Czy choroby układu oddechowego są częste w Polsce?

Zdarzają się bardzo często. Są drugą przyczyną wizyt ambulatoryjnych u lekarzy pierwszego kontaktu. Jest to problem zarówno, w praktykach ambulatoryjnych, jak i leczeniu szpitalnym. Może lepiej będzie obrazowało miejsce chorób płuc zestawienie najczęstszych przyczyn zgonów na świecie. W pierwszej dziesiątce są aż cztery choroby płuc – zapalenie płuc, POChP  czyli przewlekła obturacyjna choroba płuc, rak płuca i gruźlica. Z kolei mukowiscydoza to najczęstsza choroba genetyczna spośród chorób rzadkich. Mukwiscydozę można wcześnie rozpoznać.

Które schorzenia układu oddechowego są najczęstsze?

Ostre infekcje układu oddechowego. Poza tym bardzo dużo osób choruje na przewlekłe choroby układu oddechowego – szczególnie 
POChP  (przewlekły stan zapalny w oskrzelach z rozedmą) – choroba bezwzględnie związana z paleniem tytoniu. W Polsce szacuje się, że ok. dwa miliony osób choruje na POChP.

Jak możemy rozpoznać czy dotyczy nas choroba płuc?

To jest bardzo szerokie pytanie. Skoncentrujmy się na POCHP. Najczęstszymi objawami tej choroby są duszność i kaszel z/lub bez  wykrztuszania. Bardzo często bywa tak, że pacjent nie wie, że jest chory. 
Na przykład duszność pojawia się po wysiłku, takim jak podbiegnięcie do autobusu i stopniowo w przebiegu choroby  nasila się. Z czasem osoba z dusznością zaczyna myśleć, że być może coś jest nie w porządku z jej zdrowiem. Taka sytuacja występuje  często u palaczy, którzy twierdzą, że zadyszka i kaszel to jest normalny atrybut palenia. A tymczasem to może być już zaawansowane POChP.

W takiej sytuacji rzucenie palenia tytoniu to jest pierwszy krok…

Bezwzględnie. To jedyny sposób na realną poprawę stanu zdrowia zatrzymanie postępu choroby.Później konieczna jest odpowiednia farmakoterapia, aktywność ruchowa, rehabilitacja. Nawet najmniejsza aktywność ruchowa jest ważna. I oczywiście leki hamujące postęp choroby.

Co możemy zrobić, aby wspomóc nasz układ oddechowy?

Po pierwsze nie palić. Po drugie powinniśmy prowadzić zdrowy tryb życia i dbać o aktywność fizyczną. Po trzecie ważne jest wczesne wykrywanie chorób płuc. Na przykład przy rozpoznawaniu POChP ważna jest dobrze wykonana spirometria – bo wynik spirometrii zależy od tego, w jaki sposób to badanie zostało przeprowadzone.  Wczesne wykrycie choroby zwiększa szanse zahamowania jej postępu. 

Do czego może doprowadzić lekceważenie objawów?

Do inwalidztwa oddechowego, czyli do konieczności tlenoterapii domowej powyżej 15 godzin na dobę i uniemożliwienia wykonywania podstawowych czynności życiowych. Czasem zdarza się, że człowiek ma bardzo nikłe objawy, a bardzo zaawansowane zmiany czynnościowe płuc. Trzeba się badać! Tymczasem z wywiadów przeprowadzonych wśród pacjentów chorych na schorzenia układu oddechowego wynika, że przy tych chorobach objawem najbardziej alarmującym pacjentów jest krwioplucie, a nie duszność czy kaszel. 

Kiedy powinniśmy zastanowić się nad wizytą u pulmonologa?

Jeżeli mamy jeden z wymienionych wcześniej objawów czyli duszność, kaszel, wykrztuszanie, krwioplucie, zwłaszcza gdy jesteśmy palaczami. Grupą ryzyka chorób płuc są przede wszystkim mężczyźni, palacze powyżej 45-50. roku życia. Należy jednak  pamiętać, że choroby płuc coraz częściej rozpoznajemy również wśród kobiet palących tytoń.