Home » Serce i krew » Hipercholesterolemia – przyczyny, profilaktyka, leczenie
serce i krew

Hipercholesterolemia – przyczyny, profilaktyka, leczenie

brokuły ułożone na zielonym tle
brokuły ułożone na zielonym tle
avatar

Prof. dr hab. med. Piotr Jankowski

Przewodniczący Komisji Promocji Zdrowia, Polskie Towarzystwo Kardiologiczne

Czym jest cholesterol

Cholesterol jest substancją konieczną do życia. Jest jednym z budulców komórek w naszych organizmach. Jednak w nadmiarze cholesterol jest trucizną. Mechanizm szkodliwego wpływu cholesterolu na organizm w niewielkim uproszczeniu przedstawia się następująco: jeśli cholesterolu jest za dużo odkłada się w ścianach tętnic (w formie miażdżycy) prowadząc do zwężenia, a następnie zamknięcia tętnicy i w następstwie tego do upośledzenia ukrwienia różnych narządów. Jeśli miażdżyca umiejscawia się w tętnicach prowadzących krew do serca efektem nadmiaru cholesterolu może być zawał serca, jeśli w tętnicach prowadzących krew do mózgu efektem może być udar mózgu, a jeśli np. w tętnicach kończyn dolnych może doprowadzić do występowania bólów nóg w czasie chodzenia. Wykazano, że obniżenie jego stężenia hamuje postęp miażdżycy, zmniejsza ryzyko wystąpienia jej powikłań (zawał serca, udar mózgu, zgon) i wydłuża życie.

Cholesterol jest produkowany w wątrobie, ale też znajduje się w wielu produktach żywnościowych. Warto pamiętać, że nieuszkodzona wątroba produkuje cholesterol w ilościach wystarczających do zabezpieczenia potrzeb organizmu, a bardzo często produkuje go za dużo co prowadzi wystąpienia hipercholesterolemii. Często zdarza się, że osoby mające „niekorzystne” geny, prowadzące do nadmiernej produkcji cholesterolu w wątrobie, prowadzą niezdrowy tryb życia, dodatkowo zwiększając stężenie cholesterolu. U niektórych osób wątroba produkuje bardzo dużo cholesterolu prowadząc do bardzo znacznego podwyższenia stężenia cholesterolu we krwi. Taką chorobę nazywamy hipercholesterolemią rodzinną.

Jak zapobiec i leczyć hipercholesterolemię?

Zapobieganie, a także leczenie hipercholesterolemii polega przede wszystkim na regularnej aktywności fizycznej oraz zdrowym odżywaniu się.

Zdrowe odżywianie się to przede wszystkim dieta urozmaicona, niskotłuszczowa, z małą zawartością soli kuchennej, a bogata w warzywa i owoce. Często jednak prozdrowotny tryb życia nie wystarczy. W przypadkach nieznacznie zwiększonego stężenia cholesterolu, jako dodatek do zdrowego odżywiania się, można stosować margarynę wzbogaconą w stanole lub sterole. U osób z chorobą wieńcową, po niedokrwiennym udarze mózgu i u większości osób z cukrzycą dążymy do stężenia cholesterolu LDL (tzw. „złego” cholesterolu) poniżej 1,8 mmol/l (<70 mg/dl), u osób bez chorób spowodowanych przez hipercholesterolemię, ale z innymi tzw. czynnikami ryzyka (np. nadciśnienie tętnicze, palenie tytoniu, otyłość) do wartości <2,5 mmol/l (<100 mg/dl), a u osób bez innych chorób do wartości <3,0 mmol/l (<115 mg/dl).

Next article