Home » Zęby » Zadbaj o zdrowie jamy ustnej
Zęby

Zadbaj o zdrowie jamy ustnej

Prof.-dr-hab.-Marzena-Dominiak

Prof. dr hab. Marzena Dominiak

Kierownik Katedry i Zakładu Chirurgii Stomatologicznej we Wrocławiu, Prezydent Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego

Dlaczego dbanie o prawidłowe szczotkowanie jest tak ważne?

Zapewne często zadajemy sobie pytanie stojąc przed lustrem: Czy mam zdrowe zęby? Czy prawidłowo je szczotkuję? Czy stosuję odpowiednie produkty higieny jamy ustnej?

Te i inne pytania świadczą o naszej wysokiej świadomości konieczności dbałości o zdrowie, które gwarantuje nam odpowiedni komfort i jakość życia. Prawidłowe szczotkowanie zębów to podstawa dobrej higieny, a odpowiednie wypracowanie właściwej metody szczotkowania i poprawnych nawyków higienicznych, często niesie za sobą spore wyzwanie. Naukę powinno się wdrożyć już od najmłodszych lat, wówczas jest ona gwarantem stworzenia poprawnych nawyków przestrzeganych przez całe życie. Rodzic odgrywa kluczową rolę w edukacji swoich dzieci, a wychowanie higieniczne może przeprowadzić poprzez gabinet stomatologiczny, już we wczesnym wieku przedszkolnym. Dzieci są niecierpliwe, mogą mieć słabe zdolności manualne, dlatego tak ważne są treningi szczotkowania przeprowadzone u dentysty. Często to właśnie higienistka stomatologiczna odpowiedzialna jest za kształtowanie odpowiedniej postawy i nawyków oraz kultury mycia zębów u pacjentów małych i tych dorosłych. Umiejętność nauczenia pacjenta prawidłowej codziennej pielęgnacji zębów i dziąseł, oraz stworzenie systemu wizyt kontrolnych, jest niezwykle ważne.

Czy próchnica to problem społeczny?

Niestety tak, według danych Ministerstwa Zdrowia aż 89 proc. dzieci w wieku 7 lat ma próchnicę. Główną przyczyną tego stanu jest niewłaściwa higiena jamy ustnej i zbyt rzadkie kontrole w gabinecie stomatologicznym. Do prostych zasad dbania o zęby należy codzienne szczotkowanie pastą z fluorem, stosowanie szczoteczek międzyzębowych i jako uzupełnienie, płukanek kosmetycznych najlepiej niezawierających alkoholu. Kontrole u dentysty powinny odbywać się systematycznie przynajmniej co 6 miesięcy, a oczyszczanie zębów i dziąseł w zabiegach higienizacyjnych, 2-3 razy w roku. Istotna jest też odpowiednia edukacja dietetyczna, gdyż posiłki i przekąski spożywane w ciągu dnia, także wpływają na ryzyko próchnicy. Wykazano, że błędne nawyki żywieniowe utrwalone w dzieciństwie wpływają nie tylko na częstotliwość występowania próchnicy i jej zaawansowanie, ale również na nadwagę i otyłość. Produkty bogate w węglowodany i gelatynizowaną skrobię, są uznane jako najbardziej próchnicotwórcze. Nieprawidłowe odżywianie prowadzi również do zaburzeń w jakości i ilości produkowanej śliny. Papkowata konsystencja posiłków, odwodnienie, to tylko niektóre z przyczyn zwiększenia gęstości śliny i zmniejszenia jej produkcji, co sprzyja zaleganiu resztek pokarmowych i rozwoju próchnicy.

Podsumowując: najważniejszymi elementami prawidłowej higieny jamy ustnej jest szczotkowanie miękką, prostą w kształcie szczotką zębową, stosowanie szczoteczek międzyzębowych i nici dentystycznych dobranych w gabinecie dentystycznym i w przypadku istnienia odsłonięć korzeni (tzw. recesji dziąsłowych), lub innych wyjątkowo trudnych miejsc (okolice za ostatnimi zębami trzonowymi), stosowanie szczoteczki jednopęczkowej. Prawidłowa profilaktyka i higiena jamy ustnej oraz opanowanie krwawienia dziąseł zapewnia lepsze i długotrwałe efekty leczenia, zapobiega próchnicy wtórnej i zapaleniu dziąseł.

Czy moje dziąsła przy szczotkowaniu krwawią?

Jeżeli tak, to jest często znak, świadczący o rozwinięciu się zapalenia dziąseł z powodu obecności płytki bakteryjnej wokół zęba. Nieleczone, zlekceważone zapalenie dziąseł, może przeistoczyć się w nieodwracalną postać choroby, zapalenie przyzębia (tzw. „paradontozę”), której końcowym etapem jest rozchwianie zębów i ich utrata. Istotny jest również związek bakterii wywołujących zapalenie przyzębia, bakterii beztlenowych, z chorobami sercowo-naczyniowymi, cukrzycą, przewlekłą chorobą nerek, chorobą Alzhaimera i innymi poważnymi chorobami ogólnymi. Aby zapobiegać zapaleniom dziąseł i przyzębia należy odpowiednio zadbać o domową higienę jamy ustnej i regularnie odwiedzać dentystę. Należy przestrzegać też kilka podstawowych zasad dotyczących prawidłowego mycia zębów jak: szczotkowanie zębów przynajmniej dwa razy dziennie, z odpowiednią długością i szczegółowością (również zęby trzonowe), stosowania różnych rodzajów i wielkości szczoteczek międzyzębowych, które powinny być dobrane, a ich używanie przećwiczone z prowadzącą higienistką w gabinecie dentystycznym. Każdy pacjent, który zgłasza się do gabinetu stomatologicznego, powinien mieć przeprowadzone badanie przesiewowe, celem sprawdzenia stanu zębów, dziąseł i stanu przyzębia. Pomocnymi narzędziami do badań dziąseł są różnego rodzaju wskaźniki, ułatwiające obiektywną ocenę. Najpopularniejsze z nich to wskaźnik oceny jakości higieny jamy ustnej, wskaźnik oceniający stan dziąsła brzeżnego i badanie przyzębia sprawdzające czy występują kieszenie przyzębne. Jeżeli u pacjenta pojawią się podwyższone wyniki tych badań, powinien on zostać zakwalifikowany do aktywnej fazy leczenia zapalenia dziąseł, a w przypadku wykrycia choroby przyzębia – skierowany do specjalisty periodontologa. Systematyczna i odpowiednia higiena jamy ustnej powoduje utrzymanie jej w zdrowiu, co przynosi nam satysfakcję. Z kolei satysfakcja z wykonanej pracy napędza nas do utrzymania wysokiej jakości higieny. Zatem satysfakcja jest jednocześnie dla nas motywacją.

Next article