Nadmierna masa ciała zwiększa ryzyko rozwoju nowotworów, szczególnie w obrębie przewodu pokarmowego. Chorobę otyłościową z rakiem jelita grubego łączy jednak coś jeszcze – w obu przypadkach ważną rolę odgrywa nowoczesna endoskopia. To metoda, która znajduje zastosowanie zarówno w rutynowych badaniach profilaktycznych, jak i procedurach zabiegowych, łącząc wysoką precyzję z minimalną inwazyjnością.
Dr hab. n. med. Michał Spychalski
Specjalista w zakresie małoinwazyjnej chirurgii oraz endoskopii zabiegowej w leczeniu nowotworów i otyłości
Dlaczego otyłość wciąż bywa traktowana głównie jako problem stylu życia, mimo że jest to choroba przewlekła?
Wynika to przede wszystkim z niezrozumienia problemu. Z otyłością wiąże się szereg zaburzeń hormonalnych, które utrudniają schudnięcie. Nadmierne kilogramy prowadzą do wielu problemów zdrowotnych, które nie są z tym stricte kojarzone. Tymczasem choroba otyłościowa zwiększa ryzyko nowotworów, przede wszystkim przewodu pokarmowego. Ponadto prowadzi do szeregu zaburzeń, zwłaszcza dotyczących układu naczyniowego. Zwiększa ryzyko choroby nadciśnieniowej, choroby niedokrwiennej serca i udaru w mózgu. Nadmierna masa ciała prowadzi do pogorszenia funkcji motorycznych pacjenta, co utrudnia mu zwiększenie aktywności fizycznej i utratę kilogramów.
Na czym polega endobariatryczne leczenie otyłości i jakie ma znaczenie w terapii pacjentów z nadmierną masą ciała?
Leczenie choroby otyłościowej powinno być wielodyscyplinarne i obejmować postępowanie dietetyczne, farmakoterapię oraz leczenie zabiegowe.
Skuteczne leczenie otyłości wymaga współpracy wielu specjalistów – m.in. endokrynologa, dietetyka, chirurga, endoskopisty oraz psychologa – co pozwala na kompleksowe i indywidualnie dobrane postępowanie. Standardem pozostają małoinwazyjne operacje laparoskopowe, jednak od kilku lat dostępne są również metody endoskopowe. Należą do nich balony zmniejszające objętość żołądka, a tym samym przyspieszające poczucie sytości oraz endoskopowe zmniejszanie żołądka poprzez jego zszycie od wewnątrz przy użyciu nierozpuszczalnych szwów chirurgicznych. Ten zabieg, nazywany endoskopową gastroplastyką, możemy wykonać u pacjentów, którzy wcześniej nie byli operowani. Znajduje on też zastosowanie w leczeniu rewizyjnym, czyli po operacjach bariatrycznych, takich jak rękawowa resekcja żołądka czy bypass. W przypadku nawrotu choroby otyłościowej możliwe jest endoskopowe zmniejszenie żołądka lub zwężenie poszerzonych zespoleń, co pozwala przywrócić efekt wcześniejszego leczenia.
Które grupy pacjentów najbardziej korzystają z małoinwazyjnych procedur w leczeniu otyłości?
Dużą grupę pacjentów stanowią ci, którzy nie chcą poddawać się klasycznej operacji ze względu na obawy związane z dużą interwencją chirurgiczną.
W aktualnych wytycznych metody endoskopowe są szczególnie rekomendowane u pacjentów, którzy ze względu na niższe BMI nie kwalifikują się np. do rękawowej resekcji żołądka, a jednocześnie trudno jest im schudnąć bez pomocy zabiegowej.
Trzecią grupę stanowią pacjenci z różnymi obciążeniami, w starszym wieku czy po licznych zabiegach chirurgicznych w przeszłości.
Czwartą, bardzo istotną grupę reprezentują pacjenci po operacjach bariatrycznych, u których doszło do nawrotu otyłości i ponowna interwencja chirurgiczna jest trudniejsza.
Jakie korzyści dają małoinwazyjne metody endoskopowe w leczeniu otyłości w porównaniu z klasycznymi metodami?
Główne miejsce w leczeniu zabiegowym choroby otyłościowej mają metody chirurgiczne. Metody endoskopowe stanowią ich świetne uzupełnienie, a pacjent powinien mieć możliwość wyboru.
Tak jak wspomniałem wcześniej, ze względu na mniejsze ryzyko powikłań metody endoskopowe możemy stosować u pacjentów, którzy nie są dobrymi kandydatami do leczenia chirurgicznego, u tych, którzy przeszli liczne operacje brzuszne, które stanowią przeszkodę do podjęcia kolejnej operacji chirurgicznej. Zaletą metod endoskopowych jest mniejsza inwazyjność: dostęp przez jamę ustną, bez nacinania powłok i trwałej zmiany anatomii. Pacjent po zabiegu szybciej wraca do aktywności.
