Skip to main content
Home » Urologia » Gdy pęcherz nie trzyma
urologia

Gdy pęcherz nie trzyma

kobieta siedząca na ubikacji mająca problem z oddaniem moczu
kobieta siedząca na ubikacji mająca problem z oddaniem moczu

Według definicji Międzynarodowego Towarzystwa ds. Nietrzymania Moczu (International Continence Society, ICS) z 2002 roku, nietrzymanie moczu (NTM) to każdy niekontrolowany, mimowolny wyciek moczu, który stanowi problem higieniczny i socjalny.

Elżbieta Świeściak

Ginekolog-położnik II Klinika Położnictwa i Ginekologii CMKP Warszawa

Nietrzymanie moczu wpływa w negatywny sposób na jakość życia i generuje znaczące, szeroko rozumiane koszty indywidualne i ogólne. Istnieje wiele przyczyn NTM. Niektóre z nich mogą występować czasowo i być wyleczone (zakażenia układu moczowego,zaparcia), czy podlegać modyfikacjom (przyjmowanie niektórych leków, konsumpcja kofeiny, alkoholu, napojów gazowanych, słodzików), co sprzyja odzyskaniu kontroli nad czynnością pęcherza i cewki. Inne przyczyny powodujące częste lub stałe występowanie NTM to osłabienie mięśni podpierających pęcherz i cewkę moczową lub osłabienie czy uszkodzenie mięśni zwieraczy, nieprawidłowa czynność mięśnia wypieracza pęcherza.

Wysiłkowe NTM

Cewka i pęcherz moczowy w warunkach pełnej kontroli nad nimi są utrzymywane „na miejscu” przez mięśnie dna miednicy, więzadła i tkankę łączną zlokalizowaną w miednicy kobiecej. Mięśnie dna miednicy pozostają w stałym skurczu gwarantując narządom miednicy nieprzerwanie podparcie od dołu oraz zamknięcie cewki moczowej, co jest warunkiem utrzymywania moczu w pęcherzu. Jeśli dojdzie do uszkodzenia lub osłabienia tego podparcia, czy uszkodzenia zwieraczy cewki, to w konsekwencji wzrostu ciśnienia w jamie brzusznej podczas kaszlu, kichania, tańca, fitness’u, serdecznego śmiechu, gier rekreacyjnych, czasem nawet czkawki, następuje otwarcie cewki i wyciek moczu.

Naglące NTM

Pęcherz moczowy reaguje nadwrażliwością na różną objętość zgromadzonego moczu dając niepohamowany sygnał o potrzebie jego opróżnienia, co jest nazywane parciem naglącym i świadczy o nadreaktywności mięśnia wypierającego mocz z pęcherza. Incydenty naglącego NTM mogą występować wiele razy w ciągu dnia, przy czym ilości gubionego w ten sposób moczu bywają różne, od kilku kropli do większych porcji. Naglące NTM w porównaniu z wysiłkowym NTM znacząco bardziej negatywnie wpływa na jakość życia chorych kobiet, głównie z powodu swojej nieprzewidywalnej natury upokarzającej indywidualnie i społecznie.

Nietrzymanie moczu z przepełnienia

Oznacza niemożność całkowitego opróżnienia pęcherza, w którym stale lub okresowo zalega pewna objętość moczu powodując jego przepełnienie. Pęcherz nie jest w stanie utrzymać moczu i następuje jego bezwiedny wyciek. Prostym przykładem z życia wziętym ilustrującym ten rodzaj NTM jest wyciek płynu z przepełnionej szklanki. U chorej może występować częste oddawanie moczu w nocy, osłabiony strumień moczu, oczekiwanie na rozpoczęcie oddawania moczu, oddawanie moczu małymi porcjami z uczuciem niekompletnego opróżnienia pęcherza, nawrotowe zakażenia układu moczowego.

Metody leczenia

Obecnie dostępnych jest wiele skutecznych metod leczenia, które podejmowane są po dokładnym zebraniu wywiadu, wykonaniu badań dodatkowych i określeniu typu NTM. We wstępnym postępowaniu terapeutycznym u większości chorych stosuje się metody zachowawcze (niefarmakologiczne lub/i farmakoterapię). Należy pamiętać, że niektóre ograniczenia w ogólnym stanie zdrowia chorych mogą stanowić o wysokim ryzyku leczenia chirurgicznego i w tych przypadkach możliwe jest jedynie uzyskanie złagodzenia objawów, co również przyczynia się do poprawy jakości życia cierpiących kobiet.

Next article
Home » Urologia » Gdy pęcherz nie trzyma
Urologia

Nie lekceważ bólu pęcherza

Zakażenie dolnych dróg moczowych, chociaż bywa częstym schorzeniem, bo rocznie na świecie rozpoznaje się aż 150 mln nowych przypadków, to nie wolno lekceważyć jego objawów. Nieleczone, mogą doprowadzić do poważnych powikłań, w tym niewydolności nerek.

Dr hab. med. Waldemar Różański

Prof. nadzw. Polskie Towarzystwo Urologiczne

To schorzenie, które może dotknąć niemal każdego. Na zakażenie dolnych dróg moczowych narażone są kobiety, szczególnie te utrzymujące regularne stosunki płciowe, ale też występuje ono w połączeniu z wysiłkowym nietrzymaniem moczu. Problem dotyka też mężczyzn, zwłaszcza tych w wieku 50 plus, bo w ich przypadku w tym momencie życia pojawia się problem łagodnego rozrostu gruczołu krokowego utrudniający odpływ moczu z pęcherza. Szczególną grupę ryzyka stanowią także osoby leczone chemioterapią lub radioterapią z powodu chorób nowotworowych oraz pacjenci leczeni na cukrzycę.

W diagnostyce, specjaliści zmagają się w dwoma głównymi typami zakażeń. U chorych wymagających cewnikowania często dochodzi do zakażenia florą grzybiczną dróg moczowych. Druga grupa pacjentów cierpi z powodu bakterii E coli. Zwłaszcza u kobiet, które budowa anatomiczna czyni bardziej podatnymi na taki infekcje, wystarczy np. nieprzestrzeganie zasad higieny, aby odczuwać dolegliwości związane z zapaleniem dolnych dróg moczowych.

Zgodnie z definicją zakażenie układu moczowego to stan, w którym bakterie, grzyby, wirusy, lub inne patogeny występują w drogach moczowych powyżej zwieracza cewki moczowej.

Warto podkreślić, że rozróżniamy dwa główne stany związane z zapaleniem dróg moczowych – zapalenie górnych i dolnych dróg moczowych. Objawy wspólne dla obydwu to przed wszystkim ból i pieczenie w cewce moczowej podczas oddawania moczu, parcie i potrzeba oddania moczu często w małych ilościach oraz oddawanie moczu w nocy. Zgłaszane dolegliwości bólowe w okolicy nadłonowej i krocza najczęściej sygnalizują zapalenie dolnych dróg moczowych np. pęcherza moczowego, gruczołu krokowego lub cewki moczowej.

Z kolei, ból w okolicy lędźwiowej jest charakterystyczny dla stanów zapalnych górnych dróg moczowych np. miedniczki nerkowej i nerki. Rozróżniamy też różne stopnie zaawansowania zakażenia układu moczowego. Zależą one od stopnia rozwoju miejscowego i ogólnoustrojowego. Niepowikłane zakażenie układu moczowego obejmujące pęcherz moczowy manifestuje się dolegliwościami miejscowymi takimi jak: tkliwość za spojeniem łonowym, bolesne parcia, częstomocz. W diagnostyce choroby niezbędne jest wykonanie badania ogólnego i posiewu z moczu. W tych przypadkach po konsultacji z lekarzem stosujemy leczenie uroseptykiem trwające od 7 do 8 dni.

Niepowikłane zakażenie układu moczowego zlokalizowane na poziomie nerek obejmuje miedniczkę nerkową i kielichy. Typowe jego objawy to bóle w okolicy lędźwiowej, stany gorączkowe, nudności, wymioty. Okolica lędźwiowa przy ucisku i wstrząsaniu jest bolesna.

Objawów zapalenia zarówno dolnych jak i górnych dróg moczowych nie wolno lekceważyć. Nieleczone, prowadzą do powikłań, którym towarzyszą stany gorączkowe, dreszcze a nawet niewydolność krążenia u części chorych. W celu właściwego zdiagnozowania niezbędne jest wykonanie badań dodatkowych takich jak: badanie ogólne, posiew z moczu, pobranie posiewu z krwi na szczycie gorączki, USG nerek i narządów jamy brzusznej, urografii, tomografii komputerowej jamy brzusznej.

Problem zakażenia układu moczowego może dotyczyć niebyt nasilonej przemijającej infekcji u sprawnego prawidłowo rozwiniętego człowieka, u którego po krótkotrwałym leczeniu można uzyskać pełne wyleczenie. Ale warto wiedzieć, że przewlekłe zakażenia układu moczowego w konsekwencji może prowadzić do trwałego uszkodzenia, a co za tym idzie niewydolności nerek, dlatego nie wolno bagatelizować żadnych jego objawów.

Next article