Home » Układ trawienny » Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – co powinniśmy wiedzieć?
baner-970x250-zaakceptowany-4
Układ trawienny

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – co powinniśmy wiedzieć?

Wrzodziejące-zapalenie-jelita-grubego
Wrzodziejące-zapalenie-jelita-grubego
Ewa Malecka

Ewa Malecka

Panas, Kierownik Kliniki Chorób Przewodu Pakarmowego i Katedry Gastroenterologii UM w Łodzi, USK Nr 1 im N. Barlickiego w Łodzi

Jakie objawy powinny zaniepokoić i czy są jednakowe dla każdego pacjenta?

Objawy u każdego są różne. Dość typowe są okresowe długotrwałe biegunki, nierzadko od dzieciństwa. Potem pojawia się bolesne parcie na stolec i krew w kale. U niektórych osób występują dodatkowo objawy pozajelitowe: bóle stawów, zmiany skórne, zapalenie tęczówki, rumień guzowatym na przedniej części goleni lub świąd skory i żółtaczka.

Choroba ma różnorodny przebieg u różnych osób i nie ma standardowego postępowania, jednego dla wszystkich. Stąd lekarz prowadzący powinien mieć doświadczenie w postępowaniu z chorymi na wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Pacjenci borykają się na co dzień z różnymi problemami życia codziennego, jak zapewnienie stałego dostępu do toalety, lęk przed podróżą, skrępowanie wobec kolegów z pracy, obawa przed spożyciem pokarmu, który sprowokuje objawy.

Tolerancja różnych posiłków u poszczególnych chorych jest odrębna i każdy musi wypracować sobie swój sposób odżywiania. To samo dotyczy stosowanych leków. Najlepiej tolerowane i nierzadko wystarczające są leki pierwszego rzutu, czyli sulfasalazyna i mesalazyna. Jednak, są osoby uczulone na te leki lub u których występują ciężkie objawy niepożądane. W razie zaostrzeń stosujemy steroidy systemowe lub o działaniu miejscowym. Te pierwsze są bardzo skuteczne co do łagodzenia objawów choroby, ale mają bardzo liczne i uciążliwe objawy niepożądane. Kolejną grupą leków są stosowane dla zapobiegania nawrotom choroby tiopuryny, jak azatiopryna. Ich stosowanie wiąże się z występującą u niektórych leukopenią, upośledzeniem funkcji wątroby, koniecznym ograniczaniem ekspozycji na słońce i wieloma innymi problemami.

Znacznym postępem od dwóch dekad jest leczenie biologiczne, cząsteczkami ukierunkowanymi na poszczególne białka odpowiedzi zapalnej. W Polsce leczenie to jest dostępne w ramach programu lekowego NFZ, w ośrodkach akredytowanych, rozlokowanych w całej Polsce, zwłaszcza w Klinikach zajmujących się chorobami przewodu pokarmowego w ośrodkach Uniwersyteckich. W chwili obecnej mamy dostępne 3 preparaty: infliksymab, vedolizumab oraz tofacitynib. Są one stosowane u chorych z ciężkim przebiegiem choroby, z powikłaniami i po niepowodzeniu terapii klasycznej. Leczenie jest niestety zwykle dostępne w większych aglomeracjach i chorzy z małych miejscowości muszą dojeżdżać. Niemniej, nie ma żadnych ograniczeń w dostępie do takiego leczenia, jeśli chory spełnia kryteria kwalifikujące.

Ponadto w wielu ośrodkach jest także możliwość udziału w badaniach lekowych nowych cząsteczek. Więcej wiadomości na ten temat można znaleźć na stronach internetowych organizacji pacjenckich a nawet na portalach społecznościowych. Leczenie tej choroby wymaga aktywnej postawy i zaangażowania chorego na każdym jej etapie.

Czy szanse na zachorowanie są większe, gdy pacjent boryka się z innymi chorobami na tle gastrologicznym np. choroba Leśniowskiego Crohna?

Nie, są tylko postaci pośrednie, jak zapalenie nieokreślone, gdy chory ma cechy obu chorób i trudno jednoznacznie określić na którą z nich choruje. Zwykle po pewnym czasie sprawa się wyjaśnia. Z kolei, jeżeli w rodzinie są chorzy na wrzodziejące zapalenie jelita grubego, to w tej rodzinie wzrasta ryzyko zachorowania na obie choroby, także na chorobę Crohna.

Jak wygląda życie z chorobą?

Objawy choroby ulegają nasileniu w stresie, w chorobach infekcyjnych. Tuż po rozpoznaniu – są to młodzi ludzie ok. 20-30 r. życia, nie od razu godzą się z rozpoznaniem i nie zawsze przestrzegają zaleceń lekarskich. Na szczęście, okres ten zwykle trwa krótko i pacjent zaczyna się uczyć żyć z chorobą przewlekła. Jest to oczywiście niełatwe i wynika hartu ducha.

Chorzy obawiają się gwałtownych biegunek w niesprzyjających okolicznościach, nagłych bóli, gorączki. W perspektywie obawiają się operacji, odbytu sztucznego, niepłodności, możliwych powikłań, wstydzą się swoich objawów. Stąd bardzo ważna jest dobra edukacja chorych, ich wiedza nt. choroby, pochodząca z profesjonalnych źródeł. Chorzy muszą być prowadzeni przez gastroenterologa z doświadczeniem w leczeniu tych chorób, który pomaga choremu w zakresie diagnostyki i leczenia, ale także w uzyskaniu pewności siebie i odpowiada na wszystkie pytania.

Next article