Home » Zdrowy oddech » Steroidofobia w leczeniu astmy oskrzelowej
Zdrowy oddech

Steroidofobia w leczeniu astmy oskrzelowej

Dr hab. n. med. Maciej Kupczyk

Profesor uczelni, Klinika Chorób Wewnętrznych, Astmy i Alergii, Uniwersytet Medyczny w Łodzi

Regularne wizyty kontrolne oraz przyjmowanie leków przez pacjentów zmagających się z astmą w dużym stopniu modyfikują codzienność pacjentów, oraz prowadzony tryb życia. Jaki wpływ ma choroba na funkcjonowanie pacjentów?

Astma oskrzelowa jest chorobą przewlekłą. Rozpoczyna się już w dzieciństwie i często nie ustępuje przez całe życie szkolne, a później zawodowe. Nawet jeśli nie jest to najcięższa jej postać, to i tak schorzenie te stanowi istotne obciążenie. Jest to aspekt odróżniający ją od innych chorób przewlekłych, np. onkologicznych lub układu krążenia, które dotyczą osób starszych.

W astmie oskrzelowej występują objawy znacznie upośledzające jakość życia pacjenta. Dochodzi w niej do pogorszenia tolerancji wysiłku, braku koncentracji podczas nauki, czy też pracy. Jeśli astma nie jest dobrze kontrolowana, występują zaostrzenia, które wymagają zwolnienia lekarskiego. Pacjenci muszą przez cały czas stosować leki wziewne, które wymagają od nich systematycznego stosowania. W przypadku astmy ciężkiej dochodzą do tego także częste hospitalizacje, nieplanowane wizyty lekarskie. Wzrastają koszty leczenia oraz ryzyko powikłań.

Dlaczego edukacja pacjentów z astmą jest tak ważna?

We wszystkich chorobach bardzo duży nacisk kładziemy na edukację. Pacjenci powinni wiedzieć dokładnie, na czym polega ich choroba oraz jakie są podstawowe mechanizmy, dlaczego mają dolegliwości. Edukacja w astmie polega na przekazaniu choremu informacji na temat unikania alergenów oraz postępowania w sytuacji, gdy dochodzi do zaostrzenia choroby. Wiedza dotyczy także szczepień i techniki inhalacji.

Do jakich metod leczenia astmy pacjenci mają dostęp w Polsce?

Astma oskrzelowa to choroba zapalna, stąd też należy stosować określoną grupę leków, w tym glikokortykosteroidy wziewne, ponieważ same leki objawowe nie są wystarczające do leczenia. Pacjenci w Polsce mają dostęp praktycznie do wszystkich nowoczesnych metod terapii zgodnie ze standardami międzynarodowymi. W większości są one odpowiednio refundowane.

Nawet najnowocześniejsze leki biologiczne są dostępne dla chorych w ramach tzw. programów lekowych. Zależy nam też na wprowadzeniu na rynek nowoczesnych leków w kombinacji potrójnej, by pacjentom łatwiej było stosować się do zaleceń swojego lekarza i przyjmować 3 substancje w jednym inhalatorze. Refundacji tego skutecznego sposobu leczenia spodziewamy się w najbliższym czasie. Jesienią spodziewamy się refundacji kolejnego leku biologicznego.

Jakie są główne mity na temat leków stosowanych w leczeniu astmy oraz ich niepożądanych objawów ubocznych?

Najczęściej powtarzany mit związany jest z lękiem przed przyjmowaniem glikokortykosteroidów z powodu objawów ubocznych. Glikokortykosteroidy stosowane w bardzo wysokich dawkach oraz systemowo, czyli doustnie i przewlekle rzeczywiście mogą powodować wystąpienie takich objawów. W przypadku leczenia astmy oskrzelowej, dawki leku są minimalne oraz stosowane wziewnie, co stanowi istotną przewagę metody inhalacyjnej terapii astmy.

Czym jest steroidofobia? Dlaczego nie warto bać się steroidów wziewnych?

Steroidofobia jest istotnym problemem, jednak my staramy się pacjentom tłumaczyć, że w praktyce stosujemy małe dawki glikokortykosteroidów oraz że są one stosowane miejscowo przeciwzapalnie. Na początku pandemii ten mit odżył, ponieważ pojawiła się nieprawdziwa informacja, że leki tego typu mogą zwiększać ryzyko zakażenia koronawirusem. Jest to oczywiście nieprawda.

Jaka terapia stosowana u pacjentów z astmą zapewnia najlepsze przestrzeganie przez pacjenta zaleceń terapeutycznych? Jaki ma to wpływ na przebieg leczenia?

Musimy przyjmować leki zgodnie z zaleceniami lekarza, żeby uzyskać optymalną kontrolę objawów choroby. Tylko wtedy będziemy w stanie nad nią panować, zaleczyć i sprawić, by nie była tak odczuwalna na co dzień. Jest to cel naszego postępowania.

Częstym zjawiskiem, które można zaobserwować u pacjentów, jest nadużywanie leków SABA (krótko działających β2-mimetyków wziewnych). Jakie są główne przyczyny nadużywania i jakie są tego skutki?

Przez wiele lat opieraliśmy naszą współpracę z pacjentami o edukację, czym dokładnie jest astma. Teraz jej podstawą jest informowanie chorych, by stosowali oni preparaty złożone, a nie tylko te, które chwilowo dają im ulgę (krótko działające β2-mimetyki wziewne). Leki SABA sprawiają, że objawy duszności ustępują, jednak zawsze należy je połączyć z glikokortykosteroidami, aby osiągnąć efekt przeciwzapalny. Jest to zalecane połączenie terapii podtrzymującej i doraźnej w jednym inhalatorze.

Next article