Niektórzy cierpią sezonowo, inni z pieczeniem, łzawieniem i swędzeniem oczu zmagają się cały rok. Czynników uczulających nie zawsze można uniknąć. Okulista radzi, jak sobie pomóc i zapobiegać alergicznemu zapaleniu spojówek.
Prof. dr hab. n. med. Jerzy Szaflik
Założyciel Kliniki Centrum Mikrochirurgii OKA Laser, wybitny okulista, pionier fakoemulsyfikacji zaćmy i genetyki okulistycznej, twórca Banku Tkanek Oka
Jakie są najczęstsze objawy alergii oczu i co je nasila?
Problem może dotyczyć nawet 40 proc. populacji: wśród dzieci częściej chłopców, a wśród dorosłych – kobiet. Zwykle występuje z alergicznym nieżytem nosa, astmą oskrzelową bądź AZS.
Alergiczne zapalenie spojówek zazwyczaj nie jest obciążające, chyba że dochodzi do uszkodzenia rogówki. Jest za to kłopotliwe i przykre dla pacjentów.
Wyróżniamy różne rodzaje zapaleń. Charakteryzują się podobnymi objawami, takimi jak: świąd, światłowstręt, pieczenie, kłucie, obrzęk, zaczerwienienie, uczucie ciała obcego w oku. W niektórych przypadkach pojawia się śluzowa wydzielina.
Najczęściej mamy do czynienia z sezonowym (wywołanym przez pyłki roślin) lub przewlekłym (powodowanym przez roztocza i zarodniki grzybów) zapaleniem spojówek – jednym z jego objawów są brodawki na tarczce powiekowej.
Dramatyczny przebieg ma ostre zapalenie, związane z reakcją na alergeny wziewne. Dochodzi w nim przede wszystkim do szybkiego narastania obrzęku powiek, czasem tak dużego, że pacjent nie może otworzyć oczu. Taki stan zwykle ma przejściowy charakter, może ustąpić samoistnie, a leczenie jest relatywnie proste. Zimne okłady, krople nawilżające bardzo często.
Jak przebiega reakcja alergiczna na powierzchni oka i dlaczego oko jest tak mocno narażone na kontakt z alergenami?
Jest to związane z systemem komórek tucznych w spojówce. W reakcji na alergen komórki stają się wrażliwe, co wywołuje odczyn (obrzęk i miejscową reakcję tkanek).
W większości przypadków odczyn ten ma charakter przejściowy. Mogą występować objawy utrwalone. W takich sytuacjach może dojść do uszkodzenia komórek spojówki i rogówki, a w efekcie do trwałych ubytków i uszkodzeń w rogówce, pogorszenia widzenia, włącznie z utratą wzroku.
Oczy są narażone na stały kontakt z czynnikami zewnętrznymi. W przeciwieństwie jednak do skóry, która stanowi silniejszą barierę, spojówka i rogówka są o wiele bardziej wrażliwe na działanie pyłków czy zanieczyszczeń.
Dlatego u alergików tak ważna jest ochrona i higiena worka spojówkowego. W okresach pylenia warto nosić okulary, które ograniczają ilość alergenów dostających się na powierzchnię oka. Te, które już się tam dostały, należy wypłukiwać za pomocą odpowiednich kropli.
Czym jest ektoina i jak wspomaga leczenie alergicznego zapalenia spojówek?
Ektoina to cząsteczka wytwarzana przez bakterie żyjące w pewnych ekstremalnych warunkach. Jej charakterystyczną właściwością jest preferencyjne uwodnienie, dzięki któremu utrzymuje nawodnienie powierzchni oka oraz tworzy barierę ochronną między spojówką a pyłkami i innymi czynnikami drażniącymi. Pomaga stabilizować warstwę lipidową, co poprawia komfort pacjentów.
Preparaty z ektoiną wykorzystujemy w profilaktyce, kiedy wiemy, że nasze oczy będą narażone na działanie czynników drażniących.
W większości pacjenci sięgają po krople w momencie, w którym pojawiają się objawy, takie jak kłucie, pieczenie czy zaczerwienienie. Krople z ektoiną mogą być pomocne również wtedy. W kontekście leczenia objawów alergicznego zapalenia spojówek należy je traktować jedynie wspomagająco.
Krople z ektoiną najczęściej zawierają także kwas hialuronowy, który dodatkowo zwiększa nawilżenie. To połączenie sprawia, że lepiej „trzymają” się powierzchni oka i dłużej przebywają w worku spojówkowym.
Warto zwrócić uwagę na obecność ektoiny i kwasu hialuronowego, które pomagają chronić i nawilżać powierzchnię oka. Dobrze także wybierać preparaty z długim terminem ważności po otwarciu, niektóre krople można bezpiecznie stosować nawet przez 6 miesięcy od pierwszego użycia.
WAŻNE! Alergia może dotknąć każdego – zarówno dzieci w każdym wieku, jak i kobiet w ciąży czy mam karmiących. Dlatego, wybierając krople do oczu, warto zwrócić szczególną uwagę na ich bezpieczeństwo. Na rynku dostępne są preparaty odpowiednie także dla tych grup, które pomagają łagodzić objawy alergii oczu, zapewniając komfort i ochronę.
