Home » Układ trawienny » Co to jest nadwrażliwość pokarmowa?
układ trawienny

Co to jest nadwrażliwość pokarmowa?

kostka żółtego sera na żółtym tle
kostka żółtego sera na żółtym tle

Współcześnie obserwujemy wiele nieprawidłowych reakcji dotyczących układu immunologicznego człowieka związanych z nieprawidłową reakcją na pokarm. Dla układu immunologicznego jedzenie to nic innego niż obce białko.

Prawidłowo działający układ pokarmowy wykształca tolerancję na obce białka przyjmowane z jedzeniem. Nie wywołują one wówczas obronnych reakcji immunologicznych. Niewłaściwe, niepełne trawienie, stres, złe odżywanie, zaburzenia flory jelitowej i wiele innych czynników doprowadza do sytuacji, że antygeny docierają do aktywnych komórek układu immunologicznego i wywołują odpowiedź w postaci produkcji przeciwciał IgG skierowanych przeciw białkom pokarmowym. Mówimy w takim przypadku o nadwrażliwości pokarmowej IgG-zależnej.

Jest to niespecyficzna jednostka chorobowa. Trudno skojarzyć przyczynę – objawy występują z opóźnieniem w stosunku do spożywanego jedzenia. Jedynie 20 proc. chorych reaguje zaburzeniami przewodu pokarmowego, pozostali prezentują dolegliwości niespecyficzne: bóle mięśniowe i stawowe, powiększenie węzłów chłonnych, spadek wydajności organizmu, zawroty głowy, katar, skłonność do obrzęków. Przeciwciała IgG tworzą się przeciwko konkretnym pokarmom: np. jajom, mleku, serom, wieprzowinie, pszenicy itd. U każdego pacjenta rodzaj pokarmu wywołującego nadwrażliwość może być inny. Inne mogą być też objawy. Przeciwciała IgG występują w czterech podtypach. Odmiany 1-3 wywołują tzw. reakcje immunologiczne typu III z tworzeniem kompleksów immunologicznych. Normalnie są one niszczone przez komórki żerne. Gdy jednak jest ich za dużo – a to ma właśnie miejsce w nadwrażliwości – odkładają się one w różnych miejscach np. w stawach, mięśniach, ale też w różnych organach wewnętrznych powodując uszkodzenia tychże. Objawy w tym typie reakcji mają przeważnie charakter spoza przewodu pokarmowego: zmęczenie, gorączka, bóle stawowo-mięśniowe, bóle głowy, wysypki o typie pokrzywki. Izotyp IgG4 ma nieco inny mechanizm działania: działa on na komórki zawierające histaminę, przez co wywołuje miejscowe reakcje zapalne o typie atopowym. W tym przypadku typowe objawy to astmopodobne skurcze oskrzeli, egzemy, biegunki, niespecyficzne bóle brzucha.

Opisane dolegliwości są dla ludzi nimi dotkniętymi wysoce niekomfortowe – obniżają one bowiem znacznie jakość życia. Leczenie jest oparte o właściwie skomponowaną dietę i preparaty wspomagające. Przy przestrzeganiu dyscypliny i zmianie nawyków żywieniowych możliwa jest trwała poprawa i ustąpienie objawów. Poprzedzić je muszą badania, które określą, w jakim typie zachodzi reakcja (IgG1-3 czy też IgG4, czy może w obydwu) i na jakie pokarmy jest nadwrażliwość. Badanie musi być wykonane w laboratorium, metodą ELISA, aby zapewnić właściwą jakość. Testy do użytku domowego lub wykonywane metodami niereferencyjnymi mogą dać wyniki fałszywe i nie zapewniają dostatecznej jakości diagnozy – a to jest podstawa do sfomułowania leczenia. Na ten aspekt należy zwrócić uwagę.

Każdy wynik musi być skonsultowany przez specjalistę – nie zastępuje on bowiem diagnozy. Dopiero bowiem porównanie stanu klinicznego i wyniku badania pozwala na wdrożenie trafnego postępowania.

Next article