Skip to main content
Home » Immunologia » Jak poprawić własną odporność?
immunologia

Jak poprawić własną odporność?

odpornościowy
odpornościowy
Fot.: Dominika Jeziorska

Układ odpornościowy to bardzo skomplikowana maszyna, której pracę wspomagają liczne elementy. Wszystkie niezbędne budulce możemy dostarczyć w prosty sposób z dietą, tylko trzeba wiedzieć, w jaki sposób.

Angelika Szymańska

Absolwentka Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, obecnie rozpoczyna specjalizację z medycyny rodzinnej; twórczyni jednego z najbardziej rozpoznawalnych kont medycznych na Instagramie: @gini.gina

Zima to czas zachorowań na różne infekcje. Jakie ma pani rady dla naszych czytelników, pragnących zachować zdrowie w tym okresie?

Uważam, że warto tu rozwiać jeden mit, w który wielu pacjentów szczerze wierzy. Nie istnieje jedna magiczna tabletka, która zażywana codziennie zbuduje nam niezniszczalną odporność. W rzeczywistości kondycja układu odpornościowego zależy od naszych codziennych wyborów i dobrze zbilansowanej diety.

Układ odpornościowy to bardzo skomplikowana maszyna, której pracę wspomagają liczne elementy: białka, błonnik, kwasy omega-3, witaminy rozpuszczalne w tłuszczach i te z grupy B, a także antyoksydanty i minerały. Wszystkie niezbędne budulce możemy dostarczyć w prosty sposób z dietą, tylko trzeba wiedzieć, w jaki sposób.

Weźmy na szybki warsztat witaminę C, o której często słyszymy: „Zażywaj jak najwięcej, to nie zachorujesz”. Niestety, szybko zburzę ten obraz dwoma faktami: badania wykazały, że witamina C nie zmniejsza częstości zachorowań, a jej najbogatszym źródłem nie jest cytryna lub pomarańcza! Szokujące, prawda?

Na co w takim razie zwrócić uwagę w kontekście zdrowego odżywiania? W jaki sposób za pomocą diety możemy zbudować silną odporność?

Cała tajemnica tkwi w odpowiednim zbilansowaniu. Codziennie słyszymy, że powinniśmy jeść więcej warzyw. To prawda, owoce i warzywa są bogatym źródłem witamin i minerałów, ważnych dla układu odpornościowego, jak witamina A i E czy magnez.

Podczas dbania o odporność warto również pamiętać np. o łososiu – zawiera on dużo witaminy D i B12, czy orzechach, które zawierają kwasy omega-3, witaminę E i cynk. To wszystko, co wymieniłam, jest nam potrzebne, by wzmocnić odporność. Strzałem w dziesiątkę są również domowe sposoby, takie jak sok z malin, miód, czosnek czy imbir. Dlaczego? Chociażby dzięki antyoksydantom!


A jak na co dzień pani dba o zdrowy styl życia? Skąd pomysł na prowadzenie działań edukacyjnych na tematy zdrowotne w mediach społecznościowych?

Moją misją jest dotarcie i pomoc jak największej liczbie pacjentów. Cel ten konsekwentnie realizuję, rozwijając od wielu lat swoje media społecznościowe pod nazwą Lekarz Gina, a na samym Instagramie w 90 dni dotarłam do ponad 5 milionów osób!

Coraz więcej osób szuka w internecie informacji o zdrowiu. Niestety większość dodawanych treści nie podlega żadnej weryfikacji. Już dobrych kilka lat temu postanowiłam, że chcę wnosić coś wartościowego i dobrego w świat social mediów – coś zgodnego z nauką. W trakcie studiów medycznych zaczęłam dzielić się z obserwatorami zdobytą wiedzą oraz ciekawostkami dotyczącymi zdrowia, chorób, profilaktyki czy budowania odporności.

Dlatego też powstał pomysł na pierwszego własnego e-booka o wzmacnianiu odporności. Jest podzielony na dwie części, a każda zawiera część merytoryczną i część z autorskimi przepisami, a wszystko na podstawie badań naukowych.

Jest to e-book dla każdej osoby, w każdym wieku, która chciałaby wzmocnić swoją odporność, nauczyć się podejmować właściwe wybory żywieniowe oraz pozbyć się nadprogramowych kilogramów. W trakcie mojej edukacji medycznej nieustannie słyszałam sentencję: „Lepiej zapobiegać, niż leczyć”, a ja w pełni podzielam tę filozofię, zwracając szczególną uwagę na aspekty profilaktyki. Cieszę się, że mam możliwość dotarcia do tak licznego grona odbiorców i wpływania na zwiększenie ich świadomości.

W Polsce nadal mamy problem z zanieczyszczeniem powietrza. Czy smog może wpływać na odporność naszego organizmu?

Niestety tak – i mówią o tym liczne badania naukowe. Smog zwiększa ryzyko rozwoju astmy i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. Zmienia również aktywność różnych komórek układu odpornościowego, jak limfocyty T, makrofagi i neutrofile.1,2

Powagę natężenia smogu można zobrazować prostym obliczeniem. Przebywając cztery godziny na zewnątrz w Krakowie (przy zanieczyszczeniu 5,4ng/m3), wdychamy tyle zanieczyszczeń, jakbyśmy wypalili tego dnia siedem papierosów!3

Co ciekawe, negatywne skutki zanieczyszczenia powietrza mogą być łagodzone przez dostarczanie do organizmu odpowiedniej ilości witaminy D!1,2


1 https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0891584919315217
2 Glencross DA, Ho TR, Camiña N, Hawrylowicz CM, Pfeffer PE. Air pollution and its effects on the immune system. Free Radic Biol Med. 2020 May 1;151:56-68. doi: 10.1016/j.freeradbiomed.2020.01.179. Epub 2020 Jan 30. PMID: 32007522.
3 https://www.omnicalculator.com/ecology/smog-benzoapiren
Next article
Home » Immunologia » Jak poprawić własną odporność?
układ trawienny

Czy to alergia pokarmowa? Jakie są jej objawy?

Alergię pokarmową mogą wywołać różne pokarmy. Jednak Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wytypowała „złotą ósemkę” – produkty, które najczęściej dają niepożądane objawy. Warto wiedzieć, że czasami mogą wywołać gwałtowną reakcję, nieraz nawet zagrażającą życiu.

Prof. dr hab. n. med. Zbigniew Bartuzi

Specjalista chorób wewnętrznych, gastroenterolog, alergolog, Kierownik Kliniki Alergologii, Immunologii Klinicznej i Chorób Wewnętrznych, UMK, prezydent kadencji 2015-2018 w Zarządzie głównym Polskiego Towarzystwa Alergologicznego

Jak objawia się alergia pokarmowa?

Objawy są różnorakie, co wynika z tego, że pokarmy dostają się do organizmu różnymi drogami – poprzez spożycie, wdychanie lub przez kontakt ze skórą. Dlatego też do najczęstszych objawów alergii pokarmowej zalicza się m.in. uporczywy refluks, zaburzenia w wypróżnieniu, biegunki, zaparcia i wzdęcia. Mogą wystąpić także duszności i napady astmy, pokrzywka oraz rzadziej występujące – afty w jamie ustnej. Z kolei objawem, który budzi największy niepokój i bezpośrednio zagraża życiu pacjenta, jest wstrząs anafilaktyczny, czyli nagła utrata świadomości i spadek ciśnienia.

Czemu alergia pokarmowa pojawia się u niektórych osób, a u innych nie?

Jest wiele różnych przyczyn występowania alergii. Jedną z nich są geny, co oznacza, że jeśli w rodzinie występuje alergia, to istnieje duże prawdopodobieństwo, że pojawi się także u dzieci. Kolejnym czynnikiem jest ekspozycja na pokarmy – alergia na dany pokarm występuje częściej, jeśli spożywa się go w dużych ilościach. Na jej wystąpienie wpływa także zanieczyszczenie środowiska, w tym powietrza, wody i gleby oraz stosowanie antybiotykoterapii (jeśli antybiotyki stosowane są u małych dzieci, to częstość alergii wzrasta nawet dwukrotnie). Istotnym dla rozwoju alergii pokarmowej jest także spożywanie pokarmów zawierających m.in. konserwanty, barwniki i inne dodatki, które zaburzają funkcjonowanie flory bakteryjnej jelit. W jej rozwoju znaczący jest także sposób porodu – badania naukowe potwierdzają, że cięcie cesarskie usposabia do wystąpienia alergii pokarmowej dwukrotnie częściej niż poród siłami natury.

Jakie produkty najczęściej powodują alergię u dzieci i dorosłych?

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wyróżniła tzw. „złotą ósemkę” alergenów pokarmowych, wśród których znajdują się produkty takie jak: mleko, jaja, soja, ryby, skorupiaki, alergeny pokarmowe pochodzenia roślinnego oraz orzechy arachidowe i orzechy drzewne. Warto jednak podkreślić, że reakcję alergiczną może wywołać każdy pokarm.

Jak diagnozuje się alergię pokarmową?

Ustalenie diagnozy to trudny i złożony proces, dlatego też nie ma jednej metody, która w każdym przypadku potrafi jednoznacznie potwierdzić, jaka jest przyczyna występowania alergii. Na początku diagnostyki wykonywane jest badanie podmiotowe, czyli przeprowadzany jest skrupulatny wywiad z pacjentem. Dopiero w kolejnym kroku przeprowadza się m.in. testy skórne (naskórkowe, śródskórne i natywne), testy prowokacyjne i testy eliminacyjne. Do najnowszych testów diagnostycznych zalicza się badania molekularne, określające profil uczuleniowy pacjenta za pomocą tzw. testów multipleksowych (ISAC, ALEX i FABER).

Jak wygląda leczenie i jak żyć z alergią pokarmową?

Należy podkreślić, że nie ma leków, które spowodowałyby, że pacjent ze stwierdzoną alergią pokarmową na dany pokarm, będzie mógł go spożywać. Dlatego też najważniejsza jest edukacja – pacjent musi wiedzieć, na co jest uczulony i musi unikać tej żywności. Szansą na podwyższenie jakości życia alergików jest odczulanie, czyli immunoterapia alergii pokarmowej. Jest to metoda, która jak sądzę, za parę lat będzie powszechnie stosowana w praktyce klinicznej, a która obecnie daje obiecujące wyniki badań klinicznych. Po zastosowaniu odczulania pacjent będzie wyleczony, co w praktyce oznacza brak reakcji alergicznej na spożywane przez niego pokarmy.

Next article