akie dolegliwości ze strony układu pokarmowego najczęściej towarzyszą pacjentom zgłaszającym się do lekarza? Co może być ich przyczyną?

Pacjenci zgłaszający się do lekarza uskarżają się na różne dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Najczęściej (u około 12-15 proc. populacji) pochodzą one z górnego odcinka układu pokarmowego i są wynikiem zarzucania treści pokarmowej, czyli choroby refluksowej żołądką. Chory może wówczas odczuwać zgagę, odbijanie, pieczenie za mostkiem. Objawy te najczęściej są przewlekłe i nawracające. U chorego pojawić się mogą także dolegliwości pochodzące spoza układu pokarmowego, takie jak chrypka, przewlekłe zapalenia zatok, napady duszności i kaszlu, erozje zębów – chorzy często nie kojarzą tych objawów z chorobą refluksową. Kolejne grupa dolegliwości, która dotyka pacjentów to tzw. objawy dyspeptyczne – poposiłkowe bóle w nadbrzuszu, uczucie wczesnej sytości, uczucie gniecenia, ponudzania. Pacjenci często łagodzą je przyjmując pokarmy alkalizujące – mleko, ser lub sięgają we własnym zakresie po lekarstwa alkalizujące czy rozkurczowe. Inne dolegliwości mogą pochodzić jeszcze ze strony dolnego odcinka układu pokarmowego, najczęściej z jelita grubego, które są związane z zaburzeniem rytmu wypróżnień i zespołem jelita nadwrażliwego. Najczęściej tymi objawami są zaparcia i biegunki – mogą występować pojedynczo lub naprzemiennie. Chorzy zgłaszają także uczucie wzdęcia, pobolewania brzucha, szczególnie w lewej połowie. Istnieje także grupa pacjentów, którzy trafiają do specjalisty z powodu przypadkowo wykonanych badań biochemicznych krwi, w których stwierdza się nieprawidłowe próby wątrobowe – zmiany zazwyczaj nie powodują dolegliwości bólowych oraz tacy u których zostało wykonane badanie ultrasonograficzne brzucha i stwierdzono w nim stłuszczenie wątroby.

Jakie badania należy wykonać w celu ustalenia przyczyny dolegliwości bólowych?

U chorych, u których podejrzewamy chorobę refluksową żołądka, przed ukończeniem 40 roku życia najczęściej stosujemy leczenie zachowawcze na podstawie zgłaszanych objawów i nie wykonujemy badań inwazyjnych. Natomiast u pacjentów starszych wskazane jest przeprowadzenie badania endoskopowego – gastroskopii. U większości chorych podczas badania nie zauważamy żadnych zmian, ale u około 30-40 proc. pojawiają się zmiany zapalne, głównie zlokalizowane w dolnej części przełyku – mogą to być nadżerki, ubytki w błonie śluzowej.

U części pacjentów mogą także wystąpić objawy alarmujące, są to zaburzenia połykania, bóle przy przełykaniu czy ubytek masy ciała lub wymioty z krwią – w takim przypadku, niezależnie od wieku pacjenta, wykonuje się badanie endoskopowe.

Jak zła dieta i spożywanie alkoholu, brak aktywności fizycznej mogą wpływać na kondycję układu pokarmowego?

Obecnie najczęściej rozpoznawaną chorobą układu pokarmowego u ludzi na świecie jest niealkoholowa choroba stłuszczeniowa wątroby Schorzenie to jest jedną ze składowych zespołu metabolicznego, na który składa się cukrzyca, otyłość, zaburzenia lipidowe i nadciśnienie. Choroba ta wynika z zaburzenia metabolizmu tłuszczu, braku ruchu i nadmierna kaloryczność diety. W leczeniu zalecamy poprawienie aktywności fizycznej i trwałą zmianę nawyków żywieniowych. Pacjent powinien tygodniowo około 2,5-3 godzin spędzać na aktywności fizycznej. Nie oznacza to jednak, że musi on zapisać się na siłownie czy trenować z trenerem personalnym. Wielu osobom wystarczy szybki marsz do pracy lub spacer z kijkami nordic walking. Bardzo ważne jest, aby chory dopasował rodzaj aktywności do swoich możliwości, wieku i stanu zdrowia. W leczeniu niealkoholowego stłuszczenia wątroby bardzo istotne jest również leczenie otyłości oraz redukcja nadwagi. Pacjent powinien redukować swoją wagę stopniowo i starać się jeść zdrowo ograniczając węglowodany i tłuszcze na co dzień. Przed nami okres świąteczny, polska kuchnia i gościnność nakazują nam jeść dużo i do syta. Może jednak warto w tym roku zamienić przysłowiowy serniczek na spacer po parku i zrezygnować z kilku kieliszków alkoholu – to na pewno wyjdzie nam na zdrowie.