Dr hab. n. med. Michał Spychalski
Specjalista w zakresie małoinwazyjnej chirurgii oraz endoskopii zabiegowej w leczeniu nowotworów i otyłości
Rak jelita grubego jest jednym z najpoważniejszych wyzwań zdrowotnych. Dlaczego, mimo rosnącej świadomości znaczenia profilaktyki, nadal bywa diagnozowany zbyt późno?
To najczęstszy nowotwór przewodu pokarmowego, a jednocześnie najlepiej rokujący – gdy jest ograniczony do jelita i nie daje odległych przerzutów, można go w pełni wyleczyć. Dlatego bardzo ważna jest wczesna diagnostyka. Osoby bez objawów powinny wykonać kolonoskopię w wieku 50 lat, a w przypadku obciążenia rodzinnego – około 10 lat przed wiekiem zachorowania najbliższego członka rodziny.
Mimo wielu działań edukacyjnych, zgłaszalność na badania profilaktyczne nie jest wysoka [red. – ok. 15 proc. wg danych NFZ]. Kolonoskopia ma złą sławę, mimo że obecnie można ją odpowiednio zaplanować, wykonać w znieczuleniu i bezpłatnie.
Jaką rolę odgrywa nowoczesna endoskopia w wykrywaniu zmian przednowotworowych i nowotworowych w obrębie jelita grubego?
To podstawowe narzędzie diagnostyki i leczenia raka jelita grubego. Dzięki coraz lepszym systemom obrazowania wykrywamy zmiany przednowotworowe i wczesne postaci raka, które dawniej mogły pozostawać niewidoczne. W wielu przypadkach możliwe jest przeprowadzenie zabiegu endoskopowego, co obecnie stanowi standard postępowania we wczesnym stadium choroby.
Do usuwania zmian w przewodzie pokarmowym stosuje się różne metody – od tradycyjnego wycinania polipów po nowoczesne techniki, takie jak dysekcja podśluzówkowa (ESD), stosowana do usuwania większych zmian.
W przypadku wczesnego raka często pozwalają one uniknąć operacji i usunięcia fragmentu jelita, bez pogorszenia efektów leczenia onkologicznego.
Jakie są najważniejsze zalety endoskopii z perspektywy pacjenta?
To absolutny przełom w leczeniu wczesnych postaci raka.
Zabiegi endoskopowe to zazwyczaj procedury wykonywane w trybie jednodniowym albo podczas krótkiej hospitalizacji, a ryzyko powikłań jest znacznie mniejsze niż w przypadku klasycznej operacji. Pacjenci, u których kiedyś trzeba było np. wyłonić stomię, obecnie mogą być leczeni endoskopowo, pod warunkiem, że ten nowotwór zostanie wykryty odpowiednio wcześnie.
