Skip to main content
Home » Serce i krew » Co warto wiedzieć o zaburzeniach metabolicznych?
Serce i krew

Co warto wiedzieć o zaburzeniach metabolicznych?

metabolicznych
metabolicznych

Zaburzenia metaboliczne pojawiają się coraz częściej – zwykle są nabyte i związane z niezdrowym stylem życia. W ich leczeniu kluczowa jest zmiana diety na zdrową i bogatą w polifenole, a także wdrożenie regularnej aktywności fizycznej.

Prof. dr hab. n. med. Piotr Jankowski

Prof. dr hab. n. med. Piotr Jankowski

Instytut Kardiologii, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie

Na czym polegają zaburzenia metaboliczne i dlaczego coraz częściej występują w młodym wieku?

W każdym organizmie, we wszystkich tkankach zachodzi szereg skomplikowanych reakcji chemicznych, pod których wpływem dochodzi do rozpadu, jak i budowania związków chemicznych, i właśnie dzięki tym reakcjom metabolicznym możliwe jest prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Czasami jednak dochodzi do zaburzeń metabolicznych, które mogą być wrodzone, ale znacznie częściej są nabyte i związane z niezdrowym stylem życia.

Wśród najczęściej występujących zaburzeń metabolicznych są dyslipidemie, a wśród nich hipercholesterolemia, czyli podwyższone stężenie cholesterolu LDL we krwi, występujące u około 60 proc. dorosłych Polaków. Trzeba podkreślić, że mogą mieć one różny przebieg i chociaż często są łagodne, to jednak podwyższone stężenie cholesterolu zawsze zwiększa ryzyko rozwoju chorób serca i naczyń. Wśród innych, nierzadko występujących zaburzeń metabolicznych znajduje się między innymi cukrzyca i dna moczanowa. W wielu przypadkach mają one związek z nadwagą. W Polsce, szczególnie wśród młodzieży, szybko wzrasta odsetek osób z otyłością.

Coraz częściej pojawia się także zespół metaboliczny – jakie są jego objawy?

Zespołem metabolicznym nazywamy szereg czynników powiązanych ze sobą, które zwiększają ryzyko rozwoju chorób serca i naczyń. Zespół metaboliczny jest związany nie tylko z zaburzeniami gospodarki lipidowej, np. podwyższonym stężeniem cholesterolu i trójglicerydów, ale też zaburzeniami w metabolizmie węglowodanów, co prowadzi między innymi do podwyższenia stężenia glukozy we krwi oraz wysokim ciśnieniem tętniczym. U osób, u których się go stwierdza, najczęściej występuje także otyłość, definiowana u mężczyzn jako obwód talii powyżej 102 cm i u kobiet powyżej 88 cm. Wspólnym czynnikiem w patogenezie większości przypadków wymienionych stanów jest insulinooporność.

Jak skutecznie poradzić sobie z zaburzeniami metabolicznymi?

Leczenie w pierwszym rzędzie polega na zmianie stylu życia. Kluczową kwestią jest wdrożenie regularnej aktywności fizycznej, dopasowanej do wieku oraz możliwości. Zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) zaleca się, by wykonywać minimum 150 minut tygodniowo umiarkowanej aktywności fizycznej lub 75 minut tygodniowo intensywnej aktywności fizycznej.

Drugą istotną kwestią jest dieta, którą u osób z zaburzeniami metabolicznymi należy zmodyfikować pod względem składu posiłków, jak również ich kaloryczności, którą w większości przypadków należy obniżyć. W codziennym jadłospisie powinny znaleźć się przede wszystkim warzywa i owoce, produkty pełnoziarniste, chudy nabiał i chude mięso. Należy też starać się zastępować tłuszcze pochodzenia zwierzęcego tłuszczami roślinnymi.

Co jeszcze jest ważne? Dlaczego w leczeniu zaburzeń metabolicznych pomocne są polifenole z bergamoty?

Polifenole zaliczane są do głównych antyoksydantów, czyli substancji, które między innymi usuwają wolne rodniki. Z kolei wolne rodniki biorą udział w patogenezie wielu chorób, między innymi nowotworów i miażdżycy. Spożywanie produktów bogatych w polifenole to znakomity sposób dbania o zdrowie i zmniejszania ryzyka występowania wielu chorób, w tym chorób serca i nowotworów. Substancje te, między innymi, korzystnie wpływają na gospodarkę lipidową i węglowodanową. Można je znaleźć w wielu owocach, warzywach i orzechach, między innymi w bergamocie. Wiemy, że bergamota zawiera szczególnie dużo polifenoli.

Next article
Home » Serce i krew » Co warto wiedzieć o zaburzeniach metabolicznych?
układ trawienny

Czy to alergia pokarmowa? Jakie są jej objawy?

Alergię pokarmową mogą wywołać różne pokarmy. Jednak Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wytypowała „złotą ósemkę” – produkty, które najczęściej dają niepożądane objawy. Warto wiedzieć, że czasami mogą wywołać gwałtowną reakcję, nieraz nawet zagrażającą życiu.

Prof. dr hab. n. med. Zbigniew Bartuzi

Specjalista chorób wewnętrznych, gastroenterolog, alergolog, Kierownik Kliniki Alergologii, Immunologii Klinicznej i Chorób Wewnętrznych, UMK, prezydent kadencji 2015-2018 w Zarządzie głównym Polskiego Towarzystwa Alergologicznego

Jak objawia się alergia pokarmowa?

Objawy są różnorakie, co wynika z tego, że pokarmy dostają się do organizmu różnymi drogami – poprzez spożycie, wdychanie lub przez kontakt ze skórą. Dlatego też do najczęstszych objawów alergii pokarmowej zalicza się m.in. uporczywy refluks, zaburzenia w wypróżnieniu, biegunki, zaparcia i wzdęcia. Mogą wystąpić także duszności i napady astmy, pokrzywka oraz rzadziej występujące – afty w jamie ustnej. Z kolei objawem, który budzi największy niepokój i bezpośrednio zagraża życiu pacjenta, jest wstrząs anafilaktyczny, czyli nagła utrata świadomości i spadek ciśnienia.

Czemu alergia pokarmowa pojawia się u niektórych osób, a u innych nie?

Jest wiele różnych przyczyn występowania alergii. Jedną z nich są geny, co oznacza, że jeśli w rodzinie występuje alergia, to istnieje duże prawdopodobieństwo, że pojawi się także u dzieci. Kolejnym czynnikiem jest ekspozycja na pokarmy – alergia na dany pokarm występuje częściej, jeśli spożywa się go w dużych ilościach. Na jej wystąpienie wpływa także zanieczyszczenie środowiska, w tym powietrza, wody i gleby oraz stosowanie antybiotykoterapii (jeśli antybiotyki stosowane są u małych dzieci, to częstość alergii wzrasta nawet dwukrotnie). Istotnym dla rozwoju alergii pokarmowej jest także spożywanie pokarmów zawierających m.in. konserwanty, barwniki i inne dodatki, które zaburzają funkcjonowanie flory bakteryjnej jelit. W jej rozwoju znaczący jest także sposób porodu – badania naukowe potwierdzają, że cięcie cesarskie usposabia do wystąpienia alergii pokarmowej dwukrotnie częściej niż poród siłami natury.

Jakie produkty najczęściej powodują alergię u dzieci i dorosłych?

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wyróżniła tzw. „złotą ósemkę” alergenów pokarmowych, wśród których znajdują się produkty takie jak: mleko, jaja, soja, ryby, skorupiaki, alergeny pokarmowe pochodzenia roślinnego oraz orzechy arachidowe i orzechy drzewne. Warto jednak podkreślić, że reakcję alergiczną może wywołać każdy pokarm.

Jak diagnozuje się alergię pokarmową?

Ustalenie diagnozy to trudny i złożony proces, dlatego też nie ma jednej metody, która w każdym przypadku potrafi jednoznacznie potwierdzić, jaka jest przyczyna występowania alergii. Na początku diagnostyki wykonywane jest badanie podmiotowe, czyli przeprowadzany jest skrupulatny wywiad z pacjentem. Dopiero w kolejnym kroku przeprowadza się m.in. testy skórne (naskórkowe, śródskórne i natywne), testy prowokacyjne i testy eliminacyjne. Do najnowszych testów diagnostycznych zalicza się badania molekularne, określające profil uczuleniowy pacjenta za pomocą tzw. testów multipleksowych (ISAC, ALEX i FABER).

Jak wygląda leczenie i jak żyć z alergią pokarmową?

Należy podkreślić, że nie ma leków, które spowodowałyby, że pacjent ze stwierdzoną alergią pokarmową na dany pokarm, będzie mógł go spożywać. Dlatego też najważniejsza jest edukacja – pacjent musi wiedzieć, na co jest uczulony i musi unikać tej żywności. Szansą na podwyższenie jakości życia alergików jest odczulanie, czyli immunoterapia alergii pokarmowej. Jest to metoda, która jak sądzę, za parę lat będzie powszechnie stosowana w praktyce klinicznej, a która obecnie daje obiecujące wyniki badań klinicznych. Po zastosowaniu odczulania pacjent będzie wyleczony, co w praktyce oznacza brak reakcji alergicznej na spożywane przez niego pokarmy.

Next article