W Polsce jak i w innych krajach Unii Europejskiej jedną z najczęstszych przyczyn wirusowych zapaleń wątroby jest zakażenie HBV. Wirus przenoszony jest drogą parenteralną (przez uszkodzoną skórę, śluzówki), płciową i wertykalnie (zakażenie odmatczyne). Ryzyko zakażenia HBV po zakłuciu igłą medyczną zawierającą materiał biologiczny (np. krew osoby zakażonej) waha się od 23 proc. do 62 proc. Nadal najczęściej do zakażenia HBV dochodzi w związku z działalnością służby zdrowia, jednak coraz częściej infekcja tym wirusem jest następstwem ryzykownych zachowań, takich jak wykonywanie tatuaży, zakładanie kolczyków, mikrourazów w trakcie korzystania z siłowni, wykonywania zabiegów kosmetycznych i fryzjerskich oraz dożylnego podawania środków odurzających. Według niektórych danych statystycznych do około 50 proc. zakażeń dochodzi na drodze kontaktów seksualnych z osobą zakażoną. Poważne ryzyko zakażenia występuje również wśród noworodków rodzonych przez matki zakażone HBV, szczególnie w przypadku porodów drogą natury.

HBV jest odpowiedzialny za ostrą i przewlekłą postać choroby. U 70 proc. zakażonych rozwija się ostra, objawowa choroba, u pozostałych bezobjawowa lub skąpoobjawowa. Ostre wirusowe zapalenie wątroby (WZW) u około 1 proc. chorych przebiega bardzo poważnie, z objawami niewydolności wątroby. U większości chorych choroba ma przebieg dość łagodny, a dominujące objawy to zażółcenie białkówek, powłok skórnych, utrata apetytu, osłabienie, uczucie dyskomfortu, ciemne zabarwienie moczu. Wśród dorosłych u 10 proc. rozwija się przewlekłe zapalenie wątroby, ale wśród dzieci do 3 roku życia znacznie częściej, bo u 30 proc.

Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) około 350 milionów osób jest przewlekle zakażonych HBV. W Polsce liczba ta wynosi około 400 tys.

Przewlekłe WZW typu B jest chorobą podstępną, w pierwszych latach przebiega najczęściej bezobjawowo. U części chorych występuje osłabienie, uczucie nadmiernego zmęczenia, senność. HBV uszkadza głównie wątrobę. W wyniku procesu zapalnego dochodzi do stopniowej przebudowy i niszczenia miąższu tego narządu. Wirus uszkadza nie tylko wątrobę, ale również nerki, trzustkę oraz układ krwiotwórczy. Każdy rok przewlekłego uszkodzenia wątroby zwiększa ryzyko rozwoju marskości pozapalnej wątroby oraz raka pierwotnego wątroby. HBV jest czynnikiem onkogennym, co oznacza, że w każdym okresie zakażenia może dojść do rozwoju raka pierwotnego wątroby. Rocznie na świecie umiera około 700 tysięcy osób z powodu chorób, których pierwotnym źródłem jest zakażenie HBV.

Profilaktyka zakażenia HBV to unikanie ryzyka zakażenia tym wirusem, szczepienia profilaktyczne oraz w szczególnych sytuacjach podawanie swoistej surowicy. Od 1996 roku wprowadzone zostały do polskiego kalendarza szczepień szczepienia przeciwko HBV. Osoby, które nie były szczepione mogą zaszczepić się w każdym punkcie szczepień. Szczepienia przyczyniły się do blisko 10-krotnego zmniejszenia zapadalności na wirusowe zapalenie wątroby typu B. Szczepionka jest bardzo bezpieczna, a jej skuteczność wynosi około 90 proc. Pełna dawka szczepionki to 3 cząstkowe szczepienia, podawane w terminach dzień 0, po 1 i 6 miesiącach. W sporadycznych sytuacjach schematy szczepienia mogą ulec modyfikacji. Około 10 proc. osób nie odpowiada na szczepienia, co przyczynia się do nadal rejestrowanych nowych przypadków zakażeń HBV. Zakażenia te dotyczą osób nieszczepionych, nieprawidłowo zaszczepionych oraz chorych, którzy nie odpowiedzieli na podaną szczepionkę (pacjenci z immunosupresją, cukrzycą, dializowani). Około 20 proc. wszystkich nowych zakażeń dotyczy osób młodych w wieku 10-19 lat. Bardzo istotna jest profilaktyka dzieci rodzonych przez matki zakażone HBV. Po porodzie noworodki takie powinny otrzymać pierwszą dawkę szczepionki oraz swoistą surowicę bogatą w specyficzne przeciwciała skierowane przeciwko HBV.