Szacowany czas czytania: 3 minuty
Szacuje się, że nawet 21 milionów dorosłych Polaków boryka się z hipercholesterolemią. To stan, który prowadzi do rozwoju miażdżycy i zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, w tym zawału serca i udaru mózgu. Dobra wiadomość jest taka, że odpowiednie zmiany stylu życia mogą skutecznie obniżyć stężenie tzw. złego cholesterolu (LDL).
Prof. dr hab. n. med. Piotr Jankowski
Instytut Kardiologii, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie
Które grupy produktów warto włączyć do codziennej diety, by wspierać zdrowy profil lipidowy?
Zdrowa dieta to taka, która jest różnorodna. Powinna być oparta przede wszystkim na produktach pochodzenia roślinnego. Ograniczamy natomiast spożycie tłuszczów nasyconych, czyli np. niektórych produktów pochodzenia zwierzęcego, w tym czerwonego mięsa, masła, produktów wysokoprzetworzonych oraz tych zawierających tłuszcze „trans”, czyli mięsa i produktów mlecznych pochodzących od zwierząt przeżuwających (krowy, owce, kozy). Tłuszcze trans mogą powstawać również podczas długotrwałego smażenia lub wielokrotnego smażenia na tym samym tłuszczu.
Co to są sterole roślinne i jaka jest ich rola w prewencji hipercholesterolemii oraz leczeniu początkowego stadium choroby?
Około 60 proc. dorosłych mieszkańców Polski ma za wysokie stężenie cholesterolu LDL. Podstawą leczenia jest zdrowy styl życia, obejmujący regularną aktywność fizyczną oraz racjonalną, prozdrowotną dietę. Kolejnym sposobem leczenia jest farmakoterapia. Pośrednim rozwiązaniem są produkty, które nazywamy żywnością funkcjonalną. W leczeniu wysokiego stężenia cholesterolu polecane są te wzbogacone w sterole i stanole. Są to substancje strukturalnie zbliżone do cholesterolu, które hamują jego wchłanianie w jelitach. Ich skuteczność w obniżaniu stężenia cholesterolu została potwierdzona w badaniach naukowych.
Jak możemy zapewnić sobie odpowiednią dawkę steroli roślinnych w diecie, aby skutecznie obniżyć cholesterol?
Tak jak wspomniałem, dieta powinna być oparta na produktach roślinnych z ograniczeniem produktów pochodzenia zwierzęcego. Jednak nawet dieta oparta wyłącznie na produktach roślinnych może dostarczyć do 400–500 mg steroli roślinnych. Jest to za mało, aby istotnie wpłynąć na stężenie cholesterolu. Dlatego z pomocą przychodzą produkty wzbogacone w sterole lub stanole – np. margaryny do smarowania pieczywa czy jogurty, zapewniające spożycie odpowiedniej dziennej dawki steroli. Jak pokazują badania, zwiększenie regularnego spożywania tych substancji do 2–3 gramów na dobę może zmniejszyć stężenie cholesterolu LDL, czyli złego cholesterolu, o 10–12 proc.
