Home » Neurologia » Zawroty głowy – dlaczego nie można ich bagatelizować?
Neurologia

Zawroty głowy – dlaczego nie można ich bagatelizować?

Dr n. med. Tomasz Berkowicz

Ordynator Oddziału Neurologicznego i Udarowego Miejskiego Centrum Medycznego im. dr Karola Jonschera w Łodzi

Dlaczego warto zgłosić się do lekarza i jakie są możliwości leczenia?

Na początku należy zadać pytanie – „czym są zawroty głowy”? Nie wszystkim wydaje się to oczywiste.

Przede wszystkim trzeba powiedzieć, że zawroty nie są same w sobie chorobą, lecz objawami różnych chorób dotyczących przede wszystkim układu przedsionkowego odpowiadającego za zachowanie równowagi. Zawroty głowy mogą być również następstwem innych chorób, takich jak niewydolność krążenia lub zaburzenia metaboliczne, np. spadek poziomu cukru. Poprzez zawrót głowy rozumiemy zarówno wrażenie ruchu, najczęściej wirowego, własnego ciała lub otoczenia oraz niestabilności chodu lub postawy.

Czy zawroty głowy są częstsze u osób starszych i czym mogą one grozić?

W istocie, zawroty głowy są częstsze u osób starszych. Podczas gdy 20 proc. osób powyżej 60 roku życia skarży się na zawroty głowy, to powyżej 80 roku życia aż 50 proc. pacjentów zgłasza tę dolegliwość. Zawroty głowy to jeden z głównych czynników obniżających jakość życia osób starszych i ograniczających codzienną aktywność. Jednym z najpoważniejszych następstw zawrotów głowy są upadki.

Zawroty głowy są drugą (wraz z otępieniem) po udarze przyczyną upadków i wyprzedzają w tym niechlubnym rankingu chorobę Parkinsona. Do upadków osób starszych najczęściej dochodzi w domu lub jego najbliższym otoczeniu i to podczas wykonywania najprostszych czynności, takich jak siadanie i wstawanie, chodzenie, sprzątanie czy praca w ogrodzie. Kobiety upadają częściej niż mężczyźni. W Polsce, w grupie pacjentów powyżej 65 r.ż. w ciągu roku upada co czwarta kobieta i co piąty mężczyzna.

Upadki mogą prowadzić do poważnych zranień, urazów głowy i złamań. Po upadku bardzo często dochodzi do złamania szyjki kości udowej. Niestety, pomimo praktycznie nieograniczonego teraz dostępu do leczenia operacyjnego i możliwości założenia endoprotezy stawu biodrowego, wielu pacjentów z tym rodzajem złamania zostaje pensjonariuszami domów opieki, a nawet umiera.

W jakich chorobach występują najczęściej zawroty głowy?

Najczęstszą przyczyną przewlekłych zawrotów głowy są łagodne napadowe położeniowe zawroty głowy, pojawiające się na kilka sekund w określonych pozycjach głowy i ciała – przy kładzeniu się do łóżka, skrętach głowy, unoszeniu głowy do góry, np. przy sięganiu czegoś z górnej półki. Natomiast ostre, gwałtowne zawroty głowy, często z towarzyszącymi nudnościami i wymiotami spowodowane są najczęściej wirusowym zapalenie nerwu przedsionkowego.

Pamiętać należy, że nagłe zawroty głowy u osoby ze współistniejącymi chorobami internistycznymi, takimi jak: migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, czy cukrzyca mogą być objawem udaru mózgu. Zawroty głowy mogą być również spowodowane działaniami niepożądanymi stosowanych leków, np. leków obniżających ciśnienie tętnicze, uspokajających lub przeciwdepresyjnych.

A jakie badania należy zlecić pacjentowi z zawrotami głowy?

To zależy oczywiście od tego, jakie mamy podejrzenia co do jednostki chorobowej, która jest przyczyną zawrotów głowy. Zwykle specjalistyczne badanie, takie jak tomografia komputerowa, jądrowy rezonans magnetyczny lub elektronystagmografia, czyli specjalistyczne badanie narządu równowagi, zostają zlecone przez konsultującego lekarza specjalistę – neurologa lub laryngologa. Zupełnie niepotrzebnie, na szczęście coraz rzadziej, zleca się zdjęcie rentgenowskie odcinka szyjnego kręgosłupa. Spowodowane to jest, nadal jeszcze funkcjonującym, błędnym przekonaniem lekarzy o istnieniu szyjnopochodnych zawrotów głowy.

Jak leczy się zawroty głowy?

Leczenie zawrotów głowy można podzielić na leczenie przyczynowe, czyli leczenie choroby, która spowodowała zawroty głowy i leczenie objawowe, mające zmniejszyć ich natężenie i usunąć towarzyszące zawrotom nudności i wymioty. Dla przykładu – wspomniane wcześniej łagodne napadowe położeniowe zawroty głowy spowodowane są przemieszczaniem się mikroskopijnych kamyczków, nazywanych otolitami, do części błędnika, w której nie powinny się znajdować.

Stosowanie odpowiednich manewrów terapeutycznych, podczas których lekarz zmienia zarówno pozycję ciała, jak i głowy pacjenta, pozwala wprowadzić je na odpowiednie miejsce i często całkowicie wyleczyć pacjenta. Doświadczenia z mojej praktyki lekarskiej wskazują, że tacy pacjenci często nie mają postawionej właściwej diagnozy, przyjmują miesiącami i latami niepotrzebne leki, a dopiero po manewrze terapeutycznym odczuwają znaczną poprawę. Wśród leków stosowanych w leczeniu objawowym należy wymienić betahistynę, dimenhydrynat, tietylperazynę, cynaryzynę czy flunaryzynę.

Czy starsi ludzie bagatelizują zawroty głowy?

Pacjenci w podeszłym wieku mogą uznawać zawroty głowy za naturalną konsekwencję starzenia się. Często pomijają opowiedzenie o tej dolegliwości lekarzowi pierwszego kontaktu, co jest dużym błędem ze względu na to, że zawroty głowy mogą powodować upadki, a co za tym idzie, urazy a także mogą być także objawem szeregu chorób. Należy zatem uświadamiać seniorów, że tego typu dolegliwości powinno się diagnozować i leczyć.

Next article