Pozostali pacjenci, po skomplikowanym leczeniu chirurgicznym, żyją z dużymi okaleczeniami w obrębie twarzy i bardzo obniżonym komfortem życia. Z powodu utraconych tkanek mogą występować trudności w połykaniu, mówieniu, żuciu i oddychaniu. Jest to drugi pod względem częstości występowania w Polsce, po raku krtani, nowotwór złośliwy rejonu głowy i szyi. Ryzyko zachorowania dotyczy przede wszystkim  palaczy i alkoholików, a w ostatnich latach coraz częściej osób młodych, niepalących, aktywnych seksualnie, głównie zakażonych wirusem HPV 16 i 18.

Rak jamy ustnej to nowotwór najczęściej diagnozowany u osób:

• palących i żujących tytoń,

• nadużywających alkoholu,

• po 40-tym roku życia,

• z chorobą nowotworową w wywiadzie,

• zakażonych wirusem HPV 16 i 18.          

Rak jamy ustnej to nowotwór złośliwy dotyczący najczęściej:

• języka,

• dna jamy ustnej, 

• wargi, zwłaszcza dolnej,

• dziąsła,

• policzka,

• podniebienia.

Objawy nowotworów jamy ustnej:

  • niegojące się, łatwo krwawiące, zwykle niebolesne owrzodzenie w obrębie warg, języka, dziąseł lub na wewnętrznej stronie policzków.
  • wyczuwalny guzek lub zgrubienie w jamie ustnej.
  • utrata czucia, drętwienie warg, języka lub wewnątrz jamy ustnej.
  • białe lub czerwone plamki na dziąsłach, języku lub błonie śluzowej.
  • trudności z żuciem i połykaniem.
  • obrzęk żuchwy lub szczęki powodujący złe dopasowanie noszonej wcześniej protezy.
  • nagle pojawiające się seplenienie, zmiana barwy głosu, uczucie dławienia, przeszkody w gardle bez znanej przyczyny.
  • ograniczona ruchomość i bóle języka.

Wczesna diagnostyka to wyższy wskaźnik przeżywalności

Wskaźnik przeżywalności, tak jak w przypadku innych nowotworów, związany jest ściśle ze stadium zaawansowania choroby – dlatego tak istotna jest wczesna diagnostyka.

Większości przypadków zachorowania na raka jamy ustnej można by zapobiec gdyby stomatolog, laryngolog, internista lub sam pacjent zwrócili uwagę na zmiany na błonie śluzowej jamy ustnej, widoczne gołym okiem. Oczywiście nie wszystkie one mają charakter nowotworowy, ale jeżeli coś nie znika lub nie goi się przez dwa, trzy tygodnie to wymaga wnikliwej diagnozy lekarskiej.           

Fundacja „Z uśmiechem przez życie” uważa, że to właśnie stomatolog powinien być lekarzem pierwszego kontaktu w przypadku raka jamy ustnej. Jednocześnie dąży do zwiększenia tej świadomości wśród lekarzy dentystów.

Fundacja „Z uśmiechem przez życie” pomaga współorganizować stomatologom dni otwarte, w trakcie których przeprowadzane są badania przesiewowe w kierunku podejrzanych zmian w obrębie jamy ustnej. Dzięki nim lekarz jest w stanie określić zakres i ewentualny nowotworowy charakter zmiany.

Obok dołączyliśmy mapę, na której zaznaczono województwa, w których można zrobić badania przesiewowe przy pomocy jednego z dostępnych w Polsce urządzeń diagnostycznych (szczegółowe dane znajdują się tu).