Home » Immunologia » Po co nam mikrobiota?
02_Robico
Immunologia

Po co nam mikrobiota?

Prof. dr hab. Grażyna Rydzewska

Prezes Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii

Mikrobiota jelitowa to około 2 kilogramy drobnoustrojów, w tym przede wszystkim bakterii, ale także wirusów, grzybów i pierwotniaków, które zasiedlają przewód pokarmowy. Najwięcej znajduje się ich w jelitach.


Jakie funkcje pełni mikrobiota? Czy jej stan ma wpływ na funkcjonowanie całego organizmu, w tym układu immunologicznego?

Każdy z nas ma indywidualny skład mikrobioty. Bardzo ważne jest, by dbać o jej różnorodność bakteryjną, a także równowagę, gdyż prawidłowo funkcjonująca wspiera zdrowie i ogólne działanie organizmu. Jak to możliwe? Otóż codziennie w przewodzie dochodzi do kontaktu z dużą ilością patogenów, jeśli jednak mikrobiota jest w równowadze, szybko je zwalcza, nie dopuszczając do występowania stanów zapalnych, reakcji alergicznych oraz w konsekwencji wielu chorób. Oprócz tego drobnoustroje mikrobioty biorą udział m.in. w procesach metabolicznych, posiadają właściwości modulujące odporność, a nawet co niezwykle ciekawe, mają wpływ na prawidłowe funkcjonowanie osi mózgowo-jelitowej, co w praktyce oznacza, że zależy od niej również nasze samopoczucie.

Jakie mogą być konsekwencje zaburzenia flory bakteryjnej?

Brak równowagi mikrobioty określamy mianem dysbiozy. Gdy do niej dochodzi, powoduje to rozszczelnienie błony śluzowej jelita, co z kolei prowadzi do przenikania produktów bakterii do krążenia i wytwarzania wspomnianych wcześniej stanów zapalnych. Tym samym dysbioza prowadzi do powstawania wielu schorzeń, w tym np. zespołu jelita drażliwego, a także wpływa niekorzystnie na przebieg innych chorób, np. chorób serca, nerek, chorób reumatoidalnych oraz wielu innych. Co ważne, dowiedziono, że dysbioza wpływa także niekorzystnie na przebieg infekcji COVID-19 powodując, że jest on cięższy niż u osób, których drobnoustroje jelitowe są w równowadze.

Czym są naturalne probiotyki?

Wszystkie probiotyki są naturalne, bo są to po prostu szczepy bakterii o udokumentowanym, zdefiniowanym, konkretnym i korzystnym działaniu. I tutaj bardzo ważne jest to, by pamiętać, że konkretne probiotyki należy stosować w leczeniu ściśle określonych schorzeń, co oznacza, że w ich doborze powinien pomóc specjalista. Wskazaniem do ich stosowania są m.in. niektóre choroby zapalne jelit.

Czy w trakcie antybiotykoterapii należy uzupełniać florę bakteryjną jelit?

Dieta nie powinna mieć związku z tym, czy stosujemy antybiotyk, czy też nie. Należy przede wszystkim zadbać, żeby zarówno w trakcie infekcji, jak i na co dzień stosować zdrowy i zbilansowany sposób odżywiania. Trzeba pamiętać, że nie może być on tygodniowym zrywem stosowanym podczas antybiotykoterapii, a sposobem na życie, bo dopiero wtedy umożliwi zachowanie równowagi organizmu, w tym mikrobioty, i w efekcie wzmocni układ immunologiczny, dzięki czemu antybiotyki mogą nie być konieczne.


Czy odporność zaczyna się w jelitach?

Mgr inż. Magdalena Siuba-Strzelińska

Dietetyk, Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej NIZP-PZ

W modulowaniu naszej odporności bierze udział również mikroflora przewodu pokarmowego. W naszym organizmie mamy ok. 2 kg bakterii, jeśli w większości jest to mikroflora korzystna, będzie wzmacniać naszą odporność, natomiast na mikroflorę wpływa w dużym stopniu jakość naszej diety – dieta bogata w tłuszcz, cukier i sól niszczy korzystne dla organizmu bakterie. Dobrze jest wesprzeć jej działanie żywnością zawierającą probiotyki i prebiotykami. Źródłem probiotyków są mleczne produkty fermentowane (kefir, jogurt, maślanka) oraz kiszonki, natomiast źródłem prebiotyków są warzywa (m.in. czosnek, cykoria, szparagi, por, cebula) i owoce oraz produkty zbożowe.

Next article