Home » Wzrok i słuch » Niedosłuch – jakie są jego przyczyny i jak wygląda leczenie?
wzrok i słuch

Niedosłuch – jakie są jego przyczyny i jak wygląda leczenie?

aparaty słuchowe
aparaty słuchowe
Piotr H. Skarżyński

Prof. dr hab. n. med. Piotr H. Skarżyński

Otorynolaryngolog, audiolog i foniatra, dyrektor ds. Nauki i Rozwoju w Instytucie Narządów Zmysłów, zastępca Kierownika Zakładu Teleaudiologii i Badań Przesiewowych w Instytucie Fizjologii i Patologii Słuchu

Słuch jest jednym z najważniejszych zmysłów. Gdy mamy z nim problem może dojść do znacznego obniżenia jakości życia. Osoby z niedosłuchem wycofują się z życia towarzyskiego, wstydzą się swojej choroby, a nawet miewają stany depresyjne z tego powodu. Jakie są zatem przyczyny niedosłuchu i kogo dotyczą?

Dlaczego niedosłuch pojawia się wraz z wiekiem?

Niedosłuch pojawia się wraz z wiekiem, ponieważ narząd słuchu, tak jak i inne organy w naszym organizmie, ulegają degeneracji. W przypadku ucha wewnętrznego dochodzi do osłabienia funkcjonowania komórek w ślimaku, w szczególności w zakresie podstawnym odpowiedzialnym za wysokie częstotliwości. Oznacza to, że w niedosłuchu na początku przestajemy powoli odbierać prawidłowo dźwięki, które są przekształcone z fali na wysokiej częstotliwości. Z wiekiem problem nasila się aż do obniżenia percepcji dźwięków także o niskiej częstotliwości. Objawia się to tym, że widzimy, że ktoś do nas mówi, jednak zaczynamy mieć trudności ze zrozumieniem mowy.

Jakie są pierwsze objawy typowe i nieswoiste niedosłuchu?

Typowy objaw niedosłuchu u osób w wieku senioralnym to pogorszenie rozumienia mowy, gdy towarzyszy temu tło akustyczne. Mogą to być również szumy uszne, które pojawiają się, gdy dana osoba znajduje się w ciszy. Najczęściej szumy te pojawiają się wieczorem, gdy pacjent np. kładzie się spać, jest zmęczony. Wtedy ucho nie „zbiera” dźwięków z zewnątrz, a zaczyna percypować dźwięki z wewnątrz organizmu.

Kolejne objawy postępującego niedosłuchu sprawiają, że osoby w wieku senioralnym wstydząc się, że nie słyszą, zaczynają wycofywać się z życia społecznego. Niechętnie biorą udział w spotkaniach, gdyż nie mogą jak dawniej uczestniczyć w rozmowach. Według danych ośrodków amerykańskich trudności komunikacyjne i ograniczenie kontaktów z informacjami docierającymi ze świata zewnętrznego mogą wywołać depresje u osób zmagających z niedosłuchem.

Jaki jest związek niedosłuchu z zaburzeniem równowagi u osób starszych?

Tak jak ślimak w uchu traci z wiekiem swoją wydolność, tak też kanały półkoliste odpowiedzialne za utrzymanie równowagi również się degenerują. Zaburzenia równowagi obwodowe spowodowane są mniejszą ruchliwością otolitów w kanałach półkolistych sąsiadujących z uchem. Takie zaburzenia mogą być związane także ze zmianami w obrębie naczyń krwionośnych.

Jaką ścieżkę terapeutyczną należy obrać w leczeniu niedosłuchu?

Przede wszystkim należy udać się do specjalisty. Po przebadaniu, wykluczając inne schorzenia, możemy zaproponować pacjentowi wiele rozwiązań. Ważne, by terapie były długotrwałe, w szczególności, jeśli chodzi o metody wszczepialne. Obecnie w Polsce pacjenci mają szeroki dostęp do najnowocześniejszych technologii wszczepialnych. Są to m.in. implanty ślimakowe ucha środkowego czy poprawiające przewodnictwo kostne. Możemy też zastosować metody niewszczepialne – aparaty słuchowe. Niestety bardzo często aparaty są nieprawidłowo dobierane pacjentowi. Warto zatem w tym celu udać się do specjalisty, który może zaproponować wiele rozwiązań, nie zaś jeden model aparatu.

Czy możemy powiedzieć, że aparaty słuchowe stają się teraz nie tylko urządzeniami wspomagającymi słyszenie?

Tak, to prawda, obecnie aparaty słuchowe pełnią znacznie więcej funkcji niż tylko wsparcie słuchu. Pacjenci wykorzystują je do pracy zawodowej, aktywności fizycznej czy realizacji pasji. Mogą samodzielnie regulować dźwięk czy łączyć aparat słuchowy z swoim smartfonem. Ważne jest jednak, by aparat był odpowiednio dobrany, a pacjent mógł w pełni wykorzystać wszystkie dostępne w nim funkcje.

Next article