Home » Wzrok i słuch » Wczesna diagnostyka chorób oczu – dlaczego jest tak ważna?
Wzrok i słuch

Wczesna diagnostyka chorób oczu – dlaczego jest tak ważna?

diagnostyka-oczy-senior
diagnostyka-oczy-senior

Dr n. med. Michał Nowak

Dyrektor Medyczny Provisus Centrum Okulistyczne w Częstochowie, ul. Rędzińska 112, właściciel portali www.lepiejzobacz.pl i www.visumq.pl

Choroby oczu związane z wiekiem są niezwykle powszechnym zjawiskiem. Wiele z nich jednak możemy zatrzymać, a nawet całkowicie wyleczyć. Jak tego dokonać?

Jakie możemy wyróżnić choroby oczu związane z wiekiem?

Choroby oczu związane z wiekiem stanowią problem nie tylko zdrowotny, ale także społeczny i ekonomiczny w związku z kosztami ich leczenia. Najliczniej występujące schorzenia narządu wzroku u osób starszych to zwyrodnienie plamki żółtej oka (AMD), zaćma, jaskra i retinopatia cukrzycowa. AMD jest najczęstszą przyczyną nieodwracalnego upośledzenia widzenia i ślepoty w krajach rozwiniętych. Zaćma zaś jest najczęstszym powodem ślepoty na całym świecie. Jaskra znajduje się na 3 miejscu na świecie i na drugim w krajach wysoko rozwiniętych po chorobach siatkówki oka. Retinopatia cukrzycowa jest powikłaniem cukrzycy, które powoduje znaczne upośledzenie widzenia, a nieleczona może prowadzić do ślepoty. Badania przeprowadzone przeze mnie w Łodzi w 2012 roku w populacji osób w wieku powyżej 35. roku życia wykazały, że najczęstszą chorobą związaną z wiekiem była zaćma (12 proc.). Częstotliwość zaćmy, jak i pozostałych chorób oczu, o których rozmawiamy, rosła wraz z wiekiem np. w grupie wiekowej po 60. roku życia już co 5. osoba miała zaćmę. Jeśli chodzi o schorzenie najczęściej powodujące ślepotę, okazało się, że jest to zwyrodnienie plamki żółtej, czyli AMD.

Jakie są objawy chorób oczu związanych z wiekiem? Czy pacjent jest w stanie je sam wykryć?

Zaćma przebiega z różną intensywnością i u każdej osoby inaczej. Objawy mogą narastać latami bądź choroba może się rozwinąć w zaledwie kilka miesięcy. Pierwsze symptomy są bardzo dyskretne i powodują częstą zmianę okularów. Następnie obraz staje się mętny lub zamazany, a widzenie kolorów mniej intensywne. Jaskra w początkowym okresie choroby nie ma żadnych objawów. Dopiero później pojawia się ból związany z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym, choć to też nie zawsze się zdarza. Symptomy AMD to m.in. zakrzywienie obrazu czy tekstu, pacjenci mogą także zauważyć ciemną plamkę pośrodku obrazu.
Retinopatia cukrzycowa objawia się dopiero gdy dojdzie do cukrzycowego obrzęku plamki (u ok. 2 proc. chorych na cukrzycę).

Jak wczesne wykrycie wpływa na przebieg choroby?

Wczesnym wykryciem i leczeniem można uniknąć znacznego upośledzenia funkcji oka, a nawet ślepoty, szczególnie w przypadku jaskry. To postępujące, nieodwracalne uszkodzenie nerwu wzrokowego, które powoduje zanik włókien nerwowych, a co za tym idzie, prowadzi do całkowitej ślepoty. AMD zaś ma dwie postacie – wysiękową i suchą. Postać sucha to powolna utrata widzenia, w wysiękowej, proces następuje szybko. Pierwsza może przejść bardzo szybko w drugą, dlatego też tak ważne jest wczesne jej wykrycie. Warto podkreślić również, że np. zaćma jest chorobą całkowicie wyleczalną, zatem nie warto żyć w dyskomforcie latami, ale powinno badać się i leczyć.

W jakim wieku należy rozpocząć regularne badania wzroku?

Jeśli chodzi o choroby oczu związane z wiekiem, dolną granicą jest 45. rok życia. Badania są niezwykle kluczowe, by uniknąć nieodwracalnych skutków.

Jakie korzyści wnoszą nowe technologie dla pacjentów jak i systemu opieki zdrowotnej?

Przykładowo, zabieg usunięcia zaćmy nowoczesnymi metodami trwa około 15 minut i nie wymaga hospitalizacji. Pandemia pokazała nam także jak ważna jest teraz telediagnostyka chorób oczu. Badania przesiewowe z wykorzystaniem algorytmu sztucznej inteligencji do oceny ryzyka występowania powyżej wymienionych są dostępne w 110 poradniach okulistycznych w całej Polsce. Technologie te nie tylko umożliwiają szybką ocenę i wykrycie zmian z dokładnością porównywalną do badania przez specjalistę okulistę, ale także odciążają system opieki zdrowotnej.

Next article