne leczenie wielu postaci chorób serca, przyczyniając się do wydłużania naszego życia.  Z pomocą przychodzą również mechaniczne protezy serca. W 1963 r. Domingo Liotta wszczepił w Huston pierwsze urządzenie wspomagania lewej komory serca (LVAD). Była to silikonowa pompa, pulsująca jak ludzkie serce, napędzana sprężonym powietrzem, która przetaczała krew z lewej komory serca do aorty – wspomagając niewydolny narząd. Pół wieku później technologia LVAD urosła do rangi ważnej metody w leczeniu serca, a protezy o długoterminowym działaniu są szeroko stosowane jako pomost do transplantacji serca, regeneracji serca lub jako terapia ostateczna. Wszczepia się ich ponad 2400 rocznie.

Na pomoc sercu

Bezwzględnym technologicznym liderem stały się z pewnością miniaturowe, wszczepialne pompy wirowe. W 2008 roku zastosowano ich 459,  a w roku 2013  - 2420 (96,5 proc. wszystkich zarejestrowanych w tym czasie wszczepień). Pompy wirowe pompują krew podobnie jak pompa Liotty; z lewej komory serca  do aorty, tyle że przepływ krwi wymusza miniaturowy wirnik poruszający się z prędkością kilku tysięcy obrotów na minutę, tłocząc do 10 litrów krwi na minutę. Najnowsze konstrukcje pomp wirowych mają rozmiary kilku centymetrów, ważą około 200 gram, pobierają moc poniżej 10 W i  pracują bezpośrednio przytulone do serca. Ich wirniki lewitują zwieszone we krwi, a brak łożysk mechanicznych sprawia, że moga pracować latami. Ich  niezawodność, skuteczność i komfort dla chorego zaskutkowały wykorzystaniem mechanicznego wspomagania serca, jako finalnej terapii leczenia jego niewydolności: z 59 wszczepień w 2009 roku do 1052 w roku 2013 wykonanych z założenia jako terapia ostateczna. Roczna liczba wszczepianych protez wzrosła pięciokrotnie; z niespełna 500 w roku 2007 do 2500 w roku 2013 i stale dynamicznie rośnie.

Polska myśl technologiczna

Polską myśl technologiczną w tej dziedzinie reprezentuje pompa LVAD o nazwie ReligaHeart ROT. To pierwsza w Polsce miniaturowa pompa odśrodkowa przepływu ciągłego, o średnicy 34 mm, ważąca 130 gram, której wirnik  - zawieszony w polu magnetycznym i hydraulicznym - wiruje z prędkością od 2 do 5 tysięcy obrotów na minutę, zapewniając przepływ krwi do 10 l/min. Obroty silnika kontrolują dwa silniki BLDC, rezerwujące siebie nawzajem. Innowacyjna warstwa azotku tytanu wytworzona na tytanowych elementach pompy obniża ryzyko wykrzepiania krwi wewnątrz pompy. ReligaHeart ROT powstała w Pracowni Sztucznego Serca Fundacji Rozwoju Kardiochirurgii im. prof. Zbigniewa Religi w Zabrzu, gdzie wcześniej opracowywano pulsacyjne protezy serca. Obecnie montowana jest partia informacyjna pompy ReligaHeart ROT, która posłuży do badań laboratoryjnych, poprzedzających badania przedkliniczne i kliniczne. Pierwsze wszczepienie pacjentowi tej najnowocześniejszej  polskiej technologii wspierającej serce planowane jest za dwa lata.