Astma i POChP należą do najczęstszych przewlekłych chorób układu oddechowego. Rehabilitacja pulmonologiczna może być ważnym uzupełnieniem farmakoterapii. O jej roli w astmie, POChP i alergicznym nieżycie nosa oraz znaczeniu leczenia klimatycznego rozmawiamy z ekspertem.
Dr hab. n. med. Krzysztof Pałgan, prof. UMK
Specjalista chorób wewnętrznych i alergologii, konsultant wojewódzki w zakresie alergologii – województwo kujawsko-pomorskie. Katedra i Klinika Alergologii, Immunologii Klinicznej i Chorób Wewnętrznych Collegium Medicum, Uniwersytet im. Mikołaja Kopernika w Toruniu.
Które przewlekłe choroby układu oddechowego są dziś największym wyzwaniem i kiedy warto wspierać ich leczenie rehabilitacją pulmonologiczną?
Największym wyzwaniem pozostają astma oskrzelowa i przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) – przewlekłe choroby o podłożu zapalnym. POChP dotyka ponad 250 mln osób na świecie, prowadząc do postępującego ograniczenia przepływu powietrza. W astmie istotną rolę odgrywa predyspozycja genetyczna, a alergia uczestniczy w rozwoju i przebiegu choroby u 30–70 proc. chorych. Rehabilitację pulmonologiczną można włączyć od początku leczenia, poprawiając kondycję i tolerancję wysiłku oraz codzienne funkcjonowanie pacjentów. W POChP stanowi ważny element terapii.
Czym jest leczenie klimatyczne i kiedy możemy je rozważać?
Leczenie klimatyczne możemy wdrożyć w przewlekłych schorzeniach górnych i dolnych dróg oddechowych, takich jak alergiczny nieżyt nosa lub astma. Kluczowe znaczenie ma tu unikanie ekspozycji na alergeny wyzwalające procesy zapalne w nabłonku dróg oddechowych. Leczenie klimatyczne polega na zapewnieniu choremu specyficznych warunków mikroklimatycznych – w tym również podziemnego mikroklimatu solnego – ograniczających ekspozycję na część typowych alergenów i zanieczyszczeń, co obok farmakoterapii i immunoterapii może wspierać kontrolę objawów choroby.
Na czym polega rehabilitacja pulmonologiczna?
W praktyce rehabilitacja pulmonologiczna obejmuje odpowiednio dobraną aktywność fizyczną, trening mięśni oddechowych oraz naukę prawidłowej techniki oddychania, dostosowanej do stopnia zaawansowania choroby. Uzupełnieniem tych działań może być leczenie klimatyczne, zapewniające pacjentom dodatkowe warunki sprzyjające ćwiczeniom i regeneracji układu oddechowego. Może również uwzględniać ćwiczenia siłowe, trening wydolnościowy oraz edukację dotyczącą choroby i radzenia sobie z dusznością. U pacjentów z POChP szczególne znaczenie mają techniki ułatwiające usuwanie zalegającej wydzieliny. W astmie odpowiednio dobrane ćwiczenia i technika oddychania pomagają kontrolować objawy. Kluczowa pozostaje systematyczność.
