Skip to main content
Home » Układ trawienny » Helicobacter pylori – jedna z głównych przyczyn wrzodów trawiennych
Układ trawienny

Helicobacter pylori – jedna z głównych przyczyn wrzodów trawiennych

Grażyna Rydzewska

Prof. dr hab. n. med. Grażyna Rydzewska

Specjalista chorób wewnętrznych i gastroenterologii; Prezes Polskiego Towarzystwa Gastroenterologicznego oddział Warszawa

Zakażenie bakterią Helicobacter pylori może przez wiele lat nie dawać żadnych objawów, choć jest to infekcja, która może być czynnikiem ryzyka raka żołądka. Sygnałem ostrzegawczym mogą być bóle w nadbrzuszu, nudności, wzdęcia czy zgaga. Jakie są drogi zakażenia bakterią Helicobacter pylori i jakie czynniki zwiększają ryzyko zakażenia?

Mówimy o infekcji pokarmowej, więc do zakażenia najczęściej dochodzi drogą ustną. Powodem jest nieprzestrzeganie zasad higieny – brudne ręce, brudne sztućce, zakażone pożywienie. W Polsce 20 czy 25 lat temu zakażonych było ok. 80 proc. ludzi, z czego zdecydowana większość nawet nie była tego świadoma. Ponieważ ta bakteria może bytować w organizmie bardzo długo, to czasami objawy pojawiają się dopiero w wieku dorosłym. Zmiany w błonie śluzowej żołądka, spowodowane zakażeniem Helicobacter pylori, mogą zwiększyć ryzyko wystąpienia nowotworu, bo Helicobacter pylori to bakteria nie tylko wrzodotwórcza, ale i rakotwórcza.

Jakie są charakterystyczne objawy zakażenia Helicobacter pylori i jak przebiega to zakażenie?

Zakażenie może przebiegać bezobjawowo, co utrudnia wykrycie, ale już choroba wrzodowa lub zapalenie błony śluzowej żołądka mogą być sygnałem do dalszej diagnostyki. Czasami objawy są bardzo ogólne – bóle w nadbrzuszu, nudności, częste odbijania. Nawet objawy raka żołądka są niespecyficzne, a od zakażenia Helicobacter pylori do nowotworu może minąć 20-30 lat. U części chorych obserwuje się także wzdęcia, zgagę czy brak apetytu. Mogą również występować problemy żołądkowe takie jak niestrawność, wymioty czy biegunka. Objawy te czasami szybko mijają, co nie oznacza, że bakteria została z organizmu wyeliminowana.

W jaki sposób diagnozuje się zakażenie i jak wygląda ścieżka leczenia?

Najpowszechniejsza metoda diagnostyczna, która jest bardzo czuła, to testy na obecność antygenów Helicobacter pylori w kale. Obecność antygenu świadczy bowiem o obecności bakterii.

Wskazania do leczenia zależą od wielu czynników, m.in. od tego, czy w rodzinie występował rak żołądka lub choroba wrzodowa oraz od przyjmowania przewlekle niektórych leków, w tym NLPZ i/lub przeciwkrzepliwych. Wskazania do leczenia są więc bardzo szerokie i dopasowuje się je do konkretnego chorego.

Jakie postępowanie dietetyczne zaleca się po zdiagnozowaniu zakażenia?

Najważniejsze w terapii jest trwałe usunięcie bakterii. Jeśli chodzi o sam proces, to jeżeli popatrzymy na kurację pierwszego wyboru w Polsce, czyli czteroskładnikową terapię z bizmutem, to podczas leczenia z pewnością nie wolno pić alkoholu, a także lepiej nie pić mleka. Zaleca się spożycie produktów z dużą ilością błonnika. Później, gdy pacjenta uważamy za wyleczonego, to rekomendujemy, by był na zdrowej diecie, skupiającej produkty pochodzenia naturalnego. Warto włączyć także do codziennej diety wybrane szczepy probiotyczne.

Pozbycie się bakterii Helicobacter pylori jest niezwykle istotne, nie tylko w przypadku dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, ale także w chorobach takich jak niedokrwistość z niedoboru żelaza czy niektórych chorobach alergicznych czy autoimmunologicznych.

Czy wiesz, że…?

• Ekstrakt z ziela tymianku wspomaga trawienie.
• Ekstrakt z kwiatów rumianku wspiera prawidłową pracę układu pokarmowego.
• Ekstrakt z ziela oregano pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu pęcherzyka żółciowego.
• Babka jajowata ułatwia pasaż jelitowy.
• Witamina C przyczynia się do zwiększenia wchłaniania żelaza.
• Żelazo przyczynia się do prawidłowego tworzenia hemoglobiny i czerwonych krwinek (erytrocytów).
• Witamina B12 pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego.

Next article
Home » Układ trawienny » Helicobacter pylori – jedna z głównych przyczyn wrzodów trawiennych
układ trawienny

Dysfagia – jakie są jej przyczyny i objawy?

Zaburzenia połykania – dysfagia. Jakie są konsekwencje problemów z połykaniem pokarmów?

Prof. dr hab. n. med. Barbara Skrzydło-Radomańska

Klinika Gastroenterologii Uniwersytet Medyczny w Lublinie

Wydawać by się mogło, że połykanie to naturalna czynność, która jest nam dana z urodzeniem i nigdy nie zostanie odebrana. Połykanie jest jednak skomplikowanym procesem, w który zaangażowane jest kilka układów w naszym organizmie. Z wiekiem czynność ta może zostać zaburzona. Aby akt połykania przebiegał poprawnie, wiele układów narządów musi ze sobą sprawnie współpracować. Proces połykania składa się z trzech faz – ustnej, gardłowej oraz przełykowej.

Po 60. roku życia problemy z połykaniem zdarzają się częściej

Problemy z połykaniem mogą pojawić się w każdym wieku, jeśli dzieje się to jednak przed 60 rokiem życia, najczęściej są one wynikiem choroby – w takim przypadku pilnie należy udać się do lekarza.

Zaburzenia połykania – dysfagia – to trudności w formowaniu kęsa pokarmowego, a także przechodzeniu pokarmów płynnych i stałych z jamy ustnej do dalszych odcinków przewodu pokarmowego oraz zatrzymywanie się kęsa pokarmowego lub tabletki w przełyku.

Problemy z połykaniem kęsa pokarmowego u osób starszych, po 60. roku życia, zdarzają się bardzo często. Mogą one współtowarzyszyć chorobie refluksowej, z powodu której cierpi około 25 proc. populacji, ale mogą one być także wynikiem naturalnego procesu starzenia się organizmu. Z wiekiem mięśnie odpowiadające za prawidłowe funkcjonowanie struktur odpowiedzialnych za połykanie ulegają znacznemu osłabieniu – najczęściej właśnie osłabienie mięśni oraz receptorów czuciowych zlokalizowanych w gardle odpowiada za pojawienie się problemów z połykaniem pokarmów.

Pierwszym objawem dysfagii może być ból podczas połykania pokarmów, uczucie zalegania w gardle czy przełyku, a także wyciek śliny podczas jedzenia. Osoby zmagające się z problem dysfagii często także uskarżają się na przewlekły kaszel, chrypkę oraz częste zakrztuszenia podczas spożywania posiłków.

Dysfagia przyczyną niedożywienia

Pojawienie się zaburzeń połykania ma znaczący wpływ na stan zdrowia osoby starszej. Kaszel, chrypka, drapanie w gardle mogą być przyczyną dyskomfortu. Znacznie poważniejszą konsekwencją problemów z połykaniem jest jednak zachłyśnięcie się, które doprowadzić może nawet do śmierci.

Dodatkowo, problemy z połykaniem pokarmów u większości pacjentów są przyczyną niedożywienia. Chorzy w obawie o wspomniane wcześniej zakrztuszenie się rezygnują z przyjmowania części pokarmów, a w efekcie ich organizm jest niewystarczająco odżywiony. Dysfagia często wymaga zmian w diecie chorego. Pacjentowi łatwiej jest przyjmować pokarmy zmiksowane, w płynnej postaci. Przygotowując jednak takie posiłki, nie można zapominać o ich kaloryczności. Zawsze należy zadbać, aby dostarczały one do organizmu odpowiednią dawkę energii.

U osób cierpiących z powodu dysfagii pojawia się także problem z przyjmowaniem leków w postaci tabletek. Problemy z połykaniem zazwyczaj uniemożliwiają chorym przyjmowanie preparatów w takiej formie. U takich pacjentów zaleca się stosowanie leków w postaci np. rozpuszczalnych proszków. Są one znacznie lepiej tolerowane niż tradycyjne tabletki.

Pacjenci zmagający się z problemem połykania, ale także wszystkie osoby w podeszłym wieku, powinny zadbać o odpowiednią suplementację preparatami witaminowymi przez cały rok. Szczególną uwagę należy zwrócić na witaminę D3, której niedobór może skutkować wieloma problemami ogólnoustrojowymi. Niezwykle ważne jest także prawidłowy poziom witamin B6 i B12.

Mówiąc o problemach z połykaniem pokarmów, warto wspomnieć o prawidłowym stanie uzębienia. Ubytki w uzębieniu często są przyczyną nieprawidłowego rozdrabniania pokarmów, które przecież jest jednym z pierwszych procesów trawienia. Dlatego u pacjentów, szczególnie osób starszych, które uskarżają się na problem z połykaniem, należy także skontrolować stan jamy ustnej oraz uzębienia.

Next article