Skip to main content
Home » Immunologia » Odporności trzeba pomóc! Jak możemy ją wesprzeć?
Immunologia

Odporności trzeba pomóc! Jak możemy ją wesprzeć?

witamin
witamin

Zdecydowany wpływ na układu immunologiczny mają wielonienasycone kwasy z rodziny ω-3. Podkreśla się również konieczność przyjmowania witamin A, E, D, a także składników mineralnych, tj. selenu, cynku, żelaza, magnezu, wapnia, miedzi, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania układu immunologicznego.

Hanna-Krauss

Prof. zw. dr hab. Hanna Krauss, Dyrektor Instytutu ds. Badań Prewencyjnych

Wyższa Szkoła Zawodowa im. Prezydenta Stanisława Wojciechowskiego w Kaliszu

Dlaczego tak ważne jest połączenie suplementów wspierających odporność oraz zdrowej diety w kontekście dobrego funkcjonowania naszego układu immunologicznego?

Dla dobrego funkcjonowania naszego układu immunologicznego ważna jest przede wszystkim prawidłowa dieta oparta o warzywa, owoce, pieczywo pełnoziarniste, chude mięso, przetwory mleczne. Właściwa dieta, bez produktów wysoko przetworzonych, nie wymaga suplementów, z wyjątkiem koniecznej suplementacji witaminą D – w zależności od wieku i stanu zdrowia, oraz szczególnych sytuacji zdrowotnych. Działanie składników pokarmowych na mechanizmy odporności komórkowej i humoralnej sygnalizuje możliwość wykorzystania immunomodulacji żywieniowej głównie w zwiększonej odpowiedzi zapalnej, w profilaktyce i leczeniu chorób infekcyjnych, przewlekłych, a także w czasie i po działaniu stresu emocjonalnego i w wieku podeszłym.

W kontekście odporności bardzo ważne jest wspomaganie organizmu. Dlaczego tak ważne dla optymalnego działania naszego układu odpornościowego są witamina C i E oraz selen i cynk?

Witamina C jest silnym przeciwutleniaczem i w ten sposób chroni komórki organizmu przed związkami o właściwościach oksydacyjnych, uwalnianymi przez neutrofile wchodzące w proces zapalny. Do naturalnych bogatych źródeł witaminy C należą czarna porzeczka, papryka, truskawki, owoce cytrusowe oraz kapusta.

Witamina E należy do grupy witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, a jej główną funkcją jest utrzymanie przepuszczalności błon komórkowych oraz uczestniczenie w procesie wzrostu komórek. Źródłem związków witaminy E w diecie są przede wszystkim oleje: rzepakowy, słonecznikowy, sojowy oraz zarodki nasion zbóż, kiełki, zielone warzywa liściaste, takie jak: szpinak i kapusta. Słabszym źródłem α-tokoferolu są ryby, drób oraz mleko.

Cynk odgrywa istotną rolę już na najwcześniejszych etapach odpowiedzi immunologicznej. Zmiany poziomu cynku w organizmie zakłócają funkcje odporności wrodzonej. Podstawowymi spożywczymi źródłami cynku są: ciemne pieczywo, sery podpuszczkowe, mięso, wątroba, kasza gryczana, a także zawierające w mniejszej ilości cynk: jaja, ryż, jasne pieczywo, owoce i ryby. 

Selen jest pierwiastkiem, który w istotny sposób wspomaga odporność. Wpływ selenu na układ immunologiczny zależy od przyjmowanej dawki oraz postaci chemicznej. Bogatym źródłem selenu są produkty o dużej zwartości białka. Pierwiastek ten występuje w podrobach, przede wszystkim nerkach, także owocach morza oraz rybach.

Dobrym źródłem selenu jest mleko i jego przetwory, a także produkty zbożowe. Znacznie mniejszy rezerwuar selenu stanowią rośliny, z wyjątkiem czosnku, roślin strączkowych.

Magnez, wapń oraz miedź – dlaczego te pierwiastki są tak ważne dla naszego organizmu w kontekście odporności?

Magnez zwiększa sprawność sił obronnych organizmu poprzez przyspieszenie dojrzewania limfocytów. Tym samym związki magnezu wspomagają leczenie infekcji, skracając czas choroby i przyspieszając zdrowienie. Niedobór magnezu wpływa na upośledzenie wielu elementów odporności i może sprzyjać występowaniu alergii typu I wg klasyfikacji Gella i Coombsa.

Podobnie, jak w przypadku niedoboru cynku, niedobór magnezu przyczynia się także do przyspieszonej inwolucji grasicy ze wszystkimi tego konsekwencjami. Dieta bogata w magnez powinna zawierać produkty pełnoziarniste, warzywa strączkowe, ciemnozielone warzywa liściaste, ryby. Dobrym źródłem magnezu mogą być również wody mineralne.

Jeśli idzie o wapń, to właściwie trudno znaleźć w organizmie człowieka proces, który w większym czy mniejszym stopniu zależny jest od prawidłowej ilości jonów wapnia. Miedź z kolei jest konieczna dla utrzymania prawidłowej liczby białych krwinek, które uczestniczą w reakcjach obronnych. Miedź jest obecna w wielu świeżych i przetworzonych produktach żywnościowych. Dobrymi źródłami miedzi są ziarna, orzechy (szczególnie orzechy nerkowca lub brazylijskie), mięsa (wątroba, nerki), owoce morza, rośliny strączkowe (groch i fasola) oraz nasiona. Produktem bogatym w miedź jest także gorzka czekolada.

Next article
Home » Immunologia » Odporności trzeba pomóc! Jak możemy ją wesprzeć?
układ trawienny

Czy to alergia pokarmowa? Jakie są jej objawy?

Alergię pokarmową mogą wywołać różne pokarmy. Jednak Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wytypowała „złotą ósemkę” – produkty, które najczęściej dają niepożądane objawy. Warto wiedzieć, że czasami mogą wywołać gwałtowną reakcję, nieraz nawet zagrażającą życiu.

Prof. dr hab. n. med. Zbigniew Bartuzi

Specjalista chorób wewnętrznych, gastroenterolog, alergolog, Kierownik Kliniki Alergologii, Immunologii Klinicznej i Chorób Wewnętrznych, UMK, prezydent kadencji 2015-2018 w Zarządzie głównym Polskiego Towarzystwa Alergologicznego

Jak objawia się alergia pokarmowa?

Objawy są różnorakie, co wynika z tego, że pokarmy dostają się do organizmu różnymi drogami – poprzez spożycie, wdychanie lub przez kontakt ze skórą. Dlatego też do najczęstszych objawów alergii pokarmowej zalicza się m.in. uporczywy refluks, zaburzenia w wypróżnieniu, biegunki, zaparcia i wzdęcia. Mogą wystąpić także duszności i napady astmy, pokrzywka oraz rzadziej występujące – afty w jamie ustnej. Z kolei objawem, który budzi największy niepokój i bezpośrednio zagraża życiu pacjenta, jest wstrząs anafilaktyczny, czyli nagła utrata świadomości i spadek ciśnienia.

Czemu alergia pokarmowa pojawia się u niektórych osób, a u innych nie?

Jest wiele różnych przyczyn występowania alergii. Jedną z nich są geny, co oznacza, że jeśli w rodzinie występuje alergia, to istnieje duże prawdopodobieństwo, że pojawi się także u dzieci. Kolejnym czynnikiem jest ekspozycja na pokarmy – alergia na dany pokarm występuje częściej, jeśli spożywa się go w dużych ilościach. Na jej wystąpienie wpływa także zanieczyszczenie środowiska, w tym powietrza, wody i gleby oraz stosowanie antybiotykoterapii (jeśli antybiotyki stosowane są u małych dzieci, to częstość alergii wzrasta nawet dwukrotnie). Istotnym dla rozwoju alergii pokarmowej jest także spożywanie pokarmów zawierających m.in. konserwanty, barwniki i inne dodatki, które zaburzają funkcjonowanie flory bakteryjnej jelit. W jej rozwoju znaczący jest także sposób porodu – badania naukowe potwierdzają, że cięcie cesarskie usposabia do wystąpienia alergii pokarmowej dwukrotnie częściej niż poród siłami natury.

Jakie produkty najczęściej powodują alergię u dzieci i dorosłych?

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wyróżniła tzw. „złotą ósemkę” alergenów pokarmowych, wśród których znajdują się produkty takie jak: mleko, jaja, soja, ryby, skorupiaki, alergeny pokarmowe pochodzenia roślinnego oraz orzechy arachidowe i orzechy drzewne. Warto jednak podkreślić, że reakcję alergiczną może wywołać każdy pokarm.

Jak diagnozuje się alergię pokarmową?

Ustalenie diagnozy to trudny i złożony proces, dlatego też nie ma jednej metody, która w każdym przypadku potrafi jednoznacznie potwierdzić, jaka jest przyczyna występowania alergii. Na początku diagnostyki wykonywane jest badanie podmiotowe, czyli przeprowadzany jest skrupulatny wywiad z pacjentem. Dopiero w kolejnym kroku przeprowadza się m.in. testy skórne (naskórkowe, śródskórne i natywne), testy prowokacyjne i testy eliminacyjne. Do najnowszych testów diagnostycznych zalicza się badania molekularne, określające profil uczuleniowy pacjenta za pomocą tzw. testów multipleksowych (ISAC, ALEX i FABER).

Jak wygląda leczenie i jak żyć z alergią pokarmową?

Należy podkreślić, że nie ma leków, które spowodowałyby, że pacjent ze stwierdzoną alergią pokarmową na dany pokarm, będzie mógł go spożywać. Dlatego też najważniejsza jest edukacja – pacjent musi wiedzieć, na co jest uczulony i musi unikać tej żywności. Szansą na podwyższenie jakości życia alergików jest odczulanie, czyli immunoterapia alergii pokarmowej. Jest to metoda, która jak sądzę, za parę lat będzie powszechnie stosowana w praktyce klinicznej, a która obecnie daje obiecujące wyniki badań klinicznych. Po zastosowaniu odczulania pacjent będzie wyleczony, co w praktyce oznacza brak reakcji alergicznej na spożywane przez niego pokarmy.

Next article