zy wiesz, że...?

– rak jamy ustnej zajmuje 5 miejsce wśród nowotworów przewodu pokarmowego,

– rak jamy ustnej zajmuje 8 miejsce spośród wszystkich nowotworów,

– ponad połowa przypadków dotyczy mężczyzn,

– rak jamy ustnej rozpoznany we wczesnym stadium daje szansę przeżycia wynoszącą 80-90 proc.,

– w 50 proc.  przypadków nowotworów jamy ustnej choroba wykrywana jest w późnych stadiach, a wskaźnik śmiertelności w ciągu 5 lat wynosi 40-50 proc.,

– w 2012 roku Polska znalazła się w gronie krajów o jednym z najwyższych wskaźników śmiertelności pacjentów cierpiących na raka jamy ustnej,

– nieleczony rak jamy ustnej jest bardzo dużym zagrożeniem dla życia pacjenta, a leczenie chirurgiczne jest bardzo okaleczające, zwłaszcza wraz z uzupełniającą radioterapią i chemioterapią: dyskomfort w połykaniu, mówieniu, żuciu i oddychaniu, suchość w jamie ustnej.

Czy wiesz jakie mogą być objawy raka jamy ustnej?

– biała, rzadziej czerwona plama lub każda nieustępująca zmiana zabarwienia błony śluzowej,

– nadżerka lub owrzodzenie błony śluzowej, które jest zwykle niebolesne , z czasem krwawiące, nieulegające samoistnemu wygojeniu w ciągu 2 tygodni,

– wyczuwalne zgrubienie lub guzek na błonie śluzowej,

– deformacja szczęki lub żuchwy, utrzymująca się dłużej niż 3 tygodnie, asymetria twarzy, powiększone regionalne węzły chłonne,

– trudności z żuciem, połykaniem lub mową,

– pojedyncze rozchwianie zęba lub jego samoistna utrata,

– niedopasowanie istniejącej protezy,

– nieprzyjemny zapach z ust,

– zaburzenia węchu, czucia w obrębie twarzy (drętwienie, mrowienie, ból), ruchomości mięśni mimicznych.

Czy wiesz jakie są czynniki ryzyka raka jamy ustnej?

– wiek > 40 lat,

– palenie papierosów i używanie wyrobów tytoniowych teraz lub w przeszłości,

– nadużywanie alkoholu,

– tytoń i alkohol zwiększają zachorowalność zachorowania 15-krotnie,

– zakażenie wirusem HPV 16/18 (6 i więcej partnerach seksualnych),

– promieniowanie UV ( nadmierna ekspozycja na słońce) i jonizujące, przewlekłe urazy warg oraz w jamie ustnej (np. nagryzanie, ucisk protezą, ostre brzegi uzupełnień zębów itp.),

– przewlekłe obniżenie odporności z powodu przyjmowanych leków oraz chorób ogólnoustrojowych,

– zła higiena i stan jamy ustnej, nieprawidłowa dieta,

– choroba nowotworowa (u pacjenta lub w rodzinie).

Czy wiesz jak możesz starać się zapobiec rakowi jamy ustnej?

– postępuj według zaleceń Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem, min.:

  • nie pal, nie używaj tytoniu w żadnej postaci,
  • ogranicz spożywanie alkoholu,
  • unikaj nadmiernej ekspozycji na promienie słoneczne, nie korzystaj z solarium,

– w profilaktyce raka jamy ustnej to lekarz dentysta może być lekarzem pierwszego kontaktu. Dlatego też przynajmniej raz do roku poproś go o przeprowadzenie badania kontrolne wg. zamieszczonego poniżej schematu (u pacjentów z wieloma czynnikami ryzyka lub chorobą nowotworową w wywiadzie raz na 6 miesięcy).

Badanie kontrolne powinno obejmować badanie zewnątrzustne i wewnątrzustne, z badaniem węzłów chłonnych, wszelkich asymetrii, bolesności uciskowej oraz wnikliwym oglądaniem śluzówki przedsionka jamy ustnej, jamy ustnej właściwej i gardła.

 

 

A. Przedsionek jamy ustnej szczęki
B. Warga górna
C. Policzek lewy i prawy
D. Przedsionek jamy ustnej żuchwy i dolna warga
E. Podniebienie twarde
F. Podniebienie miękkie i część gardłowa jamy ustnej
G. Dno jamy ustnej i brzuszna powierzchnia języka
H. Grzbietowa powierzchnia i boczne powierzchnie języka
I. Badanie węzłów chłonnych głowy i szyi

Każdy z nas powinien też wykonywać samokontrolę wg powyższego schematu. Jeśli wykryłeś niepokojącą zmianę NIE ZWLEKAJ!!!! Zgłoś się niezwłocznie do lekarza!