Home » Serce i krew 9 » Nadciśnienie płucne. Co to jest, kiedy jest groźne i dlaczego?
Serce i krew 9

Nadciśnienie płucne. Co to jest, kiedy jest groźne i dlaczego?

Prof. dr hab. n. med. Adam Torbicki
Kierownik Kliniki Krążenia Płucnego i Chorób Zakrzepowo-Zatorowych, Ordynator Oddziału Kardioangiologii, Europejskie Centrum Zdrowia Otwock

hodzi o podwyższenie ciśnienia w tętnicy płucnej i jej odgałęzieniach. Tętnica płucna to naczynie tak samo szerokie i ważne jak aorta. W ciągu każdej minuty – tak samo jak przez aortę – przepływa przez tętnicę płucną i dalej do płuc ok 5 l krwi w spoczynku i prawie 20 l (objętość równa 12 dużym butelkom wody mineralnej) w czasie wysiłku…

Dlaczego? Ponieważ tyle krwi musi przepompować przez płuca prawa komora serca aby do lewej komory dopłynęła wystarczająca dla odżywienia reszty organizmu objętość krwi utlenowanej w płucach. Żeby krew utlenować w pęcherzykach płucnych tętnica płucna dzieli się na setki coraz drobniejszych tętniczek. Są one zbudowane tak, by stawiały krwi minimalny opór. Wystarczy ciśnienie ok. 25/8 mmHg aby zapewnić przepływ przez płuca wspomnianych 5 litrów krwi na minutę. Problem zaczyna się, gdy w krążeniu płucnym zwiększa się opór dla przepływającej krwi. Wtedy prawa komora musi pracować ciężej aby wytworzyć wyższe ciśnienie w tętnicy płucnej i przepchnąć potrzebną objętość krwi przez płuca do lewego serca i wszystkich czekających na nią układów i narządów. Ale nie jest na taki wysiłek przygotowana. O ile lewa komora z łatwością wytwarza w aorcie ciśnienia 120/80 mmHg (możemy je zmierzyć aparatem do pomiaru ciśnienia na ramieniu) dla nieprzygotowanej, cienkościennej prawej komory jest to nieosiągalne. Robi jednak co może i stara się wytworzyć… nadciśnienie płucne! Jest to więc mechanizm kompensacyjny umożliwiający zachowanie odpowiedniego przepływu krwi przez płuca. Niestety prawa komora serca nie jest w stanie wytrzymać długo takiego obciążenia zwłaszcza jeśli pojawia się ono nagle (jak to się dzieje w ostrym zatorze płucnym) bądź stale narasta (w związku ze skurczem i zarastaniem drobnych tętniczek płucnych).

Wówczas prawa komora coraz gorzej radzi sobie z przepompowywaniem krwi przez płuca i jej objętość nie wystarcza dla zabezpieczenia potrzeb naszego organizmu. Rozwijają się objawy prawokomorowej niewydolności serca – obrzęki, obniżone ciśnienie tętnicze, zasłabnięcia a przede wszystkim uczucie braku powietrza podczas wysiłku. Jest wiele przyczyn nadciśnienia płucnego, różniących się między sobą bardzo jeśli idzie o przebieg choroby, sposób leczenia i losy pacjenta. Najczęściej występuje ono w wyniku innych chorób płuc i serca. Zmiany w tętniczkach płucnych nie są wówczas duże, postępują wolno i dają czas prawej komorze aby przyzwyczaiła się do dodatkowego obciążenia. Należy więc wówczas po prostu jak najlepiej leczyć te choroby, które wywołały nadciśnienie płucne. Znacznie groźniejsze jest natomiast nadciśnienie płucne wywołane przez zmiany które rozwijają się pierwotnie w tętnicach płucnych prowadząc do ich skurczu i zarastania (tzw. „tętnicze nadciśnienie płucne”). Za zmianami w tętniczkach płucnych nie nadąża prawa komora, co bez właściwego leczenia może dość szybko doprowadzić do śmierci. Drugą postacią nadciśnienia płucnego o podobnie niekorzystnym przebiegu jest jego postać zakrzepowo-zatorowa. My, lekarze musimy umieć znaleźć, wśród licznych pacjentów z nadciśnieniem płucnym tych, którzy najprawdopodobniej cierpią na te dwie – na szczęście rzadkie – postacie nadciśnienia płucnego, potwierdzić je i rozpocząć właściwe leczenie.

Next article