Home » Onkologia » Czym jest ból w chorobie nowotworowej?
Onkologia

Czym jest ból w chorobie nowotworowej?

2-Czym-jest-ból-w-chorobie-nowotworowej
2-Czym-jest-ból-w-chorobie-nowotworowej
Iwona Furman

Lek. med. Iwona Furman

Anestezjolog, lekarz zajmujący się leczeniem bólu i opieką paliatywną, Poradnia Leczenia Bólu

Ból to jeden z najbardziej znamiennych objawów towarzyszących różnym chorobom i urazom. Jest sygnałem ostrzegawczym, „alarmem”, który zmusza chorego do poszukiwania pomocy i rozpoczęcia leczenia. Przeprowadzona diagnostyka i wdrożenie odpowiedniej terapii pozwalają na skuteczne kontrolowanie objawów bólowych.

Niestety, nie w każdym przypadku możliwe jest usunięcie przyczyny choroby, a dolegliwości bólowe mogą utrzymywać się przez wiele miesięcy lub nawet lat. Każdy rodzaj bólu, a szczególnie ból przewlekły, trwający dłużej niż trzy miesiące, wymaga skutecznego leczenia. Nieleczony, jest nie tylko przyczyną cierpienia pacjenta. Ogranicza wiele aktywności chorego, wpływa negatywnie na jego życie praktycznie we wszystkich obszarach. Powoduje też wtórne zmiany, pogarszające przebieg i proces leczenia choroby podstawowej. Skuteczna terapia powinna być dostosowana do charakteru i natężenia bólu, pojawiających się zaostrzeń, jeśli możliwe powinna uwzględniać mechanizm jego powstawania. Skale klasyfikujące ból, stosowane w praktyce klinicznej pomagają wybrać indywidualnie dla każdego chorego lek lub kombinację leków.

Jedną z podstawowych cech, jakie oceniamy jest natężenie bólu. Zazwyczaj ma charakter zmienny, często narasta w godzinach wieczornych i nocnych, a niektóre czynności (np. mycie, kaszel) mogą znacznie zwiększać jego odczuwanie. Ten odczuwany codziennie ból nazywamy podstawowym lub stałym. Leczenie bólu podstawowego wymaga zastosowania leków o długodziałającym profilu, podawanym w określonych godzinach, tak, żeby nie dopuścić do obniżenia stężenia leku we krwi. Włączenie takiego leczenia, z użyciem leków z różnych grup terapeutycznych, zależnie od mechanizmu powstawania bólu, zazwyczaj pozwala na uzyskanie wystarczającej kontroli nad bólem. U części chorych, pomimo skutecznego leczeni bólu podstawowego, pojawiają się gwałtowne, szybko narastające i o dużym natężeniu zaostrzenia dolegliwości bólowych. Mają różny charakter i różnorodną lokalizację, ale łączy je wspólna cecha – przebijają się przez stosowane leczenie bólu podstawowego.  Z tego powodu nazywamy je bólami przebijającymi. Są to napadowe, szybko narastające, krótkotrwałe epizody bólu o bardzo dużym natężeniu. Trudny do przewidzenia moment, w którym pojawia się ból przebijający powoduje, że jakość życia tych chorych jest znacznie obniżona. Towarzyszy im stały lęk przed wystąpieniem kolejnego napadu bólu. Często z tego powodu nie wychodzą z domu, ograniczają aktywność w relacjach z rodziną, przyjaciółmi, rezygnują praktycznie całkowicie z aktywności fizycznych, a nawet z fizjoterapii. Utrzymujące się przez dłuższy czas takie objawy prowadzą do obniżenia nastroju, zaburzeń lękowo-depresyjnych, zaburzeń snu.

Bóle przebijające najczęściej występują u chorych cierpiących z powodu choroby nowotworowej, ale bóle o takim charakterze obserwujemy również u chorych z zaawansowanymi zmianami zwyrodnieniowymi narządu ruchu. Często chorzy nie uświadamiają sobie obecności tego rodzaju bólu, nie zgłaszają spontanicznie charakterystycznych dolegliwości, co utrudnia wdrożenie odpowiedniej terapii. Lekarz, specjalista leczenia bólu, podczas zbierania wywiadu i badania chorego zapyta o objawy zarówno bólu podstawowego jak i bólów przebijających. Wybór leczenia wymaga znajomości i rozpoznania tego szczególnego rodzaju bólu. Idealne leczenie powinno odpowiadać profilem działania charakterystyce bólu przebijającego: silnie działający lek o bardzo szybkim początku i krótkim czasie działania. Zastosowanie odpowiednio dobranego do charakteru bólu leczenia pozwoli choremu na uzyskanie pełnej kontroli nad bólem, co w konsekwencji istotnie poprawi jego jakość życia.


Materiał współtworzony z TAKEDA Polska Sp. z o.o.
Next article