Skip to main content
Home » Immunologia » Wszyscy się przeziębiamy
immunologia

Wszyscy się przeziębiamy

pigułki
pigułki

Prof. Katarzyna Wieczorowska-Tobis

Uniwersytet Medyczny w Poznaniu, Przewodnicząca Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Gerontologicznego

Starzenie zaczyna się przed czterdziestką. Wtedy w organizmie pojawiają się zmiany, które – choć nie zauważalne z dnia na dzień – z czasem nieuchronnie prowadzą do gorszego funkcjonowania narządów.

Zmiany te nie są tak istotne, aby powodować choroby. Zwiększają one jednak ryzyko występowania wielu chorób przewlekłych takich jak: nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, przewlekła obturacyjna choroba płuc, cukrzyca, choroba zwyrodnieniowa stawów czy osteoporoza. Niektórzy uważają wręcz, że – przynajmniej niektóre z nich – można traktować jako „choroby ze zużycia”. Choć więc przewlekle choroby nie są nieodłączną domeną starości to jednak częstość występowania wiele z nich narasta z wiekiem i stąd są dla starości typowe.

Ważne jest, aby choroby te były właściwie leczone, bo tylko wówczas można mieć nadzieję, że codzienne funkcjonowanie osoby starszej jest optymalne czyli, że – jeśli występują ograniczenia – to są one najmniejsze z możliwych. Z drugiej strony występowanie chorób przewlekłych może mieć znaczenie zarówno dla pojawiających się objawów ostrych zaburzeń, jak i dla ich konsekwencji.

Jednym z takich zaburzeń jest przeziębienie. Wszyscy się przeziębiamy. Przeziębienie jest infekcją wirusową, najczęściej wywołaną przez rynowirusy, która trwa zazwyczaj ok. 7 dni. Nasilające się objawy lub ich dłuższe utrzymywanie się powinny być skonsultowane z lekarzem.

Nie ma leków wpływających na przebieg przeziębienia i skracających czas jego trwania – wszystkie stosowane preparaty mogą mieć jedynie znaczenie dla łagodzenia objawów. Wiele z nich zawiera więcej niż jedną substancję aktywną. Warto więc kupując je w aptece zapytać czy nie ma ograniczeń do ich stosowania; np. obecna w niektórych z nich pseudoefedryna – może nasilać lub nawet powodować częstą u osób starszych bezsenność, a także podnosić ciśnienie czy powodować tachykardię. Te ostatnie konsekwencje są zwłaszcza niebezpieczne dla chorych z chorobami układu sercowo-naczyniowego.

U osób z chorobami przewlekłymi również wystąpienie powikłań np. bakteryjnego zapalenia płuc może mieć niecharakterystyczny przebieg. Typowo pojawiają się objawy wynikające z zaostrzenia występujących chorób – np. duszności u chorych z niewydolnością serca czy przewlekłą obturacyjną chorobą płuc. Niezależnie od tego, w późnej starości czyli po osiemdziesiątym roku życia obraz zapalenia płuc jest często nietypowy i obejmuje pogorszenie sprawności codziennej (chory dotychczas był samodzielny, a teraz nagle potrzebuje pomocy w prostych czynnościach), upadki czy nagłe zaburzenia funkcji poznawczych (chory może np. nie poznawać miejsca gdzie jest i osób, które się nim opiekują – charakterystyczne jest to, że objawy pojawiają się nagle i mogą w krótkim czasie zmieniać nasilenie – chory chwilami może być dobrze zorientowany). Ważne jest wczesne postawienie właściwego rozpoznania i podjęcie leczenia.

W podsumowaniu, warto zastanowić się co możemy sami dla siebie zrobić, aby mniej się przeziębiać. W okresie infekcji dobrze jest unikać tłoku, bo kontakt z chorymi zwiększa ryzyko zachorowania. W prewencji zwraca się jak zwykle uwagę na ruch i dietę. Wykazano, że dla sprawności układu odpornościowego znaczenie ma aktywność fizyczna o umiarkowanej intensywność. Poza tym komórki układu odpornościowego działają mniej efektywnie w stanach niedoboru witaminy D. Zalecane dawki do stosowania u osób starszych (bez niedoborów) to 800 – 2000 jednostek/dzień przez cały rok. Dłuższe stosowanie większych dawek powinno odbywać się pod kontrolą oznaczeń laboratoryjnych w konsultacji z lekarzem.

Next article
Home » Immunologia » Wszyscy się przeziębiamy
immunologia

#SexedPL – Anja Rubik o edukacji seksualnej

Młodzi ludzie o seksie wiedzą naprawdę niewiele.

Anja Rubik

Fundatorka SexedPL, Top Modelka

Kiedy zapytasz trzech przypadkowo spotkanych nastolatków na ulicy “czym jest seks” od każdego z nich otrzymasz inną odpowiedź. Jednak w Polsce seks to nadal temat tabu. Sławna na całym świecie topmodelka Anja Rubik rok temu postanowiła przerwać “zmowę milczenia” i ruszyła z pierwszą w Polsce, tak rozległą akcją edukacyjną, w której mówi o seksie. Ale to nie są rozmowy o kamasutrze – to edukacja seksualna, do której ma prawo każdy człowiek. Nieważne czy mieszkasz, w Polsce, czy w Stanach, czy we Francji – w pewnym wieku rozpoczynasz życie seksualne. To normalne i ludzkie zachowanie – seks dotyczy każdego człowieka. Nie powinieneś się/nie powinnaś się tego wstydzić i ukrywać się z tym, że jesteś aktywny/aktywna seksualnie. Najważniejsze jest jednak, abyś robił/robiła to bezpiecznie, świadomie, z własnej woli i mając z tego przyjemność.

Skąd wziął się pomysł na stworzenie akcji #sexedPL? Czy Twoim zdaniem w Polsce za mało mówi się o seksie?

W Polsce o seksie nie mówi się wcale, albo mówi się źle. Czy wiesz jak wyglądają w naszym kraju lekcje wychowania do życia w rodzinie? Dziewczynka w ”materiałach edukacyjnych” przedstawiana jest jako ta mniej inteligentna, ta której chłopiec musi pomagać w geometrii, bo to przecież mężczyzna stworzony jest do logicznego myślenia, a w domyśle do decydowania, dominowania, podejmowania decyzji. Wniosek nasuwa się sam…

Młodzi ludzie, o seksie wiedzą naprawdę niewiele – a przynajmniej nie wynoszą tej wiedzy ze szkoły, czy wspomnianych wcześniej lekcji WDŻ. Nikt nie mówi im o tym, jak zabezpieczyć się przed niechcianą ciążą. Zamiast przedstawiania metod bezpiecznej i skutecznej antykoncepcji, młodym dziewczynom proponuje się prowadzenie kalendarzyka i wykonywanie pomiarów temperatury. Tylko mniej niż połowa polskich 18-latków potrafi poprawnie odpowiedzieć na pytania dotyczące budowy i funkcjonowania narządów rozrodczych! Seks to odpowiedzialność i wiąże się z naszym zdrowiem psychicznym i fizycznym. Jeszcze do niedawna wydawało się, że choroby takie jak rzeżączka, czy kiła będą się pojawiały tylko w pojedynczych przypadkach pacjentów i pacjentek. Okazuje się jednak, że dziś zbierają one swoje żniwo i to wśród najmłodszej grupy osób aktywnych seksualnie, które nie mają pojęcia jak się przed nimi zabezpieczyć. Część kobiet rezygnuje z używania prezerwatywy, ponieważ bierze tabletki antykoncepcyjne. I jest to w porządku, w momencie, kiedy wiemy, że nasz partner jest zdrowy. Ale co jeśli jest to nasz pierwszy kontakt seksualny, kiedy jeszcze nie wiemy o sobie zbyt wiele, a nie zapytaliśmy się, czy nasz partner wykonywał badania na HIV czy inne STI (infekcje przenoszone drogą płciową)? W takiej sytuacji prezerwatywa to podstawa! Znów nie każdy młody, a nawet dorosły człowiek o tym wie i pamięta. Rzetelna i aktualna edukacja seksualna odnosi się także do wielu pozostałych, a jednak nadal kluczowych elementów dorastania, takich jak masturbacja czy pornografia – czym są i w czym mogą pomóc.

sexedpl

W końcu, edukacja seksualna to także consent, czyli świadoma zgoda każdej z osób zaangażowanych w daną aktywność seksualną oraz możliwość jej wycofania w każdym momencie tej aktywności. To nadal wiedza, której nie ma większość naszego społeczeństwa.

Edukacja seksualna jest potrzebna każdemu człowiekowi – w Polsce od lat nikt nie rozmawia z młodzieżą o seksie w odpowiedni sposób. Nasi rodzice, dziadkowie, my sami nie mieliśmy takiej edukacji – a to, że jesteśmy aktywni seksualnie wcale nie oznacza, że posiadamy pełną i co najważniejsze aktualną wiedzę na temat seksu.

Anju, do swojej akcji zaprosiłaś sławnych Polaków, którzy w krótkich filmikach mówili o ważnych aspektach dotyczących seksu. Czy trudno było przekonać ich do udziału w Twoim projekcie?

Wykonałam wiele telefonów do ludzi, których chciałam zaprosić do wzięcia udziału w projekcie #sexedPL. Jedni zgadzali się po sekundzie, inni mi odmawiali. Wielu z nich zgadzało się z przesłaniem mojej akcji i wiedzieli, że jest ona potrzebna. Nie każdy ma jednak odwagę by publicznie wyrażać swoją opinię na tematy związane z edukacją seksualną. Uważam, że osoby sławne, takie które docierają do tysięcy, a nawet milionów odbiorców powinny, wykorzystywać to do mówienia o rzeczach ważnych. Właśnie tym, moim zdaniem różni się popularność od sławy. Popularność jest tu i teraz – po sławie zostaje coś więcej.

Z jakim odbiorem młodzieży spotkał się Twój projekt? Czy wraca do Ciebie pozytywny feedback?

#sexedPL trafił do wielu młodych ludzi, którzy bardzo pozytywnie go odebrali i dziękowali mi za to wszystko co udało nam się dla nich zrobić. Podsumowaniem moich rozmów z młodzieżą jest książka non profit, która jest podręcznikiem dla młodzieży. Do jej stworzenia zaprosiłam najlepszych ekspertów w kraju – edukatorów/edukatorki, psychologów/psycholożki, lekarzy/lekarki i aktywistów/aktywistki. Tak książka, to moje dziecko, dlatego dopracowałam w niej każdy, nawet najmniejszy szczegół. Rozmawiamy w niej szczerze o seksualności, dojrzewaniu, dorastaniu, bezpiecznym seksie i prawach nastolatków. Kosztuje kilkanaście złotych i myślę, że jest świetnym pomysłem np. na prezent dla przyjaciółki czy przyjaciela, albo nastoletniego dziecka. Już niedługo będzie dostępna także w formie audiobooka. Myślę, że ta książka to pozycja, która powinna być na półce każdego nastolatka i nastolatki, w każdej bibliotece szkolnej, na ławce podczas każdej lekcji WDŻ.

Next article