Przewlekła Choroba Nerek jest złożonym zespołem chorobowym, który charakteryzuje się często powolnym, ale nieodwracalnym i przeważnie postępującym pogorszeniem czynności nerek – ostrzega Iwona Mazur – Prezes Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Osób Dializowanych (www.osod.info). Oznacza to trwałe zaburzenie podstawowych zadań nerek jakimi jest usuwanie produktów przemiany materii z krwi oraz utrzymywanie prawidłowego stężenia elektrolitów i wody w organizmie.

Osoby szczególnie narażone na PChN to:

  • osoby z cukrzycą,

  • osoby z nadciśnieniem tętniczym,

  • osoby z chorobami nerek w rodzinie,

  • osoby po 65. r.ż.

Mimo że choroba nerek rozwijając się nie daje wyraźnych objawów, można zaobserwować:

  • szybkie męczenie się przy krótkotrwałym wysiłku (np. przy wychodzeniu po schodach),

  • trudności z koncentracją,

  • osłabiony apetyt,

  • bezsenność,

  • bolesne skurcze mięśni występujące w nocy,

  • obrzęki nóg,

  • obrzęki twarzy,

  • suchość i swędzenie skóry,

  • częste oddawanie moczu (szczególnie w nocy),

  • nadciśnienie tętnicze.

Obserwując takie objawy u siebie najlepiej zwrócić się do lekarza ogólnego i poprosić o skierowanie na badania pod kątem oceny funkcji nerek.

Choroby nerek a osoby młode

Jak wspomniano choroby nerek najczęściej dotyczą osób po 65. r. ż. Nie oznacza to jednak, iż osoby młode mogą czuć się w pełni bezpieczne.  W zawrotnym tempie wzrasta odsetek młodych pacjentów z nadciśnieniem (będącym jedną z przyczyn chorób nerek). Jest to spowodowane większym rozpowszechnieniem składowych niezdrowego stylu życia, szczególnie otyłości, małej aktywności fizycznej i stresu. Stąd tez osoby młode (już po 19. r.ż) powinny regularnie badać swoje nerki  jak również dbać o nie, aby nie dopuścić do jej rozwoju w późniejszych latach.

Paimętajmy, że wczesne wykrycie choroby nerek pozwala na wprowadzenie leczenia nefroprotekcyjnego, które pozwala na kilka lub kilkanaście lat odsunąć rozwój choroby.

Jak dbać o nerki?

  • wykonywać regularne badania profilaktyczne (zalecane raz na dwa lata),

  • ograniczyć ilość spożywanej soli (zalecana dawka wg WHO to max 5 g dziennie),

  • wprowadzić nawyku regularnego sięgania po wodę (zalecane 2 l dziennie),

  • doleczać wszelkie choroby wirusowe oraz infekcje bakteryjne,

  • po przebytych chorobach oraz infekcjach zaleca się wykonywać ogólnego badania moczu,

  • być aktywnym fizycznie,

  • zerwać z nałogami (przede wszystkim paleniem),

  • ograniczyć ilość przyjmowanych leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych.

Metody leczenia

Jak już wspomniano, w sytuacji zbyt późnego wykrycia choroby, jedyną szansą na utrzymanie pacjenta przy życiu jest przeszczep lub poddanie pacjenta dializom.

Dializyco to takiego?

Dializa to jedyna metodaobok przeszczepiania nerki, która pozwala latami utrzymać przy życiu pacjentów, nawet z całkowicie zniszczonymi nerkami. Polega ona na oczyszczaniu krwi ze zbędnych składników przemiany materii, nadmiaru niektórych jonów (potas, fosforany) oraz wody. Istnieją dwa rodzaje dializ: hemodializy oraz dializy otrzewnowe.

Zabieg hemodializy w Polsce przeprowadzany jest wyłącznie w warunkach szpitalnych. Sesja dializacyjna trwa przeciętnie 4-5 h i standardowo powtarzana jest trzy razy w tygodniu. Oczyszczanie krwi odbywa się poza organizmem chorego w dializatorze, pod kontrolą specjalnego aparatu zwanego sztuczną nerką.

Dializa otrzewnowa jest domowym sposobem leczenia dializami. Oczyszczanie krwi odbywa się poprzez wykorzystanie naturalnej, fizjologicznej bariery jaką jest otrzewna. Jest ona stosowana przez 11 proc. ogółu osób dializowanych w kraju. W Polsce istnieje ponad 270 stacji dializ (prywatnych i państwowych). Z ich usług korzysta ok. 19 tys. pacjentów.

Przeszczep

Przeszczep to optymalna metodą terapii nerkozastępczej, jeśli tylko u chorego nie stwierdzono bezwzględnych przeciwwskazań do tego typu leczenia.

Lęk przed chorobą

Lęk przed chorobą powoduje często dość pobłażliwe podejście do tematu wykonywania badań profilaktycznych. Kult wiecznej młodości i zdrowia nie dopuszczają myśli o możliwej chorobie. Niestety – nieleczona choroba nerek – prowadzi do śmierci… Natomiast wczesna diagnoza to szansa na skuteczne zatrzymanie postępu choroby. Decyzja należy do każdego z nas.