Home » Układ trawienny » IBS, choroba wrzodowa i dyspepsja czynnościowa jako choroby stresozależne
układ trawienny

IBS, choroba wrzodowa i dyspepsja czynnościowa jako choroby stresozależne

ibs
ibs
Barbara-Skrzydło-Radomańska

Prof. dr hab. med. Barbara Skrzydło-Radomańska

Katedra i Klinika Gastroenterologii, Uniwersytet Medyczny w Lublinie

Stres jest niezwykle destrukcyjnym czynnikiem. Wpływa on negatywnie również na nasz układ pokarmowy, powodując szereg zaburzeń i schorzeń. To właśnie o tego typu chorobach i ich leczeniu porozmawialiśmy z naszą ekspertką.


Czym jest IBS? Czy choroba ta w czasie pandemii zyskała na sile? Jaki ma ona związek z układem nerwowym?

Akronim IBS stosowany jest w medycynie na całym świecie jako skrócona nazwa zespołu jelita drażliwego lub nadwrażliwego. Jest to jedna z najczęstszych chorób czynnościowych, dotycząca zarówno jelita grubego, jak i cienkiego. Od 2016 roku wszystkie choroby czynnościowe, w tym IBS, nazywane są zaburzeniami osi mózg-jelito-mikrobiota. Świadczy to o ogromnej roli centralnego układu nerwowego w generowaniu obrazu klinicznego tej choroby. IBS nie ma jednej przyczyny. Na jego patogenezę wpływają takie aspekty jak: czynniki środowiskowe (z uwzględnieniem także genetycznych), w tym sposób odżywiania.

Obserwujemy wzrost nasilenia objawów IBS i częstości występowania nowych przypadków w pandemii. Dzieje się tak z powodu wpływu centralnego układu nerwowego na skład mikrobioty. Ta z kolei zmienia stan ściany jelita grubego, gdzie znajdują się zakończenia nerwowe (mózg trzewny), również oddziałujące na układ nerwowy. Zatem wszystkie sytuacje powodujące lęk, stan zagrożenia, depresję, frustrację, wszelkiego rodzaju stres wpływają na nasilenie choroby. Czasem samo IBS sprawia, że wirus ma łatwiejszą drogę do zainfekowania organizmu. Istnieją także przypadki poinfekcyjnego zespołu jelita nadwrażliwego jako powikłania po chorobie wywołanej wirusem Sars-Cov-2. Antybiotyki stosowane podczas leczenia COVID-19 również przyczyniają się do powstania IBS.

Jakie są przyczyny i objawy występowania dyspepsji czynnościowej, choroby wrzodowej i zaburzeń dróg żółciowych?

Dyspepsja czynnościowa jest drugą co do częstotliwości występowania chorobą czynnościową. Także występuje na skutek działania kompleksu przyczyn, w tym stresu i zaburzeń centralnego układu nerwowego. Jeśli chodzi o chorobę wrzodową, nie zauważyliśmy jej zwiększonej częstotliwości w pandemii. Jej powstawanie jest również akcelerowane na drodze stresu oraz zaburzeń ukrwienia żołądka i dwunastnicy w wyniku skurczu naczyń podlegającym czynnikom stresowym. Podobnie jest w przypadku zaburzeń dróg żółciowych. Główne objawy chorób czynnościowych manifestują się subiektywnie ze strony jamy brzusznej i są zależne od rodzaju zaburzenia. Przykładowo w IBS jest to m.in.: ból i zaburzenia rytmu wypróżnień.

Jak wygląda leczenie powyższych chorób? Jakie korzyści w terapii ma rozszerzenie jej o trimebutynę?

Terapia nie może być leczeniem przyczynowym, ponieważ przyczyn jest wiele. Staramy się oddziaływać na poprawę mikrobioty jelitowej za pomocą probiotyków, eubiotyków – substancji o działaniu bakteriobójczym, niewchłaniających się z przewodu pokarmowego.

Podawana jest także grupa leków działających na objawy – przeciwbólowo-rozkurczowych, bez działania przeciwzapalnego. Wśród nich znajduje się trimebutyna, która ma charakterystyczny profil farmakologiczny. Działa ona na obwodzie, na trzy typy receptorów opioidowych, ale podkreślam – tylko na obwodzie. To dwa pobudzające i jeden hamujący bodziec. Mając jednakowe powinowactwo do tych receptorów, trimebutyna może w różnych odcinkach jelita działać regulująco – albo zmniejszając napięcie skurczu jelitowego odcinkowego, albo przeciwnie – aktywując do skurczu odcinek, który w danym momencie miał charakter atoniczny. Jest to bardzo korzystne działanie połączone z komponentą przeciwbólową.

Next article