Home » Neurologia » Depresja u osób starszych – jak możemy jej uniknąć?
neurologia

Depresja u osób starszych – jak możemy jej uniknąć?

depresja starszej osoby
depresja starszej osoby

Prof. dr hab. n. med. Piotr Gałecki

Specjalista psychiatra, Kierownik Kliniki Psychiatrii Dorosłych Uniwersytetu Medycznego w Łodzi

Depresja u osób po 65. roku życia może nie być tak łatwa do zdiagnozowania. Wszystko za sprawą ich ogólnego obniżenia aktywności ze względu na wiek i dolegliwości. Jak zatem zauważyć u bliskiej osoby starszej depresje? Czy możemy jej zapobiec?

Jakie są objawy depresji i jak je rozpoznać u osób w podeszłym wieku?

Depresja seniorów ma tożsamą manifestację kliniczną jak u osób w średnim wieku. Dominuje obniżony nastrój i uczucie przygnębienia przez większą liczbę godzin w ciągu dnia przez większość dni w tygodniu. Do tego dochodzi anhedonia, czyli niezdolność do odczuwania przyjemności z rzeczy lub czynności, które wcześniej sprawiały radość. Jest to również utrata zainteresowań, zmniejszenie napędu psychoruchowego objawiająca się stałym uczuciem zmęczenia. Bardzo często też pojawiają się skargi na dolegliwości somatyczne o charakterze nadmiarowym, hipochondrycznym. Występują też wypowiedzi pesymistyczne lub rezygnacyjne.

Jak często zdarza się, że pacjent nie zdaje sobie sprawy, iż cierpi na depresje i nie chce zgodzić się na konsultację psychiatryczną?

Dlatego, że starość postrzegana jest społecznie przez pryzmat niedołężności i osoby schorowanej, często zatem takie objawy bliscy utożsamiają z okresem starości, a nie depresją. Stąd też ta diagnoza jest bardziej utrudniona niż u osoby średnio dorosłej. Dlatego bardzo ważne jest, by lekarz rodzinny, psychiatra, był wyczulony na te symptomy i mógł je odróżnić. Kluczowe jest także to, że u osób starszych często depresja przebiega w sposób maskowany. Oznacza to, że dominującym objawem nie jest obniżony nastrój, a ekwiwalenty obniżonego nastroju, np. w postaci przewlekłego niepokoju, zaburzeń snu itp. Ważne jest też to, by zwracać uwagę na choroby, które przebiegają wraz z bólem. Jeśli pacjent ma depresję i dolegliwości bólowe, to jego postrzeganie bólu jest subiektywnie znacząco wyższe, niż gdyby depresji nie miał. Wiele osób starszych nie chce się zgłosić do lekarza psychiatry ze względu na obawę przed stygmatyzacją związaną z chorobą psychiczną.

Jakie są dostępne metody leczenia i jak istotne jest dobranie odpowiedniej terapii? Czy osoby starsze mogą poddać się takiej samej ścieżce terapeutycznej co osoby przed 65 r. ż.?

W przypadku osób starszych należy zwrócić uwagę na przyjmowanie też innych leków. Osoba po 65 r. ż. zwykle przyjmuje 5 różnych leków. Depresję jednak należy i trzeba leczyć, ponieważ jest to grupa ze zwiększonym ryzykiem suicydalnym, gdzie dochodzi do najczęstszych skutecznych prób samobójczych. Leki przeciwdepresyjne stosowane w psychiatrii w większości przypadków są bezpieczne. Warto jednak zaznaczyć, że na odpowiedź terapeutyczną u seniorów trzeba dwa razy dłużej czekać, czyli nie od 2 do 4 tygodni, jak u osób średnio dorosłych, a od 4 do 8 tygodni.

Jak pandemia COVID-19 wpłynęła na rozwój zaburzeń depresyjnych? Jak uchronić osoby w podeszłym wieku od psychologicznych konsekwencji pandemii?

Osoby w podeszłym wieku ze względu na długość życia i doświadczenie są bardziej zdolne do adaptacji do nowych warunków. Niemniej należy pamiętać o zachęcaniu ich do interakcji społecznych. Choć pandemia na jakiś czas je uniemożliwiła, to warto o tym nadal pamiętać. Bardzo ważne dla komfortu psychicznego osób starszych jest kontakt z drugim człowiekiem, np. w klubach seniora, klubach pacjenta przy Uniwersytetach Trzeciego Wieku.

Next article