Home » Urologia » Urostomia – czym jest, jak o nią dbać? Co warto wiedzieć o urostomii?
Urologia

Urostomia – czym jest, jak o nią dbać? Co warto wiedzieć o urostomii?

Małgorzata Bocheńska

Pielęgniarka stomijna i Prezes Polskiego Towarzystwa Pielęgniarek Stomijnych

Określenie „urostomia” jest ogólną nazwą połączeń wytworzonych między drogami moczowymi – miedniczką nerkową, moczowodami, pęcherzem moczowym lub cewką moczową – a skórą w celu zapewnienia swobodnego odpływu moczu z dróg moczowych na zewnątrz.

Wskazaniem do wytworzenia urostomii są:

– choroby nowotworowe (pęcherza moczowego, gruczołu krokowego lub dróg rodnych),
– urazy narządów układu moczowego (np. rozerwany pęcherz).

Najczęściej wyłania się urostomię sposobem Brickera, jest to tzw. ureteroileocutaneostomia operacja ta polega na rekonstrukcji dróg moczowych po usunięciu pęcherza moczowego. Podczas operacji chirurg tworzy nowy zbiornik na mocz poprzez wyizolowanie fragmentu odcinka jelita cienkiego, następnie wszczepia do niego moczowody i wyłaniania urostomię na skórze powłok brzusznych. Jest to rodzaj stomii wyglądem zbliżony do stomii jelitowych, gdyż na skórze pacjenta znajduje się wywinięty odcinek jelita, który wymaga zaopatrzenia sprzętem stomijnym. Wszystkie worki urostomijne, wyposażone są w kraniki umożliwiające ich wielokrotne opróżnianie w ciągu dnia. Sprzęt do zaopatrzenia urostomii jest bezpłatny (dowiedz się więcej o zasadach refundacji).

Ważnym elementem jest też prawidłowe umiejscowienie stomii. Stomia powinna być wyłoniona na mięśniu prostym brzucha, w taki sposób by była dobrze widoczna i znajdowała się w zasięgu rąk pacjenta. Ponad to stomia powinna być oddalona o ok. 4 cm od rany pooperacyjnej, nie powinna się znajdować w pobliżu nierówności i uwypukleń.

Prawidłowo wykonana urostomia powinna być wyprowadzona 1-2 cm nad powierzchnię skóry brzucha, a ujście stomii, przez które będzie wydobywał się mocz, powinno być umiejscowione centralnie. Prawidłowe funkcjonowanie urostomii jest uzależnione od stanu ogólnego pacjenta, odpowiedniej diety (podaży płynów – ok. 2 l dziennie), przestrzegania podstawowych zasad starannej pielęgnacji. Natomiast prawidłowo dobrany sprzęt urostomijny powinien być dobrany indywidualnie do potrzeb pacjenta, ale także do kształtu, wielkości oraz umiejscowienia stomii. Sprzęt powinien zapewnić maksymalne poczucie bezpieczeństwa oraz stworzyć warunki do powrotu do normalnego życia rodzinnego, społecznego, towarzyskiego czy zawodowego.

Pielęgnacja urostomii – sprawdzone praktyczne wskazówki:

Miejsce – warto wydzielić miejsce na sprzęt i akcesoria niezbędne do pielęgnacji urostomii, w którym będziemy dokonywać wymiany sprzętu stomijnego.

Czas – planowej wymiany sprzętu najlepiej dokonywać rano przed posiłkiem (mniejsze wydzielanie moczu). Przed założeniem sprzętu należy opróżnić drogi moczowe z moczu, poprzez wykonanie kilku podskoków i/lub wywołanie odruchu kaszlowego.

Sprzęt stomijny może być jednoczęściowy, gdzie worek z kranikiem jest na stałe przymocowany do przylepca oraz dwuczęściowy, gdzie płytka stomijna stanowi oddzielny element, do którego dopinane są worki stomijne.

Częstotliwość wymiany sprzętu stomijnego jest uzależniona od rodzaju sprzętu. Jednoczęściowy należy wymieniać codziennie, maksymalnie co drugi dzień, a w sprzęcie dwuczęściowym płytkę stomijną zmieniamy co 3-5 dni, a worki z elastycznym lub obrotowym kranikiem codziennie lub co drugi dzień.

Zabezpieczenie skóry wokół stomii to najważniejszy element w prawidłowej pielęgnacji stomii. Im częściej narażamy skórę na odklejanie przylepca, tym większe ryzyko przerwania ciągłości naskórka, dlatego stosowanie sprzętu dwuczęściowego znacznie zmniejsza to prawdopodobieństwo.

Odpowiedni rozmiar. Równie ważne jest dopasowanie otworu w płytce do stomii, dzięki czemu zapobiegamy podciekaniu i zyskujemy szczelne zaopatrzenie. Otwór na stomię powinien odzwierciedlać rzeczywisty rozmiar stomii (+1 mm), nie może być zbyt mały by nie podrażniać śluzówki stomii, ani zbyt duży by nie narażać skóry wokół stomii na drażniące działanie moczu.

Dopasowanie otworu do kształtu i wielkości stomii zapobiega podciekaniu i zapewnia szczelność, dlatego warto stosować sprzęt wykonany w Technologii Plastycznej ConvaTec™, który doskonale dopasowuje się do stomii zapewniając właściwą ochronę skóry wokół stomii bez użycia nożyczek.

Akcesoria stomijne. Używanie dodatkowych produkty do pielęgnacji i zabezpieczania skóry wokół stomii, pomoże utrzymać ją w dobrej kondycji. Takie akcesoria to:

Pasta uszczelniająca, która zapewni dodatkowe zabezpieczanie przed podciekaniem.
Areozol do usuwania przylepca, dzięki któremu bezboleśnie usuniemy sprzęt stomijny.
Gaziki do zmywania skóry, które dokładnie usuwają resztki przylepca i pasty.
Spray ochronny lub gaziki z płynem ochraniającym, dzięki którym skóra jest zabezpieczona przed szkodliwym działaniem moczu.
Pianka do mycia skóry wokół stomii, która pielęgnuje i chroni.
Puder do stosowania w przypadku pojawienia się podrażnień skórnych wokół stomii.
Worek do nocnej zbiórki moczu o większej pojemności, aby nie zakłócać spokojnego snu.

Pamiętaj, aby podczas wymiany sprzętu każdorazowo dokonywać oceny funkcjonowania stomii, ilości wydzielanego moczu, jego barwy, skóry wokół stomii i samej stomii pod kątem objawów potencjalnych powikłań. Niewielkie ilości pojedynczych krwinek czerwonych i śluzu zmieszanych z moczem są naturalnym zjawiskiem – wydobywają się ze śluzówki części jelita cienkiego. Zmiany w zabarwieniu moczu związane są z różnymi spożywanymi pokarmami, które naturalnie zabarwiają mocz, np.: buraczki, preparaty żelaza, leki.

Jednym z podstawowych zabiegów pozwalających utrzymać skórę wokół stomii w dobrej kondycji jest cykliczne usuwanie owłosienia, należy to robić bardzo ostrożnie, aby nie uszkodzić naskórka. Mocz na badania kontrolne pobieraj zawsze z nowo założonego woreczka lub bezpośrednio ze stomii. Regularna wymiana sprzętu stomijnego i prawidłowa pielęgnacja skóry wokół stomii to podstawa w profilaktyce zakażeń układu moczowego.

Pacjentom z urostomią zaleca się przyjmowanie leków zakwaszających (witaminę C, suplementy diety z żurawiną) oraz preparatów odkażających drogi moczowe, które wypłukują bakterie z dróg moczowych (zawierające takie substancje czynne jak furagina czy kwas pipemidynowy).

Jeżeli występują problemy, z którymi pacjent nie może sobie sam poradzić, należy szukać pomocy lekarza, swojej pielęgniarki stomijnej lub w grupach wsparcia jak Polskie Towarzystwo Pielęgniarek Stomijnych, Stowarzyszenie Osób ze Stomią Polilko – wolontariusze stomijni lub bezpośrednio u producenta sprzętu stomijnego.


Masz urostomię i szukasz zaopatrzenia, któremu możesz zaufać?

Wypróbuj sprzęt stomijny wykonany w Technologii Plastycznej ConvaTec™, który szczelnie otula stomię, nie wymaga docinania i chroni skórę przed podciekaniem.

Zamów bezpłatną próbkę.
Next article