Home » Immunologia » Żyć długo i szczęśliwie z HIV. Można – wystarczy tylko jedna tabletka dziennie
banerdeskopmsdznr
Immunologia

Żyć długo i szczęśliwie z HIV. Można – wystarczy tylko jedna tabletka dziennie

profilaktyka-badanie-hiv
profilaktyka-badanie-hiv

Prof. dr hab. n. med. Brygida Knysz

Kierownik Katedry i Kliniki Chorób Zakaźnych, Chorób Wątroby i Nabytych Niedoborów Odpornościowych, UM we Wrocławiu

Terapia antyretrowirusowa (ARV) umożliwia długie życie o dobrej jakości. Dlatego, jeśli wynik testu na HIV jest pozytywny, należy wdrożyć ją jak najszybciej.


Jak wygląda sytuacja epidemiologiczna HIV/AIDS w Polsce? 

Liczba nowych zakażeń HIV w Polsce wzrasta i w 2019 roku zwiększyła się bardziej niż w latach wcześniejszych. Tym samym z całą pewnością nie możemy powiedzieć, że epidemia w naszym kraju zwalnia. Według danych NIZP-PZH w Polsce od 1985 roku do 31 grudnia 2019 rozpoznano 25 544 zakażenia HIV, w tym 3768 osób zachorowało na AIDS, a 1429 zmarło.

Jeśli u chorego zostanie zdiagnozowane zakażenie HIV, to co dalej, jak wyglądają dalsze procedury?

Wszystko zależy od tego, kto otrzymuje pozytywny wynik testu na HIV. Jeśli jest to młoda i zdrowa osoba, która zakaziła się nim niedawno, wystarczy wdrożyć terapię antyretrowirusową. Jeśli jednak rozpoznanie ma miejsce u osoby, która zakaziła się nim wiele lat temu i dowiaduje się o nim, dopiero gdy trafia na oddział szpitalny, bo występują u niej związane z AIDS zakażenia oportunistyczne, które mogą mieć formę różnych schorzeń, w tym np. nowotworów, wtedy nie zawsze można pomóc takiemu pacjentowi.

Na czym polega terapia antyretrowirusowa (ARV)? Jakie są jej rodzaje?

W Polsce stosuje się leczenie antyretrowirusowe, które polega na stosowaniu jednocześnie 2-3 leków o różnych punktach uchwytu, zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Naukowego AIDS i innych światowych autorytetów. Celem terapii jest zahamowanie namnażania wirusa. Przekłada się to na ograniczenie progresji zakażenia i tym samym uniemożliwia rozwinąć się nabytemu zespołowi upośledzenia odporności, powszechnie zwanym AIDS. Trzeba podkreślić, że skuteczne leczenie antyretrowirusowe powoduje, że nie ma możliwości zakażenia HIV osoby seronegatywnej podczas kontaktów seksualnych. Ponadto stosowanie niektórych leków antyretrowirusowych w ramach tzw. profilaktyki przedekspozycyjnej przez osoby niezakażone HIV, ale z dużym ryzykiem zakażenia, znacznie zmniejsza możliwość infekcji HIV.  

Czy terapia antyretrowirusowa ma skutki uboczne?

Każda terapia posiada działania niepożądane. Gdy wprowadzono do leczenia pierwsze, wysoce aktywne, kombinowane terapie antyretrowirusowe w połowie lat 90. ub. wieku, stwierdzono znaczny spadek zachorowań na AIDS i zgonów z powodu AIDS, właśnie dzięki skutecznej terapii. Ale po pewnym czasie zaobserwowano działania niepożądane leków pod postacią przede wszystkim tzw. zespołu lipodystrofii powodującego zmiany sylwetki i zaburzenia metaboliczne, a niektóre z nich powodowały zaburzenia neuropsychiatryczne. Były to leki starszej generacji, które obecnie nie są już stosowane. Z drugiej strony tamte leki uratowały życie wielu osobom. W latach 80. i 90. ub. wieku mieliśmy zupełnie inne warunki – preparatów było niewiele, a kolejne musiały powstawać jak najszybciej, bo brak leczenia sprawiał, że bardzo dużo osób umierało wtedy na AIDS.

Czy chorzy z HIV mają u nas dostęp do nowoczesnych terapii? Czy również mają skutki uboczne?

Pacjenci mają dostęp do refundowanego i nowoczesnego leczenia, które stosowane jest na całym świecie. Oczywiście leki antyretrowirusowe nadal mają skutki uboczne, jednak jest ich zdecydowanie mniej niż w preparatach stosowanych kiedyś. I co ważne – nie występują one u wszystkich i zwykle są sporadyczne. Jeśli jednak występują, należy poinformować o tym lekarza prowadzącego, gdyż zawsze można zmienić i zindywidualizować terapię ARV w taki sposób, by nie była uciążliwa.

Czy osoby ze stwierdzonym wirusem HIV mogą żyć normalnie?

Prawda jest taka, że wczesne rozpoznanie zakażenia HIV i wdrożenie terapii ARV gwarantuje długie życie o dobrej jakości, praktycznie nieróżniące się od życia osób niezakażonych. Z kolei późne rozpoznanie znacznie obciąża układ immunologiczny i w kilka lat może prowadzić do rozwoju AIDS, a nawet śmierci. Dlatego istotne jest, by jak najwcześniej wykonać test – można to zrobić bezpłatnie i anonimowo w punkcie konsultacyjno-diagnostycznym, w którym można uzyskać też poradę. Życie z wcześnie rozpoznanym zakażeniem HIV jest normalne – wymaga tylko stosowania jednej tabletki dziennie.

Next article