Dr n. med. Monika Czerska
Ukończyła akademię medyczną. Z wyróżnieniem obroniła tytuł doktora nauk medycznych w Instytucie Psychologii i Neurologii w Warszawie. Certyfikowany członek Polskiego Towarzystwa Ultrasonograficznego. Popularyzatorka wiedzy medycznej.
Leki nowej generacji stosowane w profilaktyce migreny zmniejszają liczbę dni „wyjętych z życia” przez napady choroby. Są skuteczne, działają szybko i nie powodują takich skutków ubocznych jak starsze terapie.
Czym jest leczenie profilaktyczne migreny i dlaczego powinno stać się standardem postępowania u pacjentów z tym schorzeniem?
Przez wiele lat sądzono, że migrena jest tylko zaburzeniem naczyniowym. Dziś klasyfikujemy ją jako chorobę neurologiczną o podłożu neurozapalnym. Profilaktyka ma na celu modyfikację funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego poprzez wpływ na neurogenezę bólu, plastyczność neuronalną i modulację receptorów bólowych. Przekłada się to na zmniejszenie liczby, nasilenia i czasu trwania napadów. Leczenie zapobiegawcze powinno być standardem, ponieważ migrena jest chorobą przewlekłą, a nadużywanie doraźnych leków może prowadzić do tak zwanego bólu głowy z nadużywania leków. Badania pokazują, że dobrze dobrana profilaktyka może zmniejszyć liczbę dni migreny przynajmniej o połowę. Według międzynarodowych wytycznych powinno się ją stosować u pacjentów, u których notuje się minimum cztery dni z napadami migrenowymi w miesiącu, lub gdy ból albo doraźnie stosowane leki zaczynają wyraźnie ograniczać funkcjonowanie. Nie lekceważmy bólów głowy i nie zwlekajmy z wizytą u lekarza.
Ważne jest, aby jak najszybciej zdiagnozować migrenę i podjąć odpowiednie leczenie.
Jakie są główne różnice między starszymi a nowoczesnymi lekami stosowanymi w profilaktyce migreny?
Leki starszej generacji, takie jak beta-blokery, niektóre leki przeciwpadaczkowe czy przeciwdepresyjne, szeroko działają na układ nerwowy. Zostały opracowane do leczenia innych chorób, takich jak nadciśnienie, padaczka czy depresja. Są skuteczne, jednak nie oddziałują one selektywnie na szlaki kluczowego w patofizjologii migreny peptydu związanego z genem kalcytoniny – CGRP. Natomiast nowoczesne leki, przeciwciała monoklonalne, blokują ten szlak receptorowy. Są zalecane przez European Headache Federation jako leczenie pierwszego wyboru w profilaktyce migreny u kwalifikujących się do tego pacjentów.
Dlaczego wcześniej wiele osób rezygnowało z leczenia profilaktycznego?
Przede wszystkim ze względu na działania niepożądane, jakie powodowały starsze leki, w tym: przyrost masy ciała, senność, spadki ciśnienia, pogorszenie koncentracji, suchość w ustach, spadek libido. Poza tym zazwyczaj te terapie wymagały dłuższego stosowania, aby można było ocenić ich efekt w migrenie. Pacjentom brakowało też poczucia sprawczości: mieli wrażenie, że biorą kolejną garść tabletek, a i tak migrena wciąż rządzi ich życiem.
Jakie korzyści niosą nowoczesne terapie?
Są lepiej tolerowane niż starsze leki. Nie wykazano toksyczności narządowej, nie wpływają na funkcje poznawcze, nie osłabiają serca.
Działania niepożądane zazwyczaj są łagodne. Działają obwodowo, nie wchodzą w interakcję z innymi lekami. Wyniki badań z rzeczywistej praktyki pokazują, że znakomita większość pacjentów (bo ponad 3/4 z nich) wykazuje zmniejszenie liczby dni z bólem głowy co najmniej o połowę. Leki profilaktyczne poprawiają też wyniki oceny jakości życia u pacjentów oraz powodują znaczące zmniejszenie przyjmowania przez nich leków przeciwbólowych. Większość pacjentów już w pierwszym miesiącu obserwuje istotną redukcję liczby dni z migreną. Przeciwciała monoklonalne mogą być podawane co miesiąc lub co kwartał w formie iniekcji, co jest niezaprzeczalną wygodą dla pacjentów. Efekt terapeutyczny utrzymuje się przez cały czas stosowania leków. Podsumowując, nie należy ignorować objawów migreny. Wizyta u neurologa oraz diagnoza są kluczowe, ponieważ nowoczesna profilaktyka pozwala skutecznie ograniczyć liczbę napadów i poprawić jakość życia pacjentów.
„Cztery komnaty” to zaproszenie do wędrówki w głąb siebie, poradnik pomagający zadbać o wszystkie obszary życia.
To droga do równowagi, dzięki której codzienność staje się prostsza, relacje bardziej autentyczne, a Ty spokojniejsza i szczęśliwsza. Poprowadzi Cię nią dr Monika Czerska, neurolożka z wieloletnim doświadczeniem, która wierzy w holistyczne podejście do zdrowia, łączące medycynę zachodnią z mądrością Wschodu.
